İçeriğe atla

Bir Yazarın Günlüğü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bir Yazarın Günlüğü
1. ve 2. cilt kapağı
YazarFyodor Dostoyevski
ÜlkeRusya
DilRusça
TürDeneme
Yayım1876 (1. cilt), 1881 (2. cilt)

Bir Yazarın Günlüğü (Rusça: Дневник писателя), Fyodor Dostoyevski tarafından yayımlanan; edebî denemeler, toplumsal ve siyasal olaylara dair makaleler ile kişisel gözlemlerden oluşan aylık dergidir. Yazarın tek başına kaleme aldığı ve yayımladığı bu dergi, 19. yüzyıl Rus edebiyatı ve düşünce hayatında özgün bir yere sahiptir.

Yayın tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Yazarın Günlüğü, ilk kez 1873 yılı Ocak sayısından itibaren Prens Vladimir Meşçerski'nin çıkardığı haftalık Graždanin dergisinde ayrı bir köşe olarak yayımlanmaya başladı; bu dönemde derginin editörlüğünü de Dostoyevski üstlenmişti.[1] Aynı yılın Ağustos ayının sonlarından itibaren Dostoyevski “Bir Yazarın Günlüğü” bölümünü sonlandırarak dergideki dış politika köşesi “Yabancı Olaylar”ı kaleme almaya başladı.[1]

1874 baharında yazar, Graždanin dergisinin redaksiyonundan ayrılarak Delikanlı romanı üzerine yoğunlaştı. Romanı tamamladıktan sonra yeniden publisistiğe döndü ve tek yazarlı bir dergi (monojurnal) olarak Bir Yazarın Günlüğünü bağımsız bir yayın halinde çıkarmaya başladı. Bu çalışma aynı zamanda Karamazov Kardeşler için bir tür yaratıcı laboratuvar işlevi gördü.[2]

1876 ve 1877 yıllarında Bir Yazarın Günlüğü, Prens V. V. Obolenski'nin matbaasında bağımsız aylık sayılar hâlinde basıldı. Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler üzerindeki yoğun çalışmaları nedeniyle daha sonra yalnızca iki sayı yayımlandı: Ağustos 1880 sayısı ve yazarın ölümünden sonra Ocak 1881'de çıkan sayı.

Eser, yayımlandığı dönemde özellikle gençler arasında Rusya genelinde büyük ilgi gördü. 1876 yılı sayıları, yazar hayattayken iki kez müstakil ciltler halinde yeniden yayımlandı: 1877 ve 1879 yıllarında.[1][3] 1877 yılına ait sayılar ise 1878'de ayrı bir cilt halinde basıldı.[4][5]

Katkıda bulunanlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Yazarın Günlüğünün tek yazarı Fyodor Dostoyevski idi; hem editör, hem gazeteci hem de romancı kimliğiyle eserin bütün yükünü taşıdı.[4] çünkü bazı yazılar doğrudan okuyucu mektuplarından hareketle kaleme alınmıştı.[6] Yazarın eşi Anna Dostoyevskaya, derginin abonelik ve dağıtım işlerini üstlendi. Ayrıca dizgici M. A. Aleksandrov da derginin basım ve yayımında önemli yardım sağladı;[7] Aleksandrov, anılarında Dostoyevski'nin imlasını koruyarak “Dnevnik Pisatelya” adını kullanmıştır.[8]

Türler

[değiştir | kaynağı değiştir]

V. N. Zakharov'a göre Dostoyevski, gazetecilikte hemen her türü kullanmıştır: makale, edebî inceleme, polemik, haber notu, iç ve dış siyaset değerlendirmeleri, edebiyat eleştirileri, kitap incelemesi, önsöz, rapor, nekroloji vb. Ancak bunlar arasında en önemlisi felyetondur. Bir Yazarın Günlüğü'nün özgün türü, edebiyat ve gazeteciliğin felyeton temelinde birleşiminden doğmuştur.[9]

Edebi özellikler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Dostoyevski, Bir Yazarın Günlüğü'nde çoğunlukla gazeteci üslubuyla çağının güncel olaylarına tepki vermiştir. Bununla birlikte dergi, edebî değeri yüksek öyküler, denemeler ve anılar da içermektedir.

1870'lerin eleştirmenleri, bu edebî parçaların değerini özellikle vurgulamışlardır. Dostoyevski, küçük anlatı türlerinde büyük bir ustalık seviyesine ulaşmış; Krotkaya ve Bir Gülünç Adamın Düşü gibi felsefî ve psikolojik öyküler, Bobok gibi fantastik hikâyeler, Yüz Yaşındaki Kadın ve İsa'nın Ağacındaki Çocuk gibi Petersburg betimlemeleri, ayrıca Mujik Marey gibi otobiyografik anılar kaleme almıştır.

Bir Yazarın Günlüğünde yer alan edebî eserler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Bobok. Bir kişinin notları (5 Şubat 1873)
  • İsa'nın Ağacındaki Çocuk (Ocak 1876)
  • Mujik Marey (Şubat 1876)
  • Yüz Yaşındaki Kadın (Mart 1876)
  • Uysal Bir Ruh. Fantastik hikâye (Kasım 1876)
  • Gülünç Bir Adamın Düşü. Fantastik hikâye (Nisan 1877)
  • Puşkin Konuşması. 8 Haziran 1880'de Rus Dili ve Edebiyatı Sevenler Derneği toplantısında sunulmuştur (Ağustos 1880 sayısı).

