Eşme

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Eşme, Uşak sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°24′3″N, 28°58′30″E

Eşme
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Uşak Siyasi Haritası
Uşak Siyasi Haritası
Koordinatlar: 38°24′3″K 28°58′30″D / 38.40083°K 28.975°D / 38.40083; 28.975
Ülke Türkiye
İl Uşak
Coğrafi bölge Ege Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Ozan Gazel [1]
 - Belediye başkanı Hacı Mustafa Çetin (AK Parti)
Rakım 823 m (2.700 ft)
Nüfus (2015)[2]
 - Toplam 35,544
 - Kır 20,776
 - Şehir 14,768
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 64600
İl alan kodu 0276
İl plaka kodu 64
İnternet sitesi: Belediye

Eşme, Uşak ilinin 62 km güneybatısında yer alan Uşak ilinin genel nüfusu bakımından Banaz'dan sonra en büyük ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihin ilk çağlarından beri değişik milletlere merkez olan Eşme'nin ilk sakinlerinin Eşmeli Aşiretinden olduğu rivayet edilmektedir. Eşme adının kullanılmasının nedenleri arasında; bugünkü ilçe halkının Eşmeli aşiretinden olmasıdır. Eşme ilçesi köylülerinin Eşme adı, bu addaki Yörük aşiret adlarından kalmadır. Bugün, Eşme’deki en büyük aşiret Horasan’dan gelme oldukları bilinen Kargılı, Kaşeli ve Çıkılı dır. Şanlı Urfa dan gelen karakeçili Yörük aşireti de Eşme'ye yerleşmişlerdir. Konar-göçer / yaylakçı-kışlakçı hayatı yaşanmış ve bu durum, yer yer günümüze kadar süregelmiştir. Ayrıca, Antalya Teke bölgesinden gelen Sarı keçili Yörükleri de Eşmeyi oluşturan Yörük boylarındandır. Eşme ilçesi Yörüklerden müteşekkildir. Eşme adı sulak yer anlamındadır. Su kaynaklarının olduğu yer anlamı da taşır.

Osmanlı döneminde Denizli ilinin Mutasarrıflık olması ile birlikte Güre,İnay, Sirge Nahiyeleri ile birleştirilerek merkezi Takmak olan Eşme Kazası adıyla Denizli'ye bağlanmıştır. (1865) daha sonra Saruhan sancağına (Manisa) bağlanmıştır. 1920 yılında başlayan Yunan işgali 3 Eylül 1922 tarihinde son bulmuştur. 1898 yılında İzmir-Uşak demiryolunun günümüzde Elvanlar mahallesi olarak belirtilen yerden geçmesi nedeniyle istasyon kurulmuştur. Takmak kaza merkezinin Yunan kuvvetlerince yakılması ve ulaşım durumu nedeniyle kaza merkezi 1934 yılında Takmak'tan Elvanlar'a taşınmış ve yerleşim Eşme adını almıştır. 1953 yılında Uşak Kazasının il olması ile Manisa ilinden ayrılarak Uşak'a bağlanmıştır.

Coğrafi özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşme İç Anadoluyu Ege Bölgesine bağlayan geçit yolu üzerinde Omur baba, Kab aş-Macar, Güney Ören, Ağabey, Emirli ve Kemer Dağının eteklerinde kurulmuş bulunmaktadır. Kuzeye düşen köylerin bir kısmı Gediz vadisinde olan ilçe Kuzey doğusunda Uşak, doğusunda Ulubey, batısında Alaşehir ve Sarıgöl, kuzeyinde Kula ve Selendi, güneyinde Güney ilçeleri ile çevrilmiştir. 1362 km2 yüz ölçümüne sahiptir. İlçede orman alanları geniş yer kaplamakta olup, asli ağaç türleri Meşe ve Kızılçam' dır. Ormanlık alanlarda ağaçcık ve çalı formunda Ardıç, Ahlat, Tesbih ve Süpürge çalısı gibi bitki türleri bulunmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşme nüfusu 2014 yılında yapılan sayıma göre 35749 kişidir. Bunun 14396'sı ilçe merkezinde, 21353'ü belde ve köylerde yaşamaktadır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 36.779 5.035 31.744
1970[4] 39.213 6.178 33.035
1975[5] 38.616 7.828 30.788
1980[6] 38.756 8.844 29.912
1985[7] 40.849 10.061 30.788
1990[8] 39.902 10.547 29.355
2000[9] 38.869 11.615 27.254
2007[10] 36.732 13.207 23.525
2008[11] 36.370 13.120 23.250
2009[12] 36.161 13.532 22.629
2010[13] 36.320 13.741 22.579
2011[14] 36.246 13.849 22.397
2012[15] 36.073 14.229 21.844
2013[16] 36.184 14.331 21.853
2014[17] 35.749 14.396 21.353
2015[18] 35.544 14.768 20.776

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin 1 beldesi (Yeleğen) ve 60 köyü vardır.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşme; Uşak’a 62 km, İzmir'e 184 km, Kula’ya 43 km, Güney'e 41 km, Alaşehir'e 54 km uzaklıktadır. Eşme'nin ulaşımda en büyük artısı Uşak-İzmir demir yolu hattı üzerinde olmasıdır. Buna ek olarak 2012 yılında hizmete açılan İzmir-Konya demir yolu hattı da ilçeden geçmektedir. Ayrıca 2017 yılında hizmete girmesi planlanan "Ankara-İzmir Hızlı Tren Hattı" da ilçeden geçecek olup altyapı çalışmalarına başlanmıştır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe ekonomisi çiftçilik, hayvancılık, sanayi, madencilik ve dokumacılığa dayalıdır. Son yıllarda kendini yenileyip geliştiren tavukçuluk, küçük ve büyük baş hayvancılığı ve beraberinde üretimi artan süt ürünleri diğer önemli bir gelir kolunu oluşturur. Ayrıca; halkın yaklaşık olarak büyük bir bölümü, yurt dışında (özellikle Almanya’da) çalışmakta olup, bununda ilçeye yaz aylarında katkısı büyüktür. Özgün desenleri ve kalitesiyle adına festivaller düzenletip dünyaya açılım kapısı olan kilimciliğin eskisi kadar olmasa da halkın geçimine katkısı önemlidir.

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

2013 yılı verilerine göre; Eşme ilçesindeki tarım alanı 42.472 hektardır. Tarım arazilerinin 2.342 hektarı sulanabilirken, 40.130 hektarı sulanamamaktadır. Ancak planlaması ve projesi yapılan baraj ve gölet inşasıyla sulanabilen arazi miktarının artması beklenmektedir[19]. Tarımsal üretimde tütün en önemli gelir kaynağıdır. Diğer önemli tarım ürünleri; buğday, arpa, haşhaş, çavdar, mercimek, nohut, mısır, susam ile turşuluk salatalık başta olmak üzere sebze, bağcılık ve meyveciliktir.

Hayvancılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşme'de 2013 yılı verilerine göre; 29.807 büyükbaş hayvan, 158.000 koyun yetiştirilmektedir. Koyun yetiştiriciliğinde Eşme ilçesi ildeki en önemli koyun varlığına sahip ilçe konumundadır. Ayrıca küçükbaş hayvan olarak 7.000 keçi yetiştirilmektedir. Yıllık süt üretimi 61.934 ton/yıldır. İlçe, soğutma tankı sayısı ve kapasitesi bakımında Uşak ilinde ilk sırada yer almaktadır. İlçede kırmızı et üretimi 3.363 ton/yıldır. İlçede bulunan yem sanayi il üretiminin takriben %85' ini karşılamaktadır. Son yıllarda kanatlı hayvan yetiştiriciliği ve beyaz et üretiminde de artış görülmektedir. Yoğun olmamakla birlikte arıcılıkla da uğraşılmaktadır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşme ilçesinde Uşak Üniversitesi’ne bağlı, Eşme Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. Bunun yanı sıra 2015-2016 eğitim yılında 6 lise, 17 ortaokul, 23 ilkokul ve 1 anaokul bulunmaktadır[20].

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Akdeniz ikliminden karasal iklime geçiş özelliği gösteren bir iklim egemendir.Kar yağışının büyük bir kısmının kış aylarında gerçekleştiği ilçede yazları sıcak ve kurak geçer. Eşme' de yıllık ortalama sıcaklık 13.7 ºC, yıllık ortalama yağış 459,4 mm dir. Yağışların aylara ve mevsimlere göre dağılımı düzensiz olmakla birlikte, en fazla yağış kış ve ilkbahar aylarında görülmektedir[21].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.esme.gov.tr/
  2. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDf4OEW. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmXGQi0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoAn7ee. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtrF9LyR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv3rM3V. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxBHqgS. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyszT8l. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu14MuT3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3A76ha. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCJpF5Z. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEO8Nvt. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG1yBOU. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHFpluL. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZyUg2x0. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  16. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVTFGAR. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  17. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDf4OEW. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  18. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  19. ^ T.C. Uşak Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü 2013
  20. ^ Eşme İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
  21. ^ "Eşme (Uşak) Civarında Bazı Coğrafi Gözlemler", Mehmet Akif CEYLAN, Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 15, Ocak-2007, İstanbul

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]