Drake denklemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Drake denklemini geliştiren astronom Frank Drake.
Drake denklemini geliştiren astronom, Frank Drake.

Drake denklemi[1] (Green Bank Denklemi ya da yanlışlıkla Sagan denklemi olarak da bilinir)[kaynak belirtilmeli], dünya dışı yaşam arayışında önemli[kaynak belirtilmeli] bir denklemdir.

Samanyolu galaksisi içerisindeki akıllı medeniyetin sayısını hesaplamak için kullanılan denklemdir. İlk kez radyo astronomu olan Frank Drake tarafından 1961 yılında ileri sürüldü. Bu denklem Drake denklemi olarak bilinse de eşitliğin oluşumuna John C. Llly , Carl Sagan ve Otto Struve gibi bilim insanlarının katkısı vardır.[kaynak belirtilmeli]

Bu denklemde:

N iletişim kurmayı umabileceğimiz uygarlıkların sayısı

ve

R* Galaksimizdeki yıllık yıldız oluşma miktarı
fp Bu yıldızlardan kaç tanesinin gezegene sahip olduğu
ne Gezegene sahip yıldız başına düşen toplam yaşama elverişli gezegenlerin ortalama sayısı
fl Bu gezegenlerin arasında herhangi bir şekilde yaşama uygun bir ortamın oluştuğu gezegen sayısı
fi Bu yaşama elverişli gezegenlerden kaçında akıllı hayata geçildiği
fc Bu tür uygarlıklardan uzayda varlıklarına dair tespit edilebilir sinyal bırakabilecek kesim
L Bu tür bir uygarlık tarafından uzayda yayınlanan tespit edilebilir sinyalin süresi

Drake denklemine göre galaksimizde 10.000 akıllı medeniyet var olduğu tahmin edilmektedir.

Çözümleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Denklemin ilk parametresi olan "R*" galakside oluşan yıllık yıldız oranını karşılamaktadır. Samanyolu galaksisi her yılda ortalama 7 yıldız üretmektedir. Oluşumundan bu yana geçen zaman sebebiyle bu miktar düşmüştür. Denklem,bulunan her yıldızı orana dahil etmemekle birlikte, büyük kütleli ve kısa ömürlü yıldızlar için geçersizdir.

fp, parametresi yıldızların sahip olduğu gezegen sayısını esas almaktadır. Drake denklemi ileri sürüldüğü tarihlerde henüz güneş sistemi dışında bilinen bir gezegen yoktu. Ancak ilerleyen zamanda, 4000'in üzerinde ötegezegen keşfi sağlanmıştır. Ve tahminlerce galaksimizde her yıldız başına bir gezegen düştüğü düşünülmektedir.

ne, parametresi gezegene sahip yıldız başına düşen toplam yaşama elverişli gezegenlerin sayısını esas almaktadır. Drake denklemi ileri sürdüğünde ne parametresi için 2 katsayısını kullanmıştır. Her bir yıldızın 2 yaşanılabilir gezegen olduğu tahminlerine sahipti. İlerleyen senelerde bu değerin Güneş gibi yıldızlarda dahil 5'te 1'inin yaşanabilir gezegen olduğu düşünülmüştür.

fl, parametresi yaşam barındırdığı düşünülen gezegen sayısını karşılamaktadır. Yaşam barındırdığı bilinen tek gezegen henüz yalnızca Dünyadır. Bu sebeple denklemin bu parameteresine değer atamak henüz pek mümkün sayılmamaktadır.

fi, parametresi keşfedilen veya keşfedilmesi muhtemel olan gezegenlerde bulunan zeki ve insansı düşünebilen canlı formlarını karşılamaktadır. Drake, samanyolu galaksisinde olası yaşam barındıran gezegenlerde bulunan zeki yaşam formlarının, yalnızca %1 oranında olabileceğini ileri sürmüştür.

fc, parametresi tespit edilebilmesi muhtemel olan canlıların oranını karşılmaktadır. SETI'nin baz aldığı yöntemlerce zeki yaşam formlarına ulaşmanın yolları olabileceği düşünülmektedir. Radyo dalgalarının kullanılması bu durum için muhtemel bir sonuç olabileceği düşünülmektedir. Fakat aynı zamanda bu durumumun olmaması için de bir sebep olma ihtimali bulunmaktadır. Drake, samanyolu galaksisindeki yaşam formlarının yalnızca %1'inin iletişim becerisine sahip olduğunu ön görmüştür.

L , parametresi iletişmin tespit edilebilir periyodunu belirtmektedir. İletişim becerilerine sahip Dünya dışı medeniyetler samanyolu galaksisinde var olmuş, var olacak olabilir. Dolayısıyla bu sinyalleri kaçırmış veya teknoloji bakımından tespit edememiş veya gelecekte edebiliriz, pek mümkün olarakdan hiçbir zaman tespitini sağlayamayadabiliriz. Bu parametre için tahminler 50 yılın üzerinde olsa da Drake bir medeneniyetin iletişim becerilerini 10.000 yıl koruyabileceğini öne sürmüştür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Drake, F. D. (1977). "The radio search for intelligent extraterrestrial life.". Messel, H. ve Butler, S.T. (Ed.). Focus on the Stars. International Conference on the History of Chemistry. ss. 257-287. 24 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2007.