Hayıt

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Hayıt
Vitex agnus-castus flowers.jpg
Korunma durumu

Durumu belirsiz (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Klad: Tracheophyta
Klad: Angiosperms
Klad: Eudicots
Takım: Lamiales
Familya: Lamiaceae
Cins: Vitex
Tür: V. agnus-castus
İkili adlandırma
Vitex agnus-castus
L.,Sp. Pl.: 638 (1753).
Vitex-agnus-castus-habit.JPG
Vitex-agnus-castus-foliage.JPG

Hayıt (Vitex agnus-castus), mine çiçeğigiller (Verbenaceae) familyasından çok yıllık tıbbi bitki türü.

1–3 m yükseklikte, çalı görünümünde, soluk pembe ya da mavi çiçeklidir.

Habitat[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz maki vejetasyonunun tipik elementidir. Deniz kenarı ve kayalık bölgelerde, genellikle tınlı bünyeli, nötr ve hafif alkali, kireççe fakir, tuzluluk etkisinin olmadığı, değisen miktarlarda organik madde içeren, azotlu ve azotça zengin, fosfor bakımından zengin, potasyumca eksik toprakları tercih eder.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tıbbi kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yapraklarında viteksin ve viteksinin adlı iki heterozit madde bulunur.

Hayıttan elde edilen ekstreler, gram-pozitif bakterilere karşı antimikrobiyal aktivite göstermesine karşın, gram-negatif bakterilere ve maya mantarlarına karşı aktivite göstermez.[1] Agnucaston adlı ilâcın terkibinde meyveleri kullanılır.

Halk arasında kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Meyveleri, infüzyon halinde (%2-5) idrar artırıcı, gaz söktürücü ve yatıştırıcı olarak kullanılır.[2]

Kökleri sarı renk için iplik boyamada kullanılır.

Dallarından örülen sepetler Batı Anadolu pazarlarında satılır.

Yayılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz ve Batı Kafkasya'da yayılım gösterir. Türkiye'de Trakya ve Anadolu'da görülür. Ayrıca Antalya Altınova'da (Koyunlar Köyü) kurumuş göl halinde bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Agnucaston

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ (Dülger ve ark. 2002)
  2. ^ (Baytop 1984)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]