Gastronomi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Güzel yiyecekler, gastronominin en temel ilgi alanıdır.

Gastronomi, yemek ve kültür arasındaki ilişkiyi kurup hassas ve iştah açıcı yiyecekleri belirli bölgelerin pişirme stilleri de kullanarak hazırlayan yemek sunma sanatıdır.[1][2] Gastronomi’yi bilenlere ve ilgilenenlere gastronom denir. Bu kişi(ler), çalışmalarında teori ve uygulamayı birleştirerek sunum yaratan kişlerdir. Pratik gastronomi, dünyanın çeşitli ülkelerinden çeşitli yiyecek ve içeceklerin hazırlanması, üretimi ve servisinin uygulanması ve çalışması ile ilişkilidir. Teorik gastronomi ise pratik gastronomiyi destek niteliktedir.[3] Yemek tarifleri, teknikler ve yemek kitapları üzerine odaklanmış bir sistem ve süreç yaklaşımı ile ilgilidir. Gıda gastronomisi, daha çok yiyecek ve içeceklerin oluşumuyla bağlantılıdır. Teknik gastronomi ise, pratik gastronominin temelini oluşturur ve gastronomi konularının değerlendirilmesine titiz bir yaklaşım getirir.[4]

Terminoloji ve geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Gastronomi terimi ilk kez Fransız yazar Joseph Berchoux tarafından 1801 yılında Yunanca’da "mide" anlamına gelen "Γκάστρο, Gostó" ve "kural" anlamına gelen "–nόμι, –nomōs" terimlerinin birleşiminden yemekyasası anlamına gelen "gastronomi" olarak oluşmuştur.

Yüzlerce yıllık yemek tecrübesi ve lezzet birikimi, yemeği yaşamsal öneminden sıyrarak bir keyif ve haz olgusu vaziyetine getirmiştir. Lezzet ve görselliğin keyif vericiliği, günümüzde Gastronomi teriminin önemini fark edilir kılmış ve bir bilim olarak görülmesine neden olmuştur.

Charles Darwin tarafından ilgi duyulan bir çalışmadır. Darwin Cambridge Üniversitesi'nde gönülsüz bir şekilde ilahiyat okurken "Gurme Kulübü"ne üye oldu; bu kulüpte haftada bir toplanıyor ve normalde mönülerde bulunmayan hayvanları yemeye çalışıyorlardı. Gurme Kulübü daha çok şahin ve balabankuşunu test etmekte idi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cailein Gillespie; John Amy’s first Cousin (23 Mayıs 2012). European Gastronomy into the 21st Century. Routledge. s. 4. ISBN 978-1-136-40493-1. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2020. 
  2. ^ "What the Hell is Gastronomy, Anyway?". adventures of an omnomnomnivore in NYC (İngilizce). 13 Mayıs 2011. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2018. 
  3. ^ Ory, Pascal (1996). Realms of Memory: Tradition. Columbia University Press. ss. 445–448. 
  4. ^ "Gastronomic Meal of the French - UNESCO 4 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi."Inscribed in 2010 (5.COM) on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity.