Capella (yıldız)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 05s 16d 41,3591sn; +45º 59' 52,768″

Capella Aa/Ab
Auriga constellation map.png
Capella, Arabacı takıyıldızındaki en parlak yıldızdır.
Gözlem verisi
Takımyıldız Arabacı
Bahar açısı (α) 05s 16d 41.3591sn[1]
Yükselim (δ) +45° 59′ 52.768″[1]
Görünür parlaklık  (V) 0,08[2] (0,03 - 0,16)[3]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
Aa: K0III[4]
Ab: G1III[4]
U-B Renk ölçeği +0,44[2]
B-V Renk ölçeği +0,80[2]
R-I Renk ölçeği +0,44[2]
V-R Renk ölçeği −0,3[2]
Değişen yıldız türü RS CVn[1]
Gökölçümsel nitelikleri
Dikey hız (Rv) 29,19 ± 0,074[1] km/sn
Iraklık açısı (π) 76,20 ± 0,46[5] mys
Uzaklık 42,2 ± 0,5 Iy
(12,9 ± 0,1 pc)
mutlak parlaklık (V) Aa: 0,35
Ab: 0,20
Özdevinim nitelikleri
Bahar açısı payı (μ) 75,52[1] mys/y
Yükselim payı (μ) −427,11[1] mys/y
Fiziksel özellikler
Kütle (m) Aa: 2,69 ± 0,06[6]
Ab: 2,56 ± 0,04[6] M
Yarıçap (r) Aa: 12,2 ± 0,2[6]
Ab: 9,2 ± 0,4[6] R
Aydınlatma gücü bol. Aa: 78,5 ± 1,2[6]
Ab: 77,6 ± 2,6[6] (L)
Etkin sıcaklık Aa: 4940 ± 50[6]
Ab: 5700 ± 100[6] K
Metallik [Fe/H] Aa: %40 Güneş
Dönüş Aa: 106 ± 3 g[7]
Ab: 8,64 ± 0,09 g [7]
Dönme hızı (v sin i) Aa: 3 km/sn[8]
Ab: 36[8] km/sn
Tahmini yaş 5,4-5,9 × 108 [9] y
Yörünge
İkincil bileşen Ab
Yörünge süresi (P) 104,022 ± 0,002[9] g
Ana eksen (a) 56,47 ± 0,05 mys
Dışmerkezlik (e) 0,0000 ± 0,0002
Yörünge eğikliği (i) 137,18 ± 0,05°
Yükselen düğüm boylamı (Ω) 40,8 ± 0,1°
Enberi dönemi (T) 2447528,45 ± 0,02 JG
Katalog belirtmeleri
Alhajoth, Capella, Hokulei, α Aurigae, α Aur, Alpha Aurigae, Alpha Aur, 13 Aurigae, 13 Aur, ADS 3841 AP, BD+45°1077, CCDM J05168+4559AP, FK5 193, GC 6427, GJ 194, HD 34029, HIP 24608, HR 1708, IDS 05093+4554 AP, LTT 11619, NLTT 14766, PPM 47925, SAO 40186, WDS 05167+4600Aa/Ab.

Capella, Arabacı takımyıldızındaki en parlak yıldız, gece göğündeki en parlak on birinci yıldız ve Arcturus ve Vega'dan sonra kuzey göğündeki en parlak üçüncü yıldızdır. Çıplak gözle tek yıldız olarak görünür ama iki çift yıldız sistemidir. İlk çift parlak iki yıldızdan oluşur, Güneş'in 10 katı büyüklüğünde G tipi dev yıldızlar birbirinin etrafında yakın bir yörüngede dönerler. Bu iki yıldızın kırmızı dev olma yolunda ilerlediği düşünülmektedir. İkinci çift, birinci çiftin yaklaşık 10.000 astronomik birim uzağında dönen, soluk, küçük ve nispeten serin iki kızıl cüceden oluşur.[10][11] Capella sistemi nispeten yakındır, Güneş Sistemi'nden sadece 42,2 ışık yılı uzaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f NAME CAPELLA – Variable of RS CVn type, SIMBAD veritabanı. 23 Aralık 2008 tarihinde erişilmiştir.
  2. ^ a b c d e Hoffleit, Dorrit; Jaschek, Carlos (1991). "The Bright star catalogue". New Haven, Conn.: Yale University Observatory, 5th rev.ed.. Bibcode 1991bsc..book.....H. 
  3. ^ Petit, M. (1990). "Catalogue of Variable or Suspected Stars Nearby the Sun". Astronomy and Astrophysics Supplement 85: 971. Bibcode 1990A&AS...85..971P. 
  4. ^ a b Bibcode1990A&A...230..389S
  5. ^ van Leeuwen, F. (Kasım 2007). "Validation of the new Hipparcos reduction". Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–64. arXiv:0708.1752. Bibcode 2007A&A...474..653V. DOI:10.1051/0004-6361:20078357. 
  6. ^ a b c d e f g h Very high precision orbit of Capella by long baseline interferometry, C. A. Hummel et al., The Astronomical Journal 107, #5 (Mayıs 1994), pp. 1859–1867, DOI:10.1086/116995, Bibcode1994AJ....107.1859H. See §1 for spectral types, Table 1 for orbit, Table 5 for stellar parameters, and §6.3 for the age of the system.
  7. ^ a b On the rotation period of Capella, K. G. Strassmeier et al., Astronomische Nachrichten 322, #2 (March 2001), pp. 115–124, DOI:10.1002/1521-3994(200106)322:2, Bibcode2001AN....322..115S.
  8. ^ a b CHANDRA-LETGS X-ray observations of Capella. Temperature, density and abundance diagnostics, R. Mewe et al., Astronomy and Astrophysics 368 (March 2001), pp. 888–900, Bibcode2001A&A...368..888M, DOI:10.1051/0004-6361:20010026; see §1.
  9. ^ a b Torres, Guillermo; Claret, Antonio; Young, Patrick A. (2009). "Binary Orbit, Physical Properties, and Evolutionary State of Capella (α Aurigae).". The Astrophysical Journal 700 (2): 1349–81. arXiv:0906.0977. Bibcode 2009ApJ...700.1349T. DOI:10.1088/0004-637X/700/2/1349. http://iopscience.iop.org/0004-637X/700/2/1349/article. 
  10. ^ Capella, The Hundred Greatest Stars, James B. Kaler, Springer, 2002, ISBN 0-387-95436-8 (§18); DOI:10.1007/0-387-21625-1_19.
  11. ^ Capella HL, T. R. Ayres, pp. 202–204, Cool Stars, Stellar Systems, and the Sun: Proceedings of the Third Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems, and the Sun, Held in Cambridge, Massachusetts, October 5–7, 1983, düzenleyen Sallie L. Baliunas ve Lee Hartmann, Berlin/Heidelberg, Springer-Verlag, 1984, Lecture Notes in Physics, vol. 193, ISBN 978-3-540-12907-3; DOI:10.1007/3-540-12907-3_204, Bibcode1984LNP...193..202A

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]