Kongre Polonyası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
1815'te Kongre Polonya'sı

Kongre Polonyası[1] veyahut resmi adıyla Polonya Krallığı[2], ya da Rus Polonyası, 1815'te Viyana Kongresi'nde egemen bir Polonya devleti olarak oluşturulan bir yönetimdi. Polonya, Habsburg Monarşisi, Rusya ve Prusya tarafından bölündükten sonra Rus egemenliği altında kuruldu. 1831 Kasım Ayaklanması'na kadar, krallık Rus Çarları ile birlikteydi. Daha sonra devlet, 19. yüzyıl boyunca Rus İmparatorluğu'na zorla entegre edildi. 1915 yılında, I. Dünya Savaşı sırasında, Polonya, 1918'de bağımsızlığını yeniden kazanana kadar, İttifak Devletleri tarafından Polonya'nın nominal Polonya Krallığı ile değiştirildi.

18. yüzyılın sonlarında Polonya'nın bölünmesinin ardından, Polonya'nın 123 yıl boyunca bağımsız bir devlet olarak varlığı sona erdi. Bölge, yerli nüfusu ile Habsburg Monarşisi, Prusya Krallığı ve Rus İmparatorluğu arasında bölünmüştü. 1804'ten sonra, Avusturya İmparatorluğu'ndaki Kongre Polonyası'na eşdeğer, yaygın olarak "Avusturya Polonyası" olarak da adlandırılan Galiçya Krallığı ve Lodomeria idi. Prusya'ya ve daha sonra Alman İmparatorluğu'na dahil olan bölge çok az özerkliğe sahipti ve sadece bir eyaletti (Posen Eyaleti).

Kongre Polonyası, liberal anayasa ile güvence altına alınan önemli bir siyasi özerkliğe sahipti. Bununla birlikte, yöneticileri, Rus İmparatorları, güçleri üzerinde herhangi bir kısıtlamayı göz ardı ettiler. Bu nedenle, Rus İmparatorluğu'nda statü bazında bir kukla devletten biraz daha fazlasıydı.[3][4] 1830–31 ve 1863'teki ayaklanmaların ardından özerklik, ülke başkan yardımcıları tarafından yönetildiği ve daha sonra valiliklere (vilayetlere) bölündüğü için ciddi şekilde kısıtlandı.[3][4] Böylece, Polonya özerkliği başından bozulmuş oldu.[5]

Başkent, 20. yüzyılın başına doğru St.Petersburg ve Moskova'dan sonra Rus İmparatorluğu'nun üçüncü büyük şehri haline gelen Varşova'da bulunuyordu. Kongre Polonyası'nın orta çok kültürlü nüfusunun 1897'de 9.402.253 nüfusu olduğu tahmin edilmektedir. Çoğunlukla Polonyalılar, Polonyalı Yahudiler, Alman azınlıklar ve küçük bir Rus azınlıktan oluşuyordu. Hakim din Roma Katolikliği idi ve devlet içinde kullanılan resmi dil, Rusça'nın ortak-resmi dil haline geldiği 1863 Ocak Ayaklanması'na kadar Lehçe idi. Yidiş ve Almanca azınlık dilleri tarafından yaygın olarak konuşuluyordu. Kongre Polonyası toprakları kabaca günümüzün Kalisz Bölgesi ve Polonya'nın Lublin, Łódź, Mazovian, Podlaskie ve Holy Cross Voyvodalıkları yanı sıra güneybatı Litvanya ve Grodno Bölgesini kapsamaktaydı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Lehçe: Królestwo Kongresowe [kruˈlʲɛstfɔ kɔnɡrɛˈsɔvɛ]; Rusça: Конгрессовая Польша
  2. ^ Lehçe: Królestwo Polskie [kruˈlɛstfɔ ˈpɔlskʲɛ]; Rusça: Царство Польское, Tsarstvo Polskoye, Rusça telaffuz: [kərɐˈlʲɛfstvə ˈpolʲskəje, ˈtsarstvə ˈpolʲskəje], Lehçe: Carstwo Polskie, tercüme: Polonya Çarlığı
  3. ^ a b The Congress of Vienna: A Study in Allied Unity, 1812–1822. New York: Grove Press. 2001. s. 171. ISBN 0-8021-3744-X. 
  4. ^ a b Twilight of the Habsburgs: The Life and Times of Emperor Francis Joseph. Boston: Atlantic Monthly Press. 1997. s. 7. ISBN 0-87113-665-1. 
  5. ^ Agnieszka Barbara Nance, Nation without a State: Imagining Poland in the Nineteenth Century, dissertation for the degree of Doctor of Philosophy, The University of Texas at Austin, pp. 169-88