Karışım

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Karışım, birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde bir araya gelmesiyle oluşan madde topluluğudur. Saf maddeler element ve bileşiklerden oluşur. Fakat; maddelerin çoğu ne tek bir elementtir; ne de tek bir bileşiktir. Maddelerin çoğu saf madde olmayan karışımlardır. Karışımlar homojen, kolloit ve heterojen olmak üzere üçe ayrılır.

Karışımlar, homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır.

Karışımların türleri (pembe=homojen, sarı=heterojen)
Karışım katı sıvı gaz
katıda alaşım, tunç gibi sünger gibi ponza, sert köpüğü gibi
granit gibi
çakıl gibi
sıvıda çözelti
süspansiyon, çamur emülsiyon, süt gibi köpük
gazda aerosol gaz karışımı
duman, toz sis

Homojen karışımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Homojen

Her tarafında aynı özelliği gösteren, tek bir madde gibi gözüken karışımlardır. Karışımı meydana getiren maddeler gözle veya optik aletlerle görülemezler, Homojen karışımlara genel olarak “çözeltiler” de denir. Tuzlu su, şekerli su, alkollü su, çeşme suyunu homojen karışıma örnek verebiliriz.

Heterojen karışımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Heterojen

Her tarafta aynı özellikler ve içindeki taneciklerin gözle görülebildiği karışımlardır.

Heterojen karışımlar kendi aralarında süspansiyon, emülsiyon, aerosol ve koloit gibi gruplara ayrılır.

Yer altından çıkarılan maden filizleri, kaya parçaları, odun parçaları, bir bitki yaprağı, sis, ayran, petrol su karışımı, beton parçası, toprak heterojen karışımlara örnek verilebilir.

Süt çıplak gözle homojen gibi gözükmesine rağmen mikroskopla bakıldığında (yağ damlacıklarından dolayı) heterojen olduğu gözlenir. Heterojenlik mikroskopla tespit edildiği gibi tyndall ışığı etkisi ile de tespit edilebilir.

Heterojen karışımlar, emülsiyon, süspansiyon, koloit, aerosol olmak üzere dörde ayrılır.

  • Emülsiyon: Bir sıvıda çözünmeyen başka bir sıvının heterojen olarak bulanık bir şekilde dağılmış hâlidir. Su–zeytinyağı karışımı, su–benzin karışımı, gibi.
  • Süspansiyon: Bir sıvıda çözünmeyen katının heterojen olarak dağılmış şeklidir. Su–kum karışımı, su–tebeşir tozu karışımı gibi.
  • Kolloid: Bir maddenin sıvı içerisinde asılı kalmasıyla oluşan karışımlara denir. Homojen gibi görünürler, karışımı oluşturan maddeler gözle görülemezler, ancak karışımdan ışın demeti veya lazer ışını geçirilerek fark edilebilirler. Duman, jöle, boya gibi maddeler buna örnektir.
  • Aerosol: Bir katı veya sıvının gaz içinde dağılmasıyla oluşan karışımlardır. Sis, sprey, baca dumanı buna örnektir. Aerosol karışımların çoğu koloite örnektir.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Karışımı oluşturan maddelerin kimyasal özelliklerinde değişiklik olmaz
  2. Saf değildir.
  3. Fiziksel yollarla ayrıştırılır.
  4. Erime ve kaynama noktaları çözünenin derişimine bağlı olduğundan sabit değildir.
  5. Karışımların öz kütleleri sabit değildir. Karışımı oluşturan maddelerin miktarına bağlı olarak karışımın öz kütlesi değişir.
  6. Karışımın yapısında farklı cins atom veya molekül vardır.
  7. Karışımda bulunan maddelerin miktarı gelişi güzeldir; aralarında belirli, sabit bir oran yoktur.

Bileşik ve karışım arası farklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bileşikler aynı cins moleküllerden, karışımlarda ise farklı cins atom veya moleküllerden meydana gelir.
  • Bileşikler kimyasal yollarla, karışımlar ise fiziksel yollarla birleştirilir-ayrıştırılırlar.
  • Bileşikteki atomlar belirli kütle oranlarında birleşirlerken karışımlarda ise belirli bir oran yoktur.
  • Bileşiklerin sabit bir öz kütleleri varken,karışımların öz kütleleri karışımdaki maddelerin birleşme oranlarına bağlı olarak değişir.