Cevher Özden

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Abidin Cevher Özden
Cevher Özden.jpg
Doğum 1933
Trabzon, Türkiye
Ölüm 2 Haziran 2008 (74-75 yaşlarında)
İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi İntihar
Defin yeri Karacaahmet Mezarlığı
Milliyet Türkiye
Meslek İş adamı
Banker
Evlilik
Mukadder Özden
(e. 1958; ö. 2008)

Abidin Cevher Özden (1933, Trabzon - 2 Haziran 2008, İstanbul) Türk iş adamı ve bankerdi. Kamuoyunda Banker Kastelli olarak tanındı.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Trabzon'un Sürmene ilçesi Yeniay mahallesi, Baştımar (Kastel) köyündendir. 1949'da geleceğin ünlü aktörü Öztürk Serengil ve ünlü ressamı Cemal Akyıldız ile birlikte geldiği İstanbul'da yetişti. Trabzon eşrafından Memiş Ağa'nın torunu ve Hafız Mehmet'in yeğenidir.

Bankerlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'ye bankerlik iş kolunu ilk tanıtan ve aynı zamanda, Türkiye'de 1980'li yılların en geniş kapsamlı banker skandalının müsebbibi olan ve siyasi çalkalanmalar yaratmış bir kişidir. Kamuoyunda özellikle, o dönemdeki bankerlik şirketinin adı ile (Banker Kastelli) anılan skandal dünyanın da sayılı bankacılık krizleri arasında tarihteki yerini almıştır.[1]

İsmini finans piyasalarında (borsada hisse senedi ve diğer menkul kıymet aracılığı, döviz operasyonları) 1970'lerden itibaren duyurmuş, 1980 yılında Turgut Özal tarafından finans sektörünün çehresinin değiştirilmesiyle girilen sıcak para yarışı ortamında, kısa zamanda "Banker Kastelli" adı altında, on bankanın pazarlama aracılık hizmetlerini yürütmeye başlamış, yıl içinde yaklaşık 550 bin kişinin yine yaklaşık 2.5 milyar dolar değerinde mevduatını yöneten kişi konumuna gelmiştir.

Kastelli'nin akıllarda kalan reklamlarında çok ünlü oyuncular oynamış ve reklam replikleri o dönemde meşhur olmuştur. Bu oyunculardan bazıları Cüneyt Arkın, Eşref Kolçak, Fikret Hakan, Ekrem Bora, İzzet Günay, Orhan Günşiray ve Selma Güneri'dir.

1982 yılında yapılan Fenerbahçe başkanlık seçimlerinde mevcut başkan Ali Şen'in karşısında aday olmuştur. Başkan seçildiği takdirde kulübe 250 milyon lira hibe vaadinde bulunmasına rağmen 202 oy almış ve 467 oy alan Ali Şen'e kaybetmiştir.[2]

Batışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönettiği kaynakları kendi kredi operasyonları için kullanması sonucunda, aracılığını yürüttüğü bankaların baskısı, kendi müşterilerinin borç yükümlülüklerini yerine getirememesi ve Merkez Bankası'nın 1982 yazında yaptığı yeni düzenlemelerle Banker Kastelli adı ile anılan skandal patlak vermiş, kendisi orta sınıftan topladığı paraları alıp Cenevre'ye kaçmıştır. Skandal Temmuz 1982'de o dönemde Başbakan Yardımcısı olan Turgut Özal'ın istifasına neden olmuştur. Kastelli, kaçtığı zaman diliminde İsviçre bankalarında en az 5 milyon İsviçre frangı olduğu hesaplandı.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Skandal, yurt dışı, Türkiye'ye dönüş, cezaevi ve sonrasındaki yıllarda da gündemde kalmış olan Özden, 2 Haziran 2008 günü Kadıköy'de bulunan ofisinde; arkasında savcıya, avukatına, yakınlarına ve Yıldırım Demirören'e altı kısa not bırakmış ve silahını ağzının içine ateşleyerek intihar etmiştir. Karacaahmet Mezarlığında gömülüdür.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça 1
  1. ^ David O. Beim (2001). "What triggers a systemic banking crisis?" (PDF) (İngilizce). Columbia University. 
  2. ^ "14 ŞUBAT 1989 CUMHURİYET/13,". Cumhuriyet Gazetesi. 14 Şubat 1989. 22 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2013. 
Kaynakça 2

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]