Ferdi Tayfur (müzisyen)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ferdi Tayfur
Genel bilgiler
Doğum adı Ferdi Tayfur Turanbayburt
Unvanı Ferdi Baba, Ferdi Abi
Doğum 15 Kasım 1945 (1945-11-15) (76 yaşında)
Adana, Türkiye
Tarzlar Arabesk, fantezi müzik, Klasik Türk müziği
Meslekler Şarkıcı-şarkı yazarı, şair, yazar, yönetmen, oyuncu, senarist, yapımcı, aranjör
Çalgılar Bağlama, gitar, kanun, tambur, ut, vokal
Etkin yıllar 1967-günümüz
Müzik şirketi Ferdifon Müzik, Elenor Müzik
İlişkili hareketler Ahmet Selçuk İlkan, Gülden Karaböcek, Mustafa Sayan, Özer Şenay, Cengiz Tekin, Tuğçe Tayfur
Zeliha Turanbayburt (e. 1974)
Çocukları 5
İlişkiler
Necla Nazır (e. 1976–2007)

Habibe Ümyanı Demir (e. 1990–2010)

Ferdi Tayfur veya doğum adıyla Ferdi Tayfur Turanbayburt (15 Kasım 1945, Adana), Türk ses sanatçısı, besteci, söz yazarı ve sinema oyuncusu. Toplamda dokuz defa Altın Plak Ödülü kazanan sanatçı sinema filmlerinde de yer alan kendi yazdığı şarkılarla ünlenmiştir. 30'dan fazla albüm ve 30'un üzerinde film yapan 1982 yılında ise kendi adına Ferdifon Plakçılık şirketini kuran sanatçı 2009 yılında da inşaat sektörüne de girmiştir.[1]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ferdi Tayfur, 15 Kasım 1945 tarihinde doğmuştur. Adana'da doğan sanatçıya adını dublaj sanatçısı Ferdi Tayfur'un hayranı[2] babası Cumali Bey koymuş, oğlunun eğitimine düşkün olan Cumali Bey'in pavyon çıkışı öldürülmesi ile eğitim hayatı sona eren sanatçı yoksul ve trajik bir hayat[3] yaşadığını, babasının ölümünden sonra annesinin evlendiğini, kendisininde okumak istediğini ancak imkanlar yüzünden bunu gerçekleştiremediğini söylemiştir.[3] Henüz çocukluk yıllarında üvey babasının bulduğu şekerci dükkanında çıraklık yapan sanatçı okumayı iş hayatında öğrendiğini söylemiştir.[3] Daha sonraları çiftlikte çalışarak ailesinin geçimine katkıda bulunan Tayfur aynı yıllarda düğünlerde şarkı söylerken yerel gazetede Adana Radyosu'nun müzik yarışması ilanını görür[3] ve yarışmaya katılır. Ancak birinciliği kazanamaz ve ikinci olur, üvey babasının engellemelerine karşı İstanbul'a gelip Lunapark Gazinosu'nda iş bulur ve Nurten İnnap'a bağlama çalmaya başlar. Daha sonra Leyla adlı ilk plağını doldurur ve bu plağından 500 lira kazanır.

Ferdi Tayfur 1968 yılında Seda Plak ile iki plaklık anlaşma yapar ancak beklenen ilgiyi görmez. Akabinde yeniden Adana'ya döner ve çiftlikteki işlerin başına geçer, diğer yandan müzik çalışmalarına devam eder ve üç yıl aranın ardından yaptığı Huzurum Kalmadı adlı plakı yayınlanır. 1973 yılında ise Görsev Plak adına yaptığı Kır Çiçekleri adlı 45'lik ile çıkış yakalar. Yine 1974 yılında yaptığı Bana Gerçekleri Söyle adlı 45'lik ile adını duyurur. 1975 yılında Elenor Plak'a transfer olur. Önce Bırak Şu Gurbeti, ardından Çeşme adlı şarkısı ile adını duyurur.[4]

Müzik kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Besteler yaparak müzik kariyerinde ilerlediği yıllarda nikahlı olduğu Zeliha Hanım ile mütevazı bir törenle 1974 yılında evlenen Tayfur'un ilk plağı iyi satış yapmış ama ancak maddi sıkıntıları nedeniyle Elenor Plak'ın sahibi Atilla Alpsakarya'nın girişimiyle sanatçının bestelediği iki şarkı Gülden Karaböcek'e satılmış akabinde plakları art arda yayınlanan sanatçı asıl çıkışını "Çeşme" şarkısı ile yakalamış, 1976 yılında aynı isimle Necla Nazır ile başrolünde oynadığı ilk sinema filmi vizyona girmiştir. Filmi 12 milyon kişi izlemiştir.[5]

1992 yılında çıkardığı Prangalar albümü 5 milyon rakamıyla Türkiye'nin en çok satan albümlerinden olup, Ferdi Tayfur'un en çok satan albümüdür.[6]

Kasetlerin yanında konserler de verdi. 1993 yılında Gülhane Parkı'nda verdiği konsere 200.000 kişi katılarak rekor kırmıştır.[7]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanatçının 16-17 yaşlarındayken birliktelik yaşadığı bir kadından Timur adında bir oğlu vardır. Sonrasında resmi nikâhlı ilk ve tek eşi olan Zeliha Hanım'dan iki kızı (Tuğba ve Funda) olmuştur.

Yaklaşık 30 yıldır birlikte yaşadığı 2007 yılında ayrıldığı sinema oyuncusu Necla Nazır'dan ses sanatçısı (Tuğçe Tayfur) bir kızı bulunuyor. Necla Nazır ile birlikteyken ilişki yaşadığı Habibe Ümyani Demir'den sanatçının Ferdi Taha adında bir çocuğu vardır.

Sanatçı 2010 yılında, uzun yıllar sonra resmi nikâhı hâlâ devam eden ilk eşi Zeliha Turanbayburt ile beraber yaşamaya başlamıştır. Yaşantısını uzun süredir Marmaris'te sürdürmektedir.[8]

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Albüm Şirket Notlar
1967 Melekler Yüze Güler/Derdin nedir sormuyorlar Seda Plak
1968 Leyla/Aşkınla Beni Öldürdün
Tatlı Çingenem/Adana Barajında
Eyvah/Kalbimde Bir Ateştin(sürtük) Sayan Plak Adanalı Ferdi
1969 Dilek Kapısı/Öldürecek Beni Bu Kara Sevda Kader Plak
Dünya Ahret Kardeşimsin/Bilememki Deli Gönül
1970 Kaderimsin /Çok Bekledim Gelmedin Zeren Plak
1971 Yapıştı Canıma Bir Kara Sevda/Allah Şahidim Olsun Kader Plak
Nerelerdesin Sultanım / Sebebim Nazlı Yar Oldu Serenad Plak
1972 Mahkumların Duası / Mahşer Günü Görsev Plak
Sana Kaderimsin Dedim / Postacılar
1973 Dur Dinle Sevgilim / Kır Çiçekleri
1974 Yüreğimde Yara Var / Bana Gerçekleri Söyle
Ne Bilirdim Ki / Sakın Düşme
1975 Akşam Güneşi / Çiçekler Açsın Elenor Müzik
Bırak Şu Gurbeti / Sevdalılar Beni Anlar
Çeşme / Muhtaç Etme Beni
1976 Alıştım / Yağmur Gözyaşım
Yadeller – Ağlamazsam Uyuyamam
Huzurum Kalmadı
1977 Benim Gibi Sevenler / Söz Geçmiyor Gönlüme
Vazgeç Felek / Derbeder
Batan Güneş
1978 Merak Etme Sen / Söz Veriyorum
Son Sabah
1979 Hapishane (Görüş Günü) / Gönül Oyunu
Yuvasız Kuşlar
1980 Nisan Yağmuru
1981 İnsan Sevince
1982 Ben De Özledim Odebs Plak
1983 Sen de mi Leyla
1984 Yaktı Beni
1985 Kurtuldum Ferdifon Müzik
Ferdifon'dan Seçmeler 1
1986 Haram Oldu
Ferdifon'dan Seçmeler 2
1987 İçimde Bir His Var - Ya Benimsin Ya Toprağın (albüm)
Ferdifon'dan Seçmeler 3
1988 Naz Etme - Canına Okuyacağım
1989 Allah'ım Sen Bilirsin (albüm)
Ferdifon'dan Seçmeler 4
Gülhane'den Sevgilerle Konser albümü
1990 Hoşçakal
1991 Ferdifon'dan Seçmeler 5
Gelirsen - Bana da Söyle
1992 Prangalar
1994 Mor Güller - Fadime'nin Düğünü
1995 Dünya "Bir Şarkı Seç Kendine"
1996 Zaman Tüneli Arşiv 1 Derleme albüm
1997 Of Dağlar
1998 Ferdi Tayfur Klasikleri Arşiv 2 Derleme albüm
1999 Yoksun - Kör Talih
Zengin Olursam
2001 Zaman Tüneli Arşiv 3 Derleme albüm
2002 İnceden
2003 Durun Ayaklarım
Yandı Gönlüm Maxi Single
2004 Ferdifon'dan Seçmeler 6
Bir Demet Gül
2006 Aşkın Cezası
2007 Gençliğimin Şarkıları
2009 Boynu Bükük Şarkılarım Derleme albüm