Araştırmalar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Yazarın Günlüğü üzerine ilk monografi 1966'da Avustralya'da yayımlandı ve Rus göçmeni dostoyevski araştırmacısı Dmitri Vladimiroviç Grişin'e (1908–1975) aitti.[10] 1971'de bu çalışmanın düzeltilmiş yeni baskısı çıktı.[9]

Yazarın anavatanında, Sovyet döneminde Bir Yazarın Günlüğü üzerine akademik araştırmalar ideolojik nedenlerle teşvik edilmedi. Konuyu kapsamlı biçimde inceleyen ilk araştırmacılardan biri 1970'lerde İgor Volgin oldu. Daha önce yalnızca hukuka dair makaleler ya da dergide çıkan edebî eserler üzerine sınırlı çalışmalar yayımlanmıştı.

Bibliyografya

[değiştir | kaynağı değiştir]

Yazarın yaşamı sırasında çıkan baskılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • 1873 — Fyodor Dostoyevski (1873). Graždanin. Siyasal ve edebî gazete-dergi. SPb.: A. Transhel Matbaası. [11]
  • 1877 — Fyodor Dostoyevski (1877). Bir Yazarın Günlüğü 1876. SPb.: Prens V. V. Obolenski Matbaası. s. 336. [1]
  • 1879 — Fyodor Dostoyevski (1879). Bir Yazarın Günlüğü 1876. SPb.: Y. Shtauf (I. Fishon) Matbaası. s. 336. [3]
  • 1880 — Fyodor Dostoyevski (1880). Bir Yazarın Günlüğü. Aylık yayın. 1880 yılı, Ağustos sayısı. SPb.: Kardeşler Panteleev Matbaası. s. 44. [12]

1881 yılındaki ölümünden sonra çıkan baskılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • 1881 — Fyodor Dostoyevski (1881). Bir Yazarın Günlüğü. Aylık yayın. 1881, Ocak sayısı. SPb.: A. S. Suvorin Matbaası. s. 32. [13]

Modern baskılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Dostoyevski F. M. Toplu Eserler (9 cilt). Cilt 9: Bir Yazarın Günlüğü, 2 kitap halinde. Haz. Tatyana Kasatkina. Moskova: AST, 2004. – 844 + 523 s.
  • Dostoyevski F. M. Bir Yazarın Günlüğü. 2 cilt. Giriş: İgor Volgin, açıklamalar: V. Rak, A. Arkhipova, G. Galagan. Moskova: Kitap Kulübü 36.6, 2011. ISBN 978-5-98697-176-6 (Cilt 1, 800 s.)
  • Dostoyevski F. M. Bir Yazarın Günlüğü. 2 cilt. Açıklamalar: A. Batyuto, A. Berezkina, V. Vetlovskaya vd. Moskova: Kitap Kulübü 36.6, 2011. ISBN 978-5-98697-220-6 (Cilt 2, 752 s.)

Monografiler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • D. V. Grişin (1966). «Bir Yazarın Günlüğü». Melbourne: Melbourne Üniversitesi Rusya Bölümü. s. 270.
  • D. V. Grişin (1971). Dostoyevski — İnsan, Yazar ve Mifler. Dostoyevski ve onun «Bir Yazarın Günlüğü». Melbourne: Melbourne Üniversitesi Rusya Bölümü. s. 369.

Makaleler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • İgor Volgin (2011). Engellerin Ötesinde. «Bir Yazarın Günlüğü»nün Gizemi. Moskova: Kitap Kulübü 36.6. cilt 1, s. 5–40. ISBN 978-5-98697-176-6.
  • İgor Volgin (2013). «Bir Yazarın Günlüğü» bir dünya kurma projesi olarak. St. Petersburg: Dmitri Bulanin. s. 27–38. ISBN 978-5-86007-755-3.
  • Vladimir Zakharov (2013). Dostoyevski’nin Kodu. St. Petersburg: Dmitri Bulanin. s. 17–26. ISBN 978-5-86007-755-3.
  • V. A. Tunimanov (1995). Açıklamalar. St. Petersburg: Nauka. cilt 14, s. 517–549.
  • Georgiy Fridlender (1994). Notlar. Leningrad: Nauka. cilt 13, s. 411–435.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 3 4 "1876". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 1 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016.
  2. ↑ Fridlender, G. M. (1994). Notlar. 13. Leningrad: Nauka. ss. 411-435.
  3. 1 2 "İkinci baskı (1879)". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016.
  4. 1 2 Tunimanov, V. A. (1995). Açıklamalar. 14. St. Petersburg: Nauka. ss. 517-549.
  5. ↑ Soboleva, Inna A. (2011). Утраченный Петербург. St. Petersburg: Издательский дом "Питер". s. 132. ISBN 9785459003901.
  6. ↑ "Александр Беглов возложил цветы к памятной надписи на Невском проспекте" (Rusça). 5-Родной. 26 Ocak 2019. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2019.
  7. ↑ "Александров Михаил Александрович". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 13 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2016.
  8. ↑ Александров, М. А. (1892). "Федор Михайлович Достоевский в 1872—1881 гг". Русская старина. 74 (4–5): 177-207; 293-336.
  9. 1 2 …
  10. ↑ Christesen, Nina. "Grishin, Dmitry Vladimirovich (1908—1975)" (İngilizce). Australian Dictionary of Biography. 31 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.
  11. ↑ "1873 (Graždanin)". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016.
  12. ↑ "1880". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016.
  13. ↑ "1881 (ölümünden sonra basım)". Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2016.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bir_Yazarın_Günlüğü&oldid=37618032" sayfasından alınmıştır