İçeriğe atla

Küçük kumru

Kontrol Edilmiş
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Küçük kumru
S. s. cambayensis
Musandam Yarımadası, Umman
S. s. cambayensis'in sesi
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)[1]
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Aves
Takım: Columbiformes
Familya: Columbidae
Alt familya: Columbinae
Cins: Spilopelia
Tür: S. senegalensis
İkili adlandırma
Spilopelia senegalensis
(Linnaeus, 1766)
Sinonimler
  • Columba senegalensis Linnaeus, 1766
  • Streptopelia senegalensis (Linnaeus, 1766)
  • Stigmatopelia senegalensis (Linnaeus, 1766)

Küçük kumru (Spilopelia senegalensis, eski adıyla Streptopelia senegalensis), güvercingiller (Columbidae) familyasından bir kuş türüdür. Dünya üzerinde Afrika, Güney Asya, Avustralya, Orta Doğu ve Türkiye'de yaygın olarak görülen bir sokak kuşu olarak bilinmektedir. Türkiye'de bu kuş türü özel olarak isimlendirilerek "Kumru" olarak bilinmektedir. Asya ülkelerinde "Küçük Kahverengi Güvercin" veya "Gülen Güvercin" gibi isimlerle de bilinmektedirler. Türkiye'de özellikle güvercin besiciliği ve hobi amaçlı kuş gözlemcileri tarafından sıklıkla beslenen ve gözlenen bir türdür. Ayrıca özellikle kurak yaşam alanları ve şehirlerde insanlarla beraber yaşayan sokak kuşudur. Özellikle Kaya Güvercini görülebilen bölgelerde genellikle rastlanabilir bir kuştur. [2][3][4][5]

Fiziksel Özellikleri ve Görünüm

[değiştir | kaynağı değiştir]

Erişkin Küçük Kumrunun Fiziksel Ölçümleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Erişkin bir Küçük Kumru'nun fiziksel ölçümleri:[2][3][4][5]

  • Boy: 23-27 cm arasında, genel ortalama olarak 25 cm.
  • Kanat Açıklığı: 40-45 cm genel ortalaması 42,5 cm.
  • Ağırlık: 70-190 gr arasında değişebilir insan esaret altında olmayan kuşların ağırlığı genellikle daha hafiftir. Genel ortalaması 75 gr.

Erişkin ve Genç Küçük Kumru Fiziksel Görünümleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Erişkin Küçük Kumru: Uzun kuyruklu, ince bir güvercingil olup, tipik olarak 25 santimetre uzunluktadır. Arkası, kanatları ve kuyruğu kırmızımsı-kahverengidir, kanatlarda mavi-gri renkler vardır. Uçuşta, kanat altları zengin kestane rengidir. Baş ve alt parçalar pembemsidir, daha aşağı karında beyazımsı gölgelidir. Boğazda seçilebilen siyah benekler vardır. Bacaklar, kırmızıdır. Eşeyler birbirinden zor ayırt edilir.[4][3][5]

Genç-Yavru Küçük Kumru: Yavru Küçük Kumrular üstünde bebeklik tüyleri taşır, tüyler genellikle daha koyu renkli ve pasa rengine yakın tarçınımsı tonlardadır. Yavrular yetişkinliğe geçerken bebeklik tüylerini zamanla döker. Yavru kumruların gençlik dönemine geçiş sürecinde yetişkinlik tüylerine benzer özellikte ve renkte tüyleri çıkar ama bunlar genellikle daha soluk ve daha koyu tonlardadır. Yavru-Erişkin ayrımı için bu türde tüy rengi iyi bir ayırt edicilik sağlar.[3][4][5]

Ses (Vokal) Özellikleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru Türünün Ötüşü

[değiştir | kaynağı değiştir]

Pek çok kuş türünde olduğu gibi Küçük Kumru kuşları da diğer türdeşleriyle iletişim kurmak, ikaz etmek, kendilerine ait bölgeleri ilan belirlemek ve ilan etmek, çiftleşmek veya bazen sadece insan türünü etkilemek için ötebilir. Ayrıca bu tür uçarken kuyruk ve uçuş tüyleri de ses çıkardığı için kendilerine ait "Uçuş Şarkısı" bulunmaktadır. [6][5][4]

