Iris

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Süsen
Iris suaveolens yellow.jpg
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Üst âlem: Eukaryota
(sırasız): Diaphoretickes
(sırasız): Archaeplastida
Âlem: Plantae
Klad: Tracheophyta
Klad: Angiosperms
Klad: Monocots
Takım: Asparagales
Familya: Iridaceae
Alt familya: Iridoideae
Oymak: Irideae
Cins: Iris
Tourn. ex L.[1]
Tip tür
Iris × germanica

Iris, Iridaceae ailesinden süsen olarak bilinen bir çiçekli bitki cinsidir. Rizomlu ya da soğanlı bitkilerdir. Yapraklar çoğunlukla tabandadır ve düzdür. Çiçekler tek ya da birkaç çiçekli salkımlar halindedir.[3] 260 ila 300 arası tür ihtiva etmekte olup, bunlardan 51 adeti Türkiye'de de yayılış göstermektedir.[4][5]

Iris suaveolens mor formu

Dağılım[değiştir | kaynağı değiştir]

Neredeyse tüm türler Kuzey yarımkürede dağılım göstermekte olup; Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da görülürler. Cinse bağlı türlerin habitat tercihleri hayli değişkendir, yarı çöl, kayalık, dağlık, çayır, yamaç, bataklık, sulak alanların kenarlarında bulunurlar.[6]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanca ἶρις (gökkuşağı) anlamına gelir. Adını Yunan mitolojisindeki İris'ten almıştır.[7]

Bağlı alt cinsler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'deki taksonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Species Plantarum 1: 38. 1753
  2. ^ Species Plantarum 1: 38. 1753.
  3. ^ "Iris". 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
  4. ^ "WCSP: Iris". World Checklist of Selected Plant Families. Erişim tarihi: 2 Haziran 2014. 
  5. ^ "Iris". Pacific Bulb Society. 26 Kasım 2011. 26 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2012. 
  6. ^ Rina Kamenetsky; Hiroshi Okubo, (Edl.) (2012). "Iridaceae". Ornamental Geophytes: From Basic Science to Sustainable Production. CRC Press. s. 24. ISBN 978-1-4398-4924-8. 
  7. ^ Manning, John; Goldblatt, Peter (2008). The Iris Family: Natural History & Classification. Portland, Oregon: Timber Press. ss. 200–204. ISBN 978-0-88192-897-6. 
  8. ^ "Bizim Bitkiler". 10 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020. 
Wikispecies-logo.svg
Wikispecies'te konuyla ilgili sayfa mevcuttur: