Elapidae

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Elapidae
Mısır kobrası, Naja haje
Mısır kobrası, Naja haje
Bilimsel sınıflandırma
Üst alem: Eukaryota (Ökaryotlar)
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Alt alem: Eumetazoa (Gerçek dokulular)
(Grup) Bilateria (Bilateral simetrililer)
Üst şube: Deuterostomia (İkincil ağızlılar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Alt şube: Vertebrata (Omurgalılar)
İnfra şube: Gnathostomata (Gerçekçeneliler)
Üst sınıf: Tetrapoda (Dört üyeliler)
Sınıf: Reptilia (Sürüngenler)
Alt sınıf: Diapsida
İnfra sınıf: Lepidosauromorpha
Üst takım: Lepidosauria
Takım: Squamata (Pullular)
Alt takım: Serpentes (Yılanlar)
Familya: Elapidae
Boie, 1827

Elapidae ya da elapidler zehirli bir yılan ailesidir. Hint Okyanusu ve Pasifik de dahil olmak üzere dünyanın tropik ve tropik altı bölgelerinde bulunur. Elapid Yunanca deniz balığı anlamına gelen éllops sözcüğünden türetilmiştir.[1] Zehir enjekte etmeye yarayan bir dizi boş, sabit zehir dişi ve 18 cm'den (Drysdalia) 6 m'ye (Ophiophagus) kadar değişen uzunlukları ile tanınır. Şimdiye kadar tanımlanmış 61 cinsi ve 325 türü bulunmaktadır.[2]

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu yılanlar karada, Avrupa dışında tropik ve tropik altı bölgelerde bulunur. Deniz yılanları çoğunlukla Hint Okyanusu'nda ve Pasifik Okyanusu'nnun güneybatısında bulunur. Ancak Pelamis platura türü Pasifik boyunca Orta ve Güney Amerika'da da bulunabilir.[3]

Zehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Bütün elapidler zehirlidir ve çoğu potansiyel olarak ölümcüldür. Zehir büyük oranda nörotoksiktir ve proteolitik olan engerek zehirine oranla daha tehlikelidir. Dünyanın en tehlikeli yılanı olarak kabul edilen kara mamba (Dendroaspis polylepis) ve dünyanın en zehirli kara yılanı olan Taipan (Oxyuranus microlepidotus) bu gruba dahildir. Bir deniz yılanı Hydrophis belcheri dünyanın en güçlü zehirine sahip yılandır.

Cinsler[değiştir | kaynağı değiştir]

Cins[2] Yazar[2] Tür[2] Alt rür*[2] Bilinen ad Dağılım[3]
Acalyptophis Boulenger, 1869 1 0 Tayland Körfezi, Güney Çin Denizi, Tayvan Boğazı, Guangdong sahilleri, Endonezya, Filipinler, Yeni Gine, New Caledonia, Avustralya (Kuzey Toprakları, Queensland, Batı Avustralya).
Acanthophis Daudin, 1803 7 0 Avustalya, Yeni Gine, Endonezya (Seram ve Tanimbar.
Aipysurus Lacépède, 1804 7 1 Timor Denizi, Güney Çin Denizi, Tayland Körfezi, Avustralya kıyıları (North Territory, Queensland, West Australia), New Caledonia, Loyalty Adaları, Yeni Güne'nin güneyi, Endonezya, Malezya'nın batısı ve Vietnam.
Aspidelaps Fitzinger, 1843 2 4 Güney Afrika (Cape Province, Transvaal), Namibia, Angola'nın güneyi, Botswana, Zimbabwe,Mozambik.
Aspidomorphus lineaticollis Fitzinger, 1843 3 3 Yeni Gine.
Astrotia Fischer, 1855 1 0 Hindistan'ın batısı, Sri Lanka Tayland Körfezi ve Çin Denizi, Malezya'nın batısı, Endonezya, Yeni Gine'nin doğusu, Avustralya'nın kuzey ve doğu kıyıları, Filipinler.
Austrelaps Worrell, 1963 3 0 Bakır kafalılar Avustralya (South Australia, New South Wales, Victoria, Tazmanya).
Boulengerina Dollo, 1886 2 1 Su kobraları Kamerun, Gabon, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kongo, Orta Afrika Cumhuriyeti, Tanzanya, Ekvator Ginesi, Ruanda, Burundi, Zambia.
Bungarus Daudin, 1803 12 4 Kraitler Hindistan (Andaman Adası dahil), Myanmar, Nepal, Vietnam, Afganistan, Pakistan, Sri Lanka, Bangladeş, Kamboçya, Endonezya (Java, Sumatra, Bali, Sulawesi), Malezya Yarımadası, Singapur, Tayvan, Tayland.
Cacophis Günther, 1863 4 0 Avustralya (Yeni Güney Galler, Queensland).
Calliophis Gray, 1834 8 11 Doğu mercan yılanları Hindistan, Bangladeş, Sri Lanka, Nepal, Endonezya, Kamboçya, Malezya, Singapur, Tayland, Burma, Brunei, Filipinler, Vietnam, Laos, güney Çin, Japan (Ryukyu Adaları), Tayvan.
Demansia Gray, 1842 9 2 Yeni Gine, kıta Avustralyası.
Dendroaspis Schlegel, 1848 4 1 Mambalar Kenya, Tanzanya, Mozambik, Malawi, Zimbabwe, Güney Afrika, Gana, Togo, Benin, Nijerya, Kamerun, Gine, Gabon, Principe (Gine Körfezi), Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kong Cumhuriyeti, Kongo, Uganda, Ruanda, Burundi, Ekvator Ginesi, Angola, Sudan, Botswana, Burkina Faso, Eritre, Senegal, Mali, Etiyopya, Fildişi Kıyısı, Namibia, Somali, Swaziland, Zambia, Gambiya, Gine Bissau, Liberya, Sierra Leone.
Denisonia Krefft, 1869 2 0 Central Queensland ve New South Wales'in orta kuzeyi, Avustralya.
Drysdalia Worrell, 1961 3 0 Güney Avustralya.
Echiopsis Fitzinger, 1843 1 0 Güney Avustralya (Western Australia, South Australia, Victoria, New South Wales).
Elapognathus Boulenger, 1896 2 0 Batı Avustralya.
Elapsoidea Bocage, 1866 10 7 Senegal, Güney Afrika, Mozambik, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Swaziland, Gambiya, Angola, Benin, Burkina Faso, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Gana, Fildişi Kıyısı, Malawi, Mali, Moritanya, Nijer, Nijerya, Uganda, Senegal, Sudan, Tanzanya, Togo, Deomkratik Kongo Cumhuriyeti, Kongo, Zambiya, Kenya, Burundi'nin kuzeyi, Ruanda, Etiyopya, Uganda, Somali.
Emydocephalus Krefft, 1869 2 0 Timor kıyıları (Endonezya denizi), New Caledonia, Avustralya (North Territory, Queensland, West Australia), ve Çin, Tayvan, Japonya ve Ryukyu adası boyunca Güneydoğu Asya Denizi'nde.
Enhydrina Gray, 1849 2 0 Basra Körfezi (Umman, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğerleri), Seyşeller, Madagaskar,

Güneydoğu Asya Deniz (Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Myanmar, Tayland, Vietnam), Avustralya (North Territory, Queensland), Yeni Güne ve Papua Yeni Gine.

Ephalophis M.A. Smith, 1931 1 0 Kuzey-batı Avustralya.
Furina Duméril, 1853 3 0 Avustralya Anakarası
Glyphodon Günther, 1858 2 0 Avustralya (Queensland), Yeni Gine.
Hemachatus Fleming, 1822 1 0 Tüküren kobralar Güney Afrika, Zimbabwe, Lesotho, Swaziland.
Hemiaspis Fitzinger, 1861 2 0 Batı Avustralya (New South Wales, Queensland).
Hemibungarus Peters, 1862 1 2 Asya mercan yılanları Tayvan, Japonya (Ryukyu Adaları).
Homoroselaps Jan, 1858 2 0 Güney Afrika.
Hoplocephalus Wagler, 1830 3 0 Doğu Avustralya (New South Wales, Queensland).
Hydrelaps Boulenger, 1896 1 0 Kuzey Avustralya, Yeni Gine'nin güneyi.
Hydrophis Latreille In Sonnini & Latreille, 1801 34 3 Deniz yılanları İndoavustralya ve Güneybatı Asya suları.[4]
Kerilia Gray, 1849 1 0 Güneydoğu Asya suları.[4]
Kolpophis M.A. Smith, 1926 1 0 Hint Okyanusu.[4]
Lapemis Gray, 1835 1 1 Basra Körfezi, Hint Okyanusu, Güney Çin Denizi Hint Avustralya takımadalarıve Pasifik'in batısı.[4]
Laticauda Laurenti, 1768 5 0 Deniz kraitleri Güneydoğu Asya ve İndo Avustralya suları.
Leptomicrurus Schmidt, 1937 4 2 Güney Amerika'nın kuzeyi.
Loveridgelaps McDowell, 1970 1 0 Solomon Adaları.
Micropechis Boulenger, 1896 1 0 Yeni Gine.
Micruroides Schmidt, 1928 1 2 Batı mercan yılanları ABD (Arizona, SW New Mexico), Meksika (Sonora, Sinaloa).
Micrurus Wagler, 1824 69 54 Mercan yılanları Kuzey Amerika'nın güneyi, Güney Amerika.
Naja Laurenti, 1768 23 3 Kobralar Afrika, Asya.
Notechis Boulenger, 1896 2 0 Kaplan yılanları Güney Avustralya..
Ogmodon Peters, 1864 1 0 Fiji.
Ophiophagus Günther, 1864 1 0 Kral kobra Bangladeş, Myanmar, Kamboçya, Çin, Hindistan, Andaman Adaları, Endonezya, Laos, Tayland, Vietnam, Malezya'nın batısı, Filipinler.
Oxyuranus Kinghorn, 1923 2 2 Taipanlar Avustralya, Yeni Gine.
Parahydrophis Burger & Natsuno, 1974 1 0 Kuzey Avustralya, Yeni Gine'nin güneyi.
Paranaja Loveridge, 1944 1 2 Batı/orta Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kongo, Kamerun.
Parapistocalamus Roux, 1934 1 0 Bougainville Adası, Solomonlar.
Paroplocephalus Keogh, Scott and Scanlon, 2000 1 0 Batı Avustralya.
Pelamis Daudin, 1803 1 0 Sarı karınlı deniz yılanı Hint Okyanusu ve Pasifik Okyanusu.
Praescutata viperina Wall, 1921 1 0 Basra Körfezi, Hint Okyanusu, Güney Çin Denizi, Fuji'nin kuzeydoğu kıyısı ve Tayvan Körfezi.
Pseudechis Wagler, 1830 7 0 Kara yılan Avustralya.
Pseudohaje Günther, 1858 2 0 Orman kobraları Angola, Burundi, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kongo, Gabon, Gana, Kenya, Nijerya, Ruanda, Uganda, Sierra Leone, Liberya, Fildişi Kıyısı, Togo.
Pseudonaja Günther, 1858 8 2 Zehirli kahverengi yılan Avustralya.
Rhinoplocephalus Müller, 1885 6 0 Avustralya'nın güneyi ve doğusu, Yeni Gine'nin güneyi.
Salomonelaps McDowell, 1970 1 0 Solomon mercan yılanları Solomon Adaları.
Simoselaps Jan, 1859 13 3 Avustralya mercan yılanları Avustralya Anakarası.
Sinomicrurus (Calliophis) macclellandi Slowinski et al., 2001 5 4 MacClelland (Asya) mercan yılanları Hindistan, Myanmar, Vietnam, Çin, Tayvan, Japonya.
Suta Worrell, 1961 10 2 Avustralya.
Thalassophis P. Schmidt, 1852 1 0 Güney Çin Denizi (Malezya,Tayland Körfezi), Hünt Okyanusu (Sumatra, Java, Borneo).
Toxicocalamus Boulenger, 1896 9 0 Yeni Gine orman yılanları Yeni Gine (ve civarındaki adalar).
Tropidechis Günther, 1863 2 0 Doğu Avustralya.
Vermicella Gray In Günther, 1858 5 0 Avustralya.
Walterinnesia Lataste, 1887 2[5] 0 Siyah çöl kobrası Mısır, İsrail, Lübnan, Suriye, Ürdün, Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan, Türkiye[6]

*) Aday durumdaki alt türler dahil değildir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Definition of 'elapid'.". dictionary.com. http://dictionary.reference.com/browse/elapid?r=75&src=ref&ch=dic. Erişim tarihi: 2009-07-13. 
  2. ^ a b c d e Elapidae. ITIS - Integrated Taxonomic Information System. (Erişim: 27 Kasım 2006)
  3. ^ a b TIGR Reptile Database'de elapidae, 3 Kasım 2008 tarihinde erişildi.
  4. ^ a b c d The Hydrophiidae at Cyberlizard's home pages. Accessed [12 August] [2007].
  5. ^ Nilson, G. & N. Rastegar-Pouyani (2007) Walterinnesia aegyptia Lataste, 1887 (Ophidia: Elapidae) and the status of Naja morgani Mocquard 1905. Russian Journal of Herpetology, 14: 7-14.
  6. ^ Ugurtas, I. H., T. J. Papenfuss and N. L. Orlov. 2001. New record of Walterinnesia aegyptia Lataste, 1887 (Ophidia: Elapidae: Bungarinae) in Turkey. Russian Journal of Herpetology. 8(3):239-245.