Kuş Şarkısı Ötüşü

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu şekilde öten Küçük Kumrular çiftleşmek, insanları etkilemek amacıyla öter. Genellikle ötüşü beş heceli, ilk iki hecesi kuğurma "Uğuğuğu" olan, üçüncü ve dördüncü hecesi daha uzun ve tiz bir "du, du, duuu, duuu, du" şeklindedir. Küçük Kumru ötüşü genellikle gülen bir çocuğa veya insana benzetildiği için "Gülen Kumru" olarak bilinir. [3][4][5][6]

Uçuş Şarkısı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular bazı güvercin türlerinde de görülebilen uçuş şarkısına sahiptir. Uçuş şarkısına sahip kuşlar kendi kanatlarını çırparsa kuyrukları veya kanatları üzerinde belirli tüyler titreşir ve sesler üretir. Küçük Kumru türünün uçuş şarkısı genellikle tiz bir ıslığa benzer veya daha canlandırmak adına "Fiyt fiyt fiyt" andıran bir sestir. Normal ötüşlerinden daha kısadır ve kanat çırptıkça gelir. Doğal bir uyarı mekanizması olarak da diğer kuşlar için eğer bir avcı bir kumru peşindeyse bu şark sayesinde diğerleri yakalanmadan kaçmayı deneyecektir. [3][4][5][6]

Diğer Küçük Kumrularla İletişim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer küçük kumrularla iletişim kurmak için normal ötüşlerine yakın tonlarda öterler, anormal bir değişim gözlenmez daha çok süre ve vurgu noktaları değişir. Küçük Kumru türü büyük sürüler yerine çiftler ve bireyler halinde yaşadıkları için ötüşleri daha çok varsa yavru-genç bireylerine ve kendi eşlerine yöneliktir. Bazen Kaya Güvercini gibi beraber aynı yaşam alanı (habitat) paylaştığı türlerle de etkileşime girebilirler.[3][4][5][6]

Alarm (İkaz) Ötüşleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Besin basamığı ve piramidi uyarınca bu kuşlar "Av" konumundadır. Bu durum bağlamında birbirlerini toplu yaşamadıkları için ikaz etmek için daha çok Uçuş Şarkısı yani kanatlarını çırptıkları anda çıkan kanat çırpma seslerine güvenerek ikaz ederler. Nadiren daha kısa ve keskin ötüşlerle de ikaz etmeyi deneyebilirler. Küçük Kumru türünün avcıları daha çok kedigiller, martılar ve karga gibi büyük kuşlardır. Kaya Güvercini ve diğer "Av" olan kuş türleriyle bazen hayatta kalmak için ortak alanlarla yaşadıkları için onların ikazlarından faydalanabilirler. Genellikle bu türün en büyük ikaz güvencesi Uçuş Şarkısdıır.

Ekolojik Dağılımı ve Habitat

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıtasal ve Bölgesel Dağılım

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru kuşu Afrika, Orta Doğu, Güney Asya ve kısıtlı olarak Avusturalya'da yaşar ve görülebilir. Çiftleşme dönemi için bazı ara durak ülkelere geçici olarak gider. Fakat bu tür genellikle yerleşim eğilimi göstermesiyle bilinen bir kuş türüdür. Sabit alanlarada aşırı avcı popülasyonu, kaynak kıtlığı veya iklim anomalisi görülmediği sürece yaşayabilirler.[7][4][5][3]

Yaşam Alanlarında Yerel Dağılımlar ve Mikro Habitatlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru türü genellikle Kırsal Tatlı Su bölgesi kuşudur. Özellikle bu bölgeler dışında şehirlerde sıklıkla görülür. Yaygın bir "sokak kuşu" olarak bilinmektedir. Çiftlikler, şehirler, bahçeler, hafif kurak veya çölleşme gösteren bölgeler, seyrek ağaçlı geniş çalılıklar gibi yaşama elverişli veya kısmen elverişli yerlerde görülebilir. Doğal olarak ormanlarda ve yağmur ormanları gibi bölgelerde görülmez. [3][4][5][7]

