Hiram Abas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Mustafa Hiram Abas (Bay Pipo olarak da bilinir) (d. 1932, İstanbul - ö. 26 Eylül 1990, Kadıköy, İstanbul), Türk istihbaratçı.

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Anne tarafından dedesi, Osman Hamdi Bey'in yeğeni olan eski müzeler umum müdürü Mübarek Galip Eldem ve anneannesi Munise Eldem'dir. Mehmet Eymür 2013'de katıldığı bir programda Hiram Abas'a Hiram adını, dedesinin mason olmasından dolayı verdiğini söylemiştir.[1][2] Babası kaptanlık mesleğiyle uğraşan Hilmi Abas, annesi ise 27 Ocak 1981'de vefat eden Fatma Roksan Abas'tır. Çocuklarının ismi Cengiz ve Cenan'dır. 4 dayısının ismi ise Galip, Memduh, Hüsrev ve İskender Eldem'dir.[3]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

1932'de İstanbul'da doğdu. Hiram Abas gençlik yıllarında Boks ile ilgilenmiş ve ufak çapta şampiyonluklar kazanmıştır.[4] 1957 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Müfettişlik görevinden sonra yedek subay olan ve MİT'te çalışmaya başlayan ve 12 Mart döneminde MİT'te etkin görevlerde bulunan Abas, 1978'de Namık Kemal Ersun'un tasfiyesiyle ilişkili olarak kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1983'te ikinci kez MİT'e dönen Abas, 1988'de yayımlanan MİT raporu olayında sorumlu görülerek, raporu kaleme alan Mehmet Eymür'le pasif göreve alınmak istenince ikinci kez teşkilattan kendi isteğiyle ayrıldı. Korkut Eken ile abi kardeş, eski MİT müsteşarı ve korgeneral Mehmet Fuat Doğu ile baba oğul ilişkisi içinde olduğu çeşitli kitaplarda belirtilmiştir.[kaynak belirtilmeli]

İnfazı[değiştir | kaynağı değiştir]

Turgut Özal'ın MİT'i sivilleştirme projesinin başında olmasından ötürü öldürüldüğü şeklinde iddialar vardır.[5][6][kaynak belirtilmeli] Amerikan silah firmalarının Türkiye temsilciliğini yapan bir şirkette çalışırken, 26 Eylül 1990 sabahı işine gitmek için yola çıktığında uğradığı suikastta yaşamını yitirdi. Evinin yakınlarında, belediye işçisi gibi giyinmiş kişilerin açtığı çapraz ateşin ortasında kalan Abas, olay yerinde öldü. Cinayeti DEV-SOL üstlense de, Hiram Abas'ın faili meçhul davası tozlu raflarda çürüyüp gitmiştir.[kaynak belirtilmeli]

Ölümü hakkında iddialar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ergenekon Davası iddianamelerinde ve daha sonra gazetelere verilen röportajlarda Hiram Abas'ı öldüren kişinin, 3 Mart 1995'de Sedat Bucak emrindeki Abdullah Çatlı ve ekibi tarafından infaz edilip betona gömüldüğü iddia edilen Tarık Ümit olduğu öne sürülmektedir.[7]

Popüler Kültürdeki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurtlar Vadisi'ndeki eski karakterlerden Aslan Akbey'in (Aslan Amca-Dizideki gerçek adı: Abbas Ustaoğlu) Hiram Abas'ı temsil ettiği ileri sürülmektedir. Ve dizide Tarık Ümit'i canlandıran Pala karakteri Aslan Akbey'i, gerçekte tıpkı Hiram Abas'ın suikaste uğradığı şekilde öldürmüştür.[8][9]

Soner Yalçın, Hiram Abas'ın da içinde bulunduğu veya dolaylı olarak ilişkili olduğu gerçek olaylardan yola çıkarak 1999 yılında Bay Pipo adlı bir araştırma kitabı yazmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ https://www.youtube.com/watch?v=JDNiWpai7Ic Mehmet Eymür Hiram Abas Hakkındaki ifadeleri
  2. ^ http://www.timeturk.com/tr/2012/07/29/hiram-abas-in-istihbarat-seruveni.html
  3. ^ http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/ 28 Ocak 1981 tarihli Milliyet Gazetesi, Sayfa 10'da bulunan Fatma Roksan Abas'ın Ölüm İlanı Kupürü
  4. ^ 11 Mayıs 1954 tarihli Milliyet Gazetesi'nin 5.Sayfası
  5. ^ http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/ 2 Ağustos 1987 tarihli Milliyet Gazetesi, Sayfa 14
  6. ^ 2000'e Doğru Dergisinin Ağustos 1987 Sayısı
  7. ^ http://www.gazetevatan.com/-tarik-umit-yesil-tarafindan-infaz-edildi---474734-gundem/
  8. ^ http://www.yenisafak.com/arsiv/2006/mart/19/izdusum.html
  9. ^ https://www.youtube.com/watch?v=CQoI57wU6aU Hiram Abas ile ilgili Kısa Belgesel