Dünya Kitap Başkenti

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Dünya Kitap Başkenti, '90'lardan itibaren UNESCO tarafından seçilen her şehrin dünya çapında kitap başkenti olması ve çeşitli organizasyonlara ev sahipliği yapmasını ifade eder. 1996 senesinde başlatılan Dünya Kitap ve Telif Hakkı Günü'nün başarısı, UNESCO'yu 2001'in Başkenti olarak Madrid'i seçmesi ile 'Dünya Kitap Başkenti' kavramını geliştirmeye teşvik etmiştir. Bu bir başarı olarak görülmüştür ve bu nedenle UNESCO Genel Konferansı, bir Dünya Kitap Başkenti tayin etmeyi, yıllık bir etkinlik haline dönüştürmeye doğru karar vermiştir. UNESCO, kitap endüstrisinin üç esas dalının karara katılmasını sağlamak için Uluslararası Yayıncılar Birliği, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu ve Uluslararası Kitapçılar Federasyonunu adaylık sürecine katılmaya davet etti. Adaylık herhangi bir mali ödül içermez; daha çok kitaplara ve okumaya değer görülen en iyi programları kabul eder.

Adaylık kriterleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday belirleme komitesi, okumaya teşvik eden (başvuruyu yapan belediye başkanı tarafından sunulan veya onaylanan) programları memnuniyetle karşılar. Programlar Dünya Kitap ve Telif Hakkı Günü'nden ve bir sonrakinden başlar. Aday gösterme komitesi dikkatini aşağıda belirtilen belirli kriterlere çevirecektir:

  • Tüm düzeylerin katılım derecesi,
  • Programın potansiyel etkisi,
  • Adaylar tarafından önerilen etkinliklerin kapsamı ve kalitesi ile yazarları, yayıncıları, kitapçıları ve kütüphaneleri ne ölçüde kapsadığı,
  • Kitap ve okumayı teşvik eden diğer projeler,
  • Programın, UNESCO Anayasası'nın yanı sıra İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 19. ve 27. Maddeleri ile Eğitim, Bilimsel ve Kültürel Materyallerin İthalatı Anlaşması'nda belirtildiği gibi ifade özgürlüğü ilkelerine ne ölçüde saygı duyduğu.

Dünya Kitap Başkenti şehirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıda yıl yıl belirtilen şehirler, Dünya Kitap Başkenti olarak belirlenmiştir:

Yıl Kent Ülke
2001 Madrid  İspanya
2002 İskenderiye  Mısır
2003 Yeni Delhi  Hindistan
2004 Anvers[1]  Belçika
2005 Montreal[2]  Kanada
2006 Torino[3]  İtalya
2007 Bogotá[4]  Kolombiya
2008 Amsterdam[5]  Hollanda
2009 Beyrut[6]  Lübnan
2010 Ljubljana[7]  Slovenya
2011 Buenos Aires[8]  Arjantin
2012 Erivan[9]  Ermenistan
2013 Bangkok[10]  Tayland
2014 Port Harcourt[11]  Nijerya
2015 Incheon[12]  Güney Kore
2016 Wrocław[13]  Polonya
2017 Conakry[14]  Gine
2018 Atina[15]  Yunanistan
2019 Sharjah[16]  BAE
2020 Kuala Lumpur[17]  Malezya
2021 Tiflis[18]  Gürcistan
2022 Guadalajara[19]  Meksika

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Anvers'i 2004 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen IFLA'nın konu hakkındaki duyurusu, Library of Congress sitesinde (5 Aralık 2013 tarihinde arşivlendi)
  2. ^ 2005 Dünya Kitap Başkenti olarak Montreal'ı seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  3. ^ Torino'yu 2006 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  4. ^ Bogota'yı 2007 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  5. ^ 2008 Dünya Kitap Başkenti olarak Amsterdam'ı seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  6. ^ Beyrut'u 2009 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  7. ^ Ljubljana'yı 2010 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  8. ^ 2011 Dünya Kitap Başkenti olarak Buenos Aires'i seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  9. ^ Erivan'ı 2012 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  10. ^ 2013 Dünya Kitap Başkenti olarak Bangkok'u seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  11. ^ Port Harcourt'u 2014 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  12. ^ 2015 Dünya Kitap Başkenti olarak Incheon'u seçen UNESCO duyurusu
  13. ^ Wrocław'ı 2016 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  14. ^ UNESCO'nun Conakry'yi 2017 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen duyurusu
  15. ^ Atina'yı 2018 Dünya Kitap Başkenti olarak seçen UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  16. ^ Sharjah'ı 2019 Dünya Kitap Başkenti olarak seçtiği UNESCO'nun konu hakkındaki duyurusu
  17. ^ "Dünya Kitap Başkenti UNESCO 2020". UNESCO (İngilizce). 19 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2018. 
  18. ^ "Dünya Kitap Başkenti UNESCO 2021". UNESCO (İngilizce). 7 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2019. 
  19. ^ "Dünya Kitap Başkenti UNESCO 2022". UNESCO (İngilizce). 4 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2020.