Üreme Mevsimleri Sırasında Küçük Kumru Dağılımı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru türü üremek için özellikle göç eden bir tür değildir, iklim özellikleri elverişli oldukça aynı bölge içerisinde jenerasyonlar boyunca yaşarlar fakat bazı iklimsel geçiş bölgelerinde veya daha sert iklim farkı olan bölgelerde belirli mevsimlerde göç etmek için harekete geçerler. Özellikle üremek için Avustralya, Bangladeş, Bhutan, Çin, Hindistan, İsrail, Kazakistan ülkerinin üzerinden geçebilirler veya bu ülkelere yerleşebilirler[7]

Göç ve Göçmenlik Durumu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular "Göçmen" kuşlardır fakat insanlarla etkileşim ve değişen şartlar sonucunda sezonluk mikro hareketler haricinde bazı büyük göçmen türleri gibi kıtalararası uzun göçler etmezler. İklim ve çevre şartlarına bağlı olarak mevsimsel amaçlı daha ılıman ve karasal bölgelere geçebilirler fakat genellikle yerleşik hale getirilmiş hayvanlar oldukları için nadiren göç etme eğilimi sergilerler. Göç etme durumları daha çok "Üremek" ve iklim şartlarıyla ilgilidir. Özellikle şehirlerde insanlarla beraber yaşayan Küçük Kumrular jenerasyonlar boyunca aynı bölgede yaşayabilir. Genellikle mutualist ilişki sergileyen Küçük Kumrular kaynak kıtlıkları, avlanma vb. riskler meydana gelmiyorsa yerleşik kuşlardır.[7]

Yaşam Şekli ve Yaşam Döngüsü

[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşam Süresi ve Yaşam Beklentisi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular yumurtadan çıktıkları andan itibaren doğada yaşam ömürleri 4-5 yıl olarak öngörülür. İnsan esareti altında yaşayan Küçük Kumruların 20 yıla yakın yaşadığı bilinmektedir. Özellikle avcı nüfusunun fazla olduğu bölgelerde yaşam süresi kısalma eğilimi gösterir. Küçük Kumrular için en düşük yaşam beklentisi süresi 0-1 yaş aralığındadır özellikle yavru ve gençlik döneminde saldırılara karşı daha savunmasız oldukları için yavruluk döneminde ebeveyn kuşların ölümü sonucunda yavrular bakımsızlıktan ve yetersiz beslenme sebebiyle ölebilir. Kumrular insan esareti altında tutuluyorsa veya yarı insan esareti altında yani sokakta veya dış bir ortamda olmasına rağmen belirli bir aralıkta bir insan tarafından beslenip, bakım sağlanıyorsa yaşam süreleri uzayabilir. Tamamen insan esareti altında tutulan Küçük Kumrular daha uzun bir yaşama eğilimi gösterir.[2][3][4][7][5]

Küçük Kumruların Yavru-Genç-Erişkinlik Özellikleri

[değiştir | kaynağı değiştir]
Ebeveyn Küçük Kumrular yavrusuyla birlikte yuvada.

Yavru Küçük Kumrular: Yumurtadan yeni çıkan Küçük Kumrular oldukça küçük ve savunmasızdır. İlk 18 gün içerisinde bebeklik tüyleri uzamaya başlar. Yavrunun bakımını dişi-erkek kuş beraber üstlenir. Zamanla bebelik tüyleri dökülen ve ebeveynleri tarafıdan beslenen Küçük Kumru ilk bir üç aydan sonra gençlik dönemine girer.

Genç Küçük Kumrular: İlk üç ayını tamamlayan Kumrular bir yaşına doğru genç kabul edilir. Genç kuşların uçuş performansı yetişkin kuşlardan daha geridedir. İlk aylarda kuşların üstünde bebeklik tüyleri gözlemlenebilir. Küçük Kumrular ilk aylarına doğru yuvadan atılır veya yuvayı terk eder bir süre yerde veya daha güvenli bir yerde hayatta kalmaya çalışır. Uçmayı başaran Küçük Kumrularsa bir süre sonra yuvayı terk eder.

Yetişkin Küçük Kumrular: İlk altı aydan sonra Küçük Kumrular gerekli fizyolojik özellikleri kazanır ve yetişkin kuşlara dönüşür. Özellikle bir yaşından sonra tüyleri ve uçuş performansları gözlemlenebilir derecede iyileşir. Erişkin kuşlar bir süre sonra üremek için potansiyel dişi adayları arayacaktır. Erişkin Küçük Kumrular bazı bölgelerde tüm mevsimler boyunca belirli bölgelerdeyse belirli aylarda olacak şekilde yuva yapar ve çiftleşir.

Küçük Kumruların Üreme Özellikleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru kuşlarının üreme ve yuvalama özellikleri:

  • Bırakılan yumurta sayısı: 2[8]
  • Kuluçka süresi 14 gün[4][5]
  • Yumurta boyu: 2-2,5 cm[8]
  • Yumurta görünümü: Parlak beyaz, küçük kuş yumurtası.[8]
  • Yavruluk dönemi: 18 gün[5]

Küçük Kumruların Yuvalama Özellikeri: Küçük Kumrular yuvaları yerden ortalama 2.78-15 m yüksektedir. Genellikle kendi yuvalarını yapalar. Yuvalar oldukça basit ve özensizdir. Birkaç tahta dal parçasının buket olarak sarımı ve bazen insanlar tarafından atılan atıkların yuvaya dahil ediliği görülmüştür. Bazı Küçük Kumrular doğrudan yuva yapmak yerine başka kuşların terk ettiği yuvaları veya insanlar tarafından onlar için yapılan yuvaları kullanabilir.

Küçük Kumrular hepçil (omnivor) canlılardır, tohumlar, meyve nektarları, ve küçük böcekleri veya kurtçukları yedikleri bilinmektedir. [3][5]

Yiyecek Arama Yöntemleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular doğrudan bir avcı olmadıkları için yemek bulmak zorundadır. Genellikle beslenme ihtiyaçlarını yerde buldukları yemeklerle giderirler.

Yerde Yiyecek Aramak

[değiştir | kaynağı değiştir]
Küçük Kumrular yerde yemek arıyor.

Küçük Kumru türünün en temel ve bilinen beslenme şeklidir. Yerde veya belirli bir yükseliğe çıkan kumrular tohum, çekirdek, meyve parçaları, su, küçük böcekler veya kurtçuk ararlar. Ayrıca insanlar tarafından bırakılan yemlik ve suluklara yönelebilirler.

İnsanlar Tarafından Beslenmek

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular insanlarla gayet iyi anlaşır. İnsanlar tarafından kendilerine verilen tohum, çekirdek, yiyecek artıkları, bulgur gibi bazı bakliyatlara yönelebilirler. İnsanlar tarafından kendilerine verilen yenilebilir pek çok şeyi yiyecektirler. Ayrıca su içmek için suluklara yönelebilirler. Eğer profesyonel olarak bir insan tarafından esaret altında tutularak bakılıyorlarsa kuş yemi veya püre kuş maması verilebilir ve bir şırıngadan su ve kuş ilacı içirilebilir.

IUCN Doğal Hayatı Koruma Programı Uyarınca Küçük Kumru Türünün Korunma Durumu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından yapılan çalışmalar ve tespitlere göre Küçük Kumru türü tehdit altında olan bir tür değildir, Asgari Endişe yani Least Concern (LC) olarak koruma sınıfı belirlenmiştir. Küçük Kumru nüfusunu hesaplamak üzere veri kalitesi "kötü" olarak işaretlenmiş bazı istatistik ve hesap çalışmaları da yapılmıştır. [7]

Dünyada Küçük Kumru Nüfusu

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulusarası Doğayı Koruma Birliği ve çeşitli ülkelerde görev üstlenen akademisyenlerin yürüttüğü düşük veri kalitesine sahip bir çalışma sonucunda 2012 yılında dünya üzerinde yaşayan Küçük Kumru nüfusu 2,400,000-8,200,000 aralığında hesaplanmıştır.[7] Veri kalitesi kötü olduğu için kesin bir sonuç ifade etmemektedir. Yapılan tahmin düşük veri kalitesine sahip güven aralığı tahminidir. Güncel hesaplama ve çalışmalar sonucunda Küçük Kumru nüfusu uzun süredir "stabil" yani "sabit" olarak saptanmıştır.