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Rol Oyuncu Yönetmen Eser Senaryo Notlar
2016 Zor Hayat[9] Hayır Evet Evet Evet Sinema Filmi
2008 Memur Muzaffer Muzaffer Mutlu Evet TV dizisi
2007 Yersiz Yurtsuz Emrullah Evet TV dizisi
Natuk Baytan Belgeseli Kendisi Evet
Ben Ferdi Tayfur Ferdi Tayfur Evet
2000 Hayatım Roman Kendisi Evet TV dizisi
2002 Reyting Hamdi Mezarcı Evet TV dizisi
1989 Allah'ım Sen Bilirsin Ferdi Evet
Bu Şehrin Geceleri Ferdi Evet
1988 Bu Talihimin Canına Okuyacağım Ferdi Evet Evet Evet
Elveda Mutluluklar Ferdi Evet
Ah Bir Çocuk Olsaydım Ferdi Evet
1987 Sevgiler Çiçek Gibi Ferdi Evet Evet
Ya Benimsin Ya Toprağın Ferdi Evet Evet
1986
İçimde Bir His Var Ferdi Evet Evet Evet
Affet Allah'ım Ferdi Evet Evet Evet Evet
1985 Her Şeyim Sensin Ferdi Evet
Haram Oldu Ferdi Evet Evet Evet
1984 Utanıyorum Ferdi Evet
Çılgın Arzular Ferdi Evet
1983 Yaktı Beni Cumali Çakıroğlu Evet
Kalbimdeki Acı Ferdi Evet
Yıldızlar da Kayar Ferdi Evet
1982 Sen de mi Leyla (film) Ferdi Evet
Hasret Sancısı Ferdi Evet
Günaha Girme Ferdi Evet
1981 Kara Gurbet Ferdi Evet
Ben de Özledim (film) Ferdi Evet
Olmaz Olsun (film) Ferdi Evet
Bir Damla Ateş Ferdi Evet
1980 Durdurun Dünyayı (film) Ferdi Evet
Huzurum Kalmadı Ferdi Evet Evet
Boynu Bükük Ferdi Evet
1979 İnsan Sevince Ferdi Evet Evet
Yuvasız Kuşlar Ferdi Evet
1978 Son Sabah Ferdi Evet
Batan Güneş Ferdi Evet
Yadeller Ferdi Evet
1977 Benim Gibi Sevenler Ferdi Evet Evet
Derbeder Ferdi Evet
1976 Çeşme Ferdi Evet

Televizyon programları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Program Rol Kanal Notlar
1993 Yetiş Emmioğlu Sunucu Show TV
2009 Korolar Çarpışıyor Yarışmacı Show TV Adana Korosunu yönetmiştir.
Boynu Bükük Şarkılar Sunucu Kanal 7

Oyunculuk yaptığı televizyon reklamları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mobil Reklamı (1993)
  • Filli Boya Reklamı (2000)
  • Namlı Zeytin Reklamı (2007)
  • Borvo Termal Reklamı (2015)

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Ferdi Tayfur inşaat sektörüne girdi". NTV.com.tr. 24 Haziran 2010. 
  2. ^ "ARŞİV ODASI: Ferdi Tayfur, 1984 - BBC TÜRKÇE". BBC Türkçe. 16 Nisan 2015. 7 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016. 
  3. ^ a b c d Seral Cumalı (22 Eylül 2013). "Hiçbir kadına yalan söylemedim hepsi diğerini biliyordu". Posta. 7 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=4273
  5. ^ http://www.ferdibaba.com/h_48_inanilmaz-rekor-12-milyon-!.aspx
  6. ^ "Ferdi Tayfur 23 yıl sonra sinemaya dönüyor". Sinematürk. 26 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2021. 
  7. ^ http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=Ferdi%20Tayfur%20g%C3%BClhane&isAdv=false
  8. ^ "Ferdi Tayfur'un son hali dikkat çekti!". Acun Medya. 1 Ağustos 2021. Erişim tarihi: 20 Eylül 2021. 
  9. ^ "Ferdi Tayfur, başrol için Tolgahan Sayışman'ı istiyor". Hürriyet Gazetesi. 30 Ocak 2016. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]