Guy de Maupassant

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Guy de Maupassant
Nadar tarafından çekilmiş fotoğrafı (1888)
Nadar tarafından çekilmiş fotoğrafı (1888)
Doğum 5 Ağustos 1850
Fransa
Ölüm 6 Temmuz 1893 (42 yaşında)
Paris, Fransa
Milliyet Fransa Fransız
Meslek Yazar, şair
Dönem 19. yüzyıl
Akım Natüralizm, Realizm



İmza
Guy de Maupassant imzası

Guy de Maupassant (1850-1893) Fransız romancı ve kısa öykü yazarı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Guy de Maupassant (okunuşu :güy dö mopasan) 5 Ağustos 1850 yılında Fransa’da doğmuştur. Doğum belgesinde Tourville-sur-Arques’da bulunan Miromesnil şatosunda dünyaya geldiği belirtilse de çeşitli kaynaklara göre yüksek ihtimalle Fécamp’da doğmuştur. 6 Temmuz 1893 yılında Paris’te vefat etmiştir. Mezarı Paris Montparnasse mezarlığındadır.

Maupassant ailesi Normandie bölgesine XVIII. yüzyılda yerleşir. Babası, Gustave Maupassant 1846 yılında bir burjuva olan Laure le Poitevin ile evlenir. Laure derin edebi kültüre sahip bir hanımdır. Klasikleri ve özellikle de Shakespeare’i çok sever. Çiftin boşanmasının ardından Guy ve ağabeyi Hervé anneleriyle yaşarlar. Kır kasabaları ve deniz kıyısında, doğa ile iç içe açık hava sporları yaparak büyür. Bu dönemde balıkçılarla ava gider, çiftçilerle sohbet eder. Annesine çok bağlıdır.

Yvetot’da gittiği din okulundan atılır. Hayatı boyunca, bu ilk eğitim sürecinde dine karşı geliştirdiği olumsuz görüşlerin izlerini taşır. Ardından Rouen lisesine başlar. Bu dönemde kendini şiire adar ve birçok okul piyesine katılır. Liseyi tamamlamasının hemen ardından başlayan Fransa Prusya savaşına gönüllü olarak katılır. Savaşın sona ermesinin ardından 1871 yılında Normandie’yi terk eder ve Paris’e yerleşir. On yıl boyunca Denizcilik Bakanlığı’nda çalışır. Bu süre içinde çok sıkılır: tek eğlencesi Pazar günlerinde yapılan Seine nehri gezileri ve tatillerdir.

Gustave Flaubert (okunuşu: güstav flober) onun koruyucusu, akıl danışmanı ve edebiyat ve gazetecilik hayatının başlangıcında yön göstericisi olmuştur. Flaubert’ in yardımı ile rus romancı Ivan Tourgueniev, Emile Zola ve birçok naturalist ve realist yazar ile tanışır. Bu süre içinde çok sayıda kısa oyun ve mısra yazar.

1878 yılında, gazetelere makale hazırlamak üzere başka bir bakanlıkta görevlendirilir ve Figaro gibi önemli gazetelere makaleler yazar. Flaubert, Maupassant’ın şiirlerinin yetersiz olduğunu söyler ve onu öykü ve roman yazmaya teşvik eder. Bu dönemde boş zamanlarını roman ve hikâye yazmaya adar. 1880 yılında ilk başyapıtı Boule de Suif’i yayınlar. ( Henüz Türkçe olarak yayınlanmamıştır). Eser Zola tarafından 1880 yılında düzenlenen ve natüraliste yazarların buluştuğu toplulukta büyük ilgi toplar. Flaubert yapıtı “kalıcı bir başyapıt” olarak nitelendirir.

1880 ile 1891 yılları arasında Maupassant en verimli dönemini yaşar. İlk yapıtıyla meşhur oluşunun ardından düzenli şekilde çalışır ve yılda iki, hatta bazen dört kitap yayınlar. 1881 yılında La Maison Tellier adlı ilk hikâye serisini yayınlar. Bu kitap iki yıl içinde oniki baskı yapar. 1883 yılında ilk romanı olan Une Vie’yi tamamlar. Bu kitap bir yıldan kısa bir sürede yirmibeşbin kopya satar. Romanları hikâyelerinde ayrı ayrı değindiği gözlemlerinin buluşmasıdır. İkinci romanı Bel-Ami 1885 yılında yayınlanır ve dört ayda otuzyedi adet baskı yapar. Aynı dönemde birçoklarının yazarın başyapıtı olarak değerlendirdiği Pierre ve Jean’ı yazar. Yapıtlarında biçem, gözlem, içerik ve derinlik büyük bir uyum ve doğallıkla yer alır. Cezayir, İtalya, İngiltere, Sicilya gibi bölgelere geziler yapar ve neredeyse her gezisinde yeni bir kitap yazar.

Flaubert edebiyat konusunda her zaman Maupassant’ ın yol göstericisi olmuştur. Ünlü Goncourt kardeşlerle arkadaşlığı çok kısa sürmüştür. Bu kardeşlerin 18.yüzyıl etkisinde yarattıkları edebiyat salonunun yapısını asla kabul etmemiştir.

İlerleyen yıllarda büyük bir ölüm korkusu ve yalnız kalma isteği geliştirir. Bu değişiminde hızlı yaşadığı gençlik yıllarında yakalandığı sifilis hastalığının etkisi olduğu düşünülür. 1892 yılında hastalığın da etkisiyle aklını kaybeder ve intihar girişiminde bulunur. Bunun ardında Paris’de bulunan Dr Blanche tıp kliniğine kaldırılır ve 43.yaş gününden bir ay önce, 6 Temmuz 1893 tarihinde burada hayata gözlerini yumar. Doğum kayıtlarının tersine ölüm kayıtlarında doğum yeri Yvetot olarak belirtilir ve böylece doğum yeri üzerine bir polemik başlar. Mezarı Montparnese mezarlığındadır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Boule de Suif (1880)
  • La Maison Tellier (1881)
  • Une partie de campagne (1881)
  • Une vie (1883)
  • Mademoiselle Fifi (1882)
  • Contes de la Bécasse (1883)
  • Au soleil (1884)
  • Clair de Lune (1883)
  • Les soeurs Rondoli (1884)
  • Yvette (1884)
  • Miss Harriet (1884)
  • Monsieur Parent (1885)
  • Bel-Ami (1885)
  • Contes du jour et de la nuit (1885)
  • La Petite Roque (1886)
  • Toine (1886)
  • Mont-Oriol (1887)
  • Le Horla (1887)
  • Sur l’eau (1888)
  • Pierre et Jean (1888)
  • Le Rosier de madame Husson (1888)
  • L’héritage (1888)
  • Fort comme la mort (1889)
  • La Main gauche (1889)
  • Histoire d’une fille de ferme (1889)
  • La vie errante (1890)
  • Notre Cœur (1890)
  • L’Inutile beauté (1890)
  • Le père Millon (1899)
  • Le colporteur (1900)
  • Les dimanches d’un bourgeois de Paris (1900)

Tiyatro[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Histoire du vieux temps (1879)
  • Musotte (1890)
  • La paix du ménage (1893)
  • Une répétition (1910)

Eleştiri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Émile Zola (1883)
  • Étude sur Flaubert (1884)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]