Küresel vatandaşlık
Küresel vatandaşlık, kimliğin coğrafi ya da siyasi sınırları aştığı ve bireyin sorumluluklarının ya da haklarının daha geniş bir küresel "insanlık" topluluğuna mensubiyetinden kaynaklandığı düşüncesine dayanan bir ulusötesilik biçimidir. Bu, kişinin kendi vatandaşlığını ya da daha yerel kimliklerini reddettiği veya bunlardan vazgeçtiği anlamına gelmez; ancak bu kimliklerin, küresel bir topluluğun üyesi olma durumuna kıyasla ikinci planda yer aldığı kabul edilir.[1] Bu düşünce daha da genişletildiğinde, küreselleşme çağında küresel toplumun niteliğine ilişkin soruları gündeme getirir.[2]
Genel kullanımda bu terim, "dünya vatandaşı" ya da kozmopolit kavramlarıyla büyük ölçüde aynı anlama gelebilir; ancak farklı bağlamlarda ek ve daha özelleşmiş anlamlar da taşır. Dünya Hizmet Kurumu gibi çeşitli kuruluşlar, küresel ve ulusötesi vatandaşlığı savunmuştur.
Küresel vatandaşlık alanı, ulusötesiliğin bir biçimi olarak ulusötesicilik kapsamına girer.
Sosyal hareketler
[değiştir | kaynağı değiştir]Dünya vatandaşı
[değiştir | kaynağı değiştir]
Genel olarak dünya vatandaşı, küresel vatandaşlığı herhangi bir milliyetçi veya yerel kimlik ve ilişkinin üzerinde tutan kişidir. Bu değerin erken bir ifadesi, Antik Yunan'da Kinik filozof olan Sinoplu Diyojen'de (MÖ y. 412; yukarıda bahsedilmiştir) bulunur. Diyojen hakkında şöyle denir: "Nereden geldiği sorulduğunda, 'Ben dünyanın vatandaşıyım (kosmopolitês)' diye cevap verdi."[3] Bu çığır açan bir kavramdı, çünkü o dönemde Yunanistan'daki en geniş sosyal kimlik temeli ya bireysel şehir devleti ya da bir grup olarak Yunanlar (Helenler) idi. Tamil şair Kaniyan Poongundran, Purananuru'da şöyle yazmıştır: "Bizim için tüm şehirler birdir, tüm insanlar akrabamızdır." Daha sonraki yıllarda siyasi filozof Thomas Paine, "ülkem dünyadır ve dinim iyilik yapmaktır" diyecektir.[4] Bugün dünya çapındaki küreselleşmenin artması, önerilen bir dünya hükûmeti altında bir "dünya vatandaşı" sosyal hareketinin oluşmasına yol açmıştır.[5] Siyasi olmayan bir tanımda, bir dünya vatandaşının kültürel bağlamlar arasında edinilen bilgiyi kullanarak topluma değer katabileceği öne sürülmüştür.[6] Birçok insan da nereye giderlerse gitsinler kendilerini evlerinde hissettikleri için kendilerini dünya vatandaşı olarak görmektedir.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "What Does it Mean to be a Global Citizen?". www.kosmosjournal.org. April 2014. Erişim tarihi: 29 Ocak 2019.
- ^ Shaw, Martin (2000). Global Society and International Relations: Sociological and Political Perspectives. Cambridge: Polity Press.
- ^ Diogenes Laërtius, "The Lives of Eminent Philosophers", Chapter VI, line 63.
- ^ Thomas Paine (1792). The Rights of Man. Erişim tarihi: 6 August 2015.
- ^ "World Government of World Citizens". Erişim tarihi: 10 June 2014.
- ^ "the utmost global citizen". Global Culture. 2007. 2013-01-12 tarihinde kaynağından arşivlendi.