Küçük Kumru Nüfusunu Etkileyen Faktörler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru nüfusunu çeşitli faktörler olumlu/olumsuz olarak etkilemektedir:

  • Avcı ve rakip hayvanlar.
  • Beslenme kaynaklarına erişim ve beslenme.
  • Şehirlerde insan faktörü ve sahipsiz sokak kedisi ve köpeklerinin sayısı.
  • Üremeye elverişli alan sayısı.

Küçük Kumru nüfusu üzerine en olumsuz etkiyi bir bölge içerisinde sayısı fazlaca artan kediler ve diğer kuşların yuvasını bozan saldırgan kuşlar etkilemektedir. Küçük Kumrular bazen insanlar tarafından kasıtlı-kasıtsız zarar görebilir. Bazı ülkelerde ve bölgelerde yerel ölçekte avcılar tarafından avlanmaktadır. Genellikle insanlar tarafından küçük, zararsız, uysal bir tür olarak kabul edildiği için doğrudan sık avlanma tehdidi altında olan bir tür değildir.

Türkiye'de Küçük Kumru Nüfusu ve Dağılımı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular Türkiye'de pek çok şehirde görülebilir, Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgelerinin aşırı dağlık bölgeleri dışında pek çok şehirde yerel bir "Şehir Kuşu" veya "Sokak Kuşu" olarak bilinir. Özellikle İstanbul, İzmir, Ankara, Kocaeli yüksek kentleşme oranı sonucunda önemli bir Küçük Kumru nüfusuna ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan çalışmalara göre Türkiye'de Küçük Kumru nüfusu arttığı düşünülmektedir. Tür daha önce hiç görülmediği yerlerde görülmeye ve bildirilmeye başlanmıştır. [9][10]

Küçük Kumru Türüne Ait Karakteristik Özellikler ve Davranışlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tek Eşlilik (Monogami)

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru türü genellikle tek eşlidir, birden fazla dişi kuşla tek bir erkek kuş aynı anda çiftleşmeye çalışmaz, tersi de geçerlidir. Bu tür eşlerine olan bağlılığı ile bilinir. Dişi kuşun ölümü ardından bile başka bir kuşla çiftleşmeyen kuşlar bilinmektedir. Genellikle yalnız tek çift aileleriyle yaşarlar. Büyük sulak ve toplu kuş besleme alanlarındaysa diğer kumrularla etkileşime geçebilirler. Çiftler ölene kadar birbirine sadık bir şekilde yaşar.[5]

Işık ve Ses Hassasiyeti

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru türü ses ve ışığa karşı yüksek hassasiyete sahiptir. Bu türün ışık skalasında yer alan pek çok ışık tonunu yakalayabildiği ve iyi bir duyucu olduğu bilinmektedir. Belirli uzaklıktan gelen ses ve ışıkları çok şekilde değerlenebilirler. Bu durumun avcılardan kaçınmak için geliştiği düşünülmektedir. Küçük Kumrular UV (Ultraviyolet) ışığı algılayabilir.[3]

İnsanlarla Etkileşim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru türü takson olarak kuş-güvercingiller familyasına mensuptur. Bu ailenin içerisinde Kaya Güvercinleri gibi insanlarla etkileşimi oldukça iyi bilinen bir kuş türüdür. Evcil, yarı evcil, yabani olarak insanlarla etkileşime sıklıkla girerler. Evcil Küçük Kumrular sahiplerine karşı oldukça bağlıdır. İyi eğitilen Küçük Kumrular çağırma komutu gibi çeşitli komutları öğrenebilir. Türkiye'de genellikle Küçük Kumrular daha çok yarı evcil veya yabani olarak bir insan desteğiyle beslenir. Profesyonel veya hobi amaçlı kuşlarla ilgilenen kişiler, Küçük Kumru türünün ekonomik olarak değersiz olduğunu düşündüğü için bu türle pek ilgilenmez. Yavru veya yaralı kuşlarla genellikle tedavi ve bakım amaçlı ilgilenebilirler.[3]

Bir evin balkonuna yumurtlayan Küçük Kumru.

