Kanlı Nigar (oyun)
| Kanlı Nigar | |
|---|---|
 Oyunun afişi | |
| Yazar | Sadık Şendil |
| Ülke | Türkiye |
| Orijinal dil | Türkçe |
| Tür | Komedi |
| Zaman ve mekân | 1800'ler, İstanbul |
Kanlı Nigar, Sadık Şendil'in yazdığı iki perdelik seyirlik bir oyundur.
Sadık Şendil, Hayali Küçük Ali'nin yazdığı bir Karagöz - Hacivat oyununu modern tiyatro içine yerleştirerek tiyatro metnini meydan getirmiştir. Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki toplumsal yapı, ailenin çözülmesi, dinsel yobazlık, dinsel ikiyüzlülük ve böyle bir ortamda karşılaştıkları verdikleri var olma mücadelesini işler. Hem modern hem de geleneksel Türk tiyatrosu unsurlarını barındırır.
Konusu
[değiştir | kaynağı değiştir]Nigâr'ın bir yangında evi yanmıştır. Sermaye kızları ile kiralık ev aramaktadır. Kavuklu ona bir ev bulur. Nigâr'ın eski müşterilerinden mahallî tipler eve gelmeye başlarlar. Yaşamı boyunca erkeklerden çok çekmiş olan Nigâr, tanıştığı adamlara çeşitli tuzaklar kurar. Onları zor durumlara sokarak eğlenir. "Kadının fendi erkeği yendi!" düşüncesi, dramatik bir işlemeyle ön plana çıkarılır.
Sahnelenmesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kanlı Nigâr, yazıldığı tarihten itibaren Türkiye'de Şehir ve Devlet Tiyatroları tarafından sıklıkla sahnelenmiştir.[1] Tiyatroda ilk sahneye koyulması, başrollerinde Münir Özkul ve Altan Karındaş'ın rol aldıkları bir oyunla 1968 yılında gerçekleşmiştir.[2] Bu oyunda İsmail Dümbüllü, "kavuğunu" Münir Özkul'a devretmiştir.[3]
Oyun ayrıca ABD'de yaşayan Türk sanatçıların kurduğu Türk - Amerikan Sanat Topluluğu tarafından 2008 Haziran ayında New York Broadway'deki Town Hall binasında sergilendi.[4]
Uyarlamalar
[değiştir | kaynağı değiştir]Eser, 1968 ve 1981 yıllarında sinemaya uyarlandı. Ülkü Erakalın'ın yönettiği 1968 yapımı aynı adlı filmde Belgin Doruk (Nigar) ve Münir Özkul (Abdi) başrollerde oynamışlar; Memduh Ün'ün yönettiği 1981 yapımı Kanlı Nigar adlı filmde ise Fatma Girik (Nigar) ve Kemal Sunal (Abdi) rol almışlardır.[not 1]
Kanlı Nigar, 2014 yılında İzmir Devlet Opera ve Balesi tarafından müzikal olarak sahnelendi.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Karadaş, Fırat (25 Nisan 2020). "Aphra Behn'in "Çapkın Denizci" ve Sadık Şendil'in "Kanlı Nigar" Oyunlarında Ataerkil Sistemin Cinsiyet Etiketlerini Bozan Kadın Portreleri". Gaziantep University Journal of Social Sciences. 9 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Ekim 2024.
- ^ Sadık Şendil Senaryolarında Türk Halk Tiyatrosu Motiflerinin İncelenmesi 14 Haziran 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Yüksek Lisans Tezi, Yazan: Bahar Çelik, Tarih: 2022, Maltepe Üniversitesi
- ^ Alıntı: Münir Özkul, "Kanlı Nigar"daki rolüyle İlhan İskender tiyatro ödülünü kazanmış; İsmail Dümbüllü Türk tiyatrosunda geleneğin simgesi olan kavuk ve fesi oyunu sahneleyen Münir Özkul'a seyircinin huzurunda devretmişti. (Alıntı kaynağı: Pazar dergisi, 28 Ocak 1972 tarihli sayısı.) Ayrıca: Münir Özkul ve Altan Karındaş, "Kanlı Nigar" adlı oyunun bir sahnesinde - 1968 (görsel) - Türk Tiyatro Tarihi adlı sosyal medya hesabı, Tarih: 15 Ağustos 2021
- ^ "Kanlı Nigar Broadway'de!". Beyazperde. 11 Haziran 2008. 24 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ "Kanlı Nigar ilk kez müzikal oldu". Yeniasir. 28 Ocak 2014. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Nazım Hikmet tarafından senaryosu yazılmış olan ve Kanlı Nigar adıyla da bilinen 1933 yapımı Düğün Gecesi adlı kayıp filmin konusuna dair yeterli bilgi bulunmadığı için [1] daha sonraki yıllarda çekilmiş olan Kanlı Nigar adını taşıyan filmlerle aralarında isimlerinden başka bir bağ olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- Kanlı Nigar (1981) (film)
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Devlet Tiyatrosu'nda oyunun tanıtımı
- Karagöz versiyonu 29 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.