Evcilleştirilme Potansiyeli

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumru insanlarla etkileşimi iyi bir türdür. İnsanlar tarafından evcilleştirilen Küçük Kumrular genellikle hayatını esaret altında tamamlar. Esaret koşulları bir esaret için iyi olarak sayılabilir. Profesyonel veya hobi amaçlı Küçük Kumru besleyen kişiler kuşlarının ayaklarına kuş bilekliği takarak sahiplik ve kuluçka tarihi gibi bazı önemli bilgileri işleyebilir. Evcil olarak Küçük Kumru bakımı Türkiye'de pek yaygın olmasa da bazı ülkelerde görülebilir. Türkiye'de bu tür ağırlıklı olarak yarı evcil bir şekilde bir insanın beslediği ve ilgilendiği fakat esarete almadığı bir şekil desteklenme halinde yaşar.[3]

Diğer Canlılarla Etkileşim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Kumrular özellikle Kaya Güvercinleriyle etkileşim halindedir. Bu iki türü yaygın olarak beraber görülür. Özellikle şehirlerde yere atılan kuş yemlerini beraber yemektedirler.

Popüler Kültürde Küçük Kumru

[değiştir | kaynağı değiştir]

Görüldüğü ülkelerde genellikle ötüşüyle bilinirler. Pek çok insan tarafından ötüşlerinin huzur verici veya nostaljik olduğu düşünülmektedir. Kuşun türünü tespit edemeyen kişilerin tarif etmek için "Coo cooo" yapan kuş olarak tarif etmeye çalıştığı da bilinmektedir.

Türk kent sosyolojisinin ve kent kültrünün sokak hayvanları kısmında önemli bir yere sahiptir. Sesinin sakinliği, iyi niyetli ve sakin tabiatı, monogamik sadık bir tür olduğu için insanlarca sevilmektedir. Dini açıdan sesinin "Zikir" ile ilişkili olduğunu öne sürenler bulunmaktadır. Genellikle insanlarla uyumlu bir tür olduğu için hakkında pek çok web yazısı, gazete yazısı, dergi yazısı ve amatör kuş gözlemcilerinin en sık gözlemlediği türdür. Özellikle ekipmansız ve düşük bütçelerle beslenmesi ve gözlemlenmesi mümkün olduğu için kuşseverler için "Sokak kuşu" kategorisinde en başat gözlem türlerinden birisi olma özelliğini Kaya Güvercini ile korumaktadır.[11]

Küçük Kumru Resimleri

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. BirdLife International (2018). "Spilopelia senegalensis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2018: e.T22690445A132060894. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22690445A132060894.enÖzgürce erişilebilir13 Kasım 2021.
  2. 1 2 3 "Laughing Dove". Birds Wiki (İngilizce). Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 G, Franziska. "Laughing Dove". zooplus Magazine (İngilizce). 15 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Laughing Dove Facts, Habitat & Behavior Guide". VEDANTU (İngilizce). 10 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Laughing Dove". www.oiseaux-birds.com. 28 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  6. 1 2 3 4 "Küçük Kumru - eBird". ebird.org. 29 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 "Laughing Dove Spilopelia senegalensis Species Factsheet". BirdLife DataZone (İngilizce). 22 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
  8. 1 2 3 Almalki, M. (2023). "Breeding ecology of the laughing dove (Streptopelia senegalensis) in the Taif City, Kingdom of Saudi Arabia". Brazilian Journal of Biology (İngilizce). 83: e272328. doi:10.1590/1519-6984.272328. ISSN 1519-6984. 14 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi19 Haziran 2026.
  9. yonetici. "SÖKE'DE İLK KEZ KÜÇÜK KUMRU TESPİT EDİLDİ". ekodosd.org (İngilizce). 17 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2026.
  10. "Küçük kumrunun (Streptopelia senegalensis) Türkiye'deki güncel yayılımı statüsü ve geleceği". Küçük Kumru Türünün Nüfus ve Tespiti. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERGİSİ. 2011. 19 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 72. harf sırasında bulunan |başlık= parametresi line feed character içeriyor (yardım)
  11. "Şehir Kuşçuları - 50. Bölüm - Kumrunun hikayesi | NTV Radyo". www.ntvradyo.com.tr. 16 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2026.