Beta Boötis

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 15s 01d 56,76238sn; +40º 23' 26,0406″

Beta Boötis
Çoban takımyıldızı'nın sınırlarını ve yıldızların konumlarını gösteren diyagram
Cercle rouge 100%.svg

β Boötis'in konumu (kırmızı daire içinde)
Gözlem verisi
Dönem J2000.0
Takımyıldız Çoban
Bahar açısı (α) 15s 01d 56,76238sn[1]
Yükselim (δ) +40° 23′ 26,0406″[1]
Galaktik enlem 60,03861612[2]°
Galaktik boylam 67,61908333[2]°
Görünür parlaklık  (V) 3,488[1]
Görünür parlaklık  (B) 4,431[1]
Görünür parlaklık  (J) 1,795[1]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
G8IIIa[1]
U-B Renk ölçeği 0,72[3]
B-V Renk ölçeği 0,97[3]
R-I Renk ölçeği 0,44[3]
Değişen yıldız türü Parıltılı yıldız[4]
Gökölçümsel nitelikleri
Dikey hız (Rv) -18,40 ± 0,16[1] km/sn
Iraklık açısı (π) 14,48 ± 0,14[5] mys
Uzaklık 225[5] Iy
(69 pc)
mutlak parlaklık (V) –0,70[6]
Özdevinim nitelikleri
Bahar açısı payı (μ) -40,16 ± 0,12[5] mys/y
Yükselim payı (μ) -28,80 ± 0,13[5] mys/y
Fiziksel özellikler
Kütle (m) 3,4 ± 0,2[4] M
Yarıçap (r) 21,5 ± 1,0[4] R
Aydınlatma gücü 170[7]–194[6]> L
Yüzey kütleçekimi (log g) 2,40 ± 0,20[4] cgs
Etkin sıcaklık 4.932[7] K
Metallik [Fe/H] –0,13[7]
Dönüş 200 ± 10 gün[4]
Dönme hızı (v sin i) 4,10 ± 1,0[4] km/sn
Tahmini yaş 240[4]–251[6] milyon y
Katalog belirtmeleri
β Boo • Nakkar • Nekkar • Merez • Meres • Merets • 42 Boötis • BD+40°2840 • FK5 555 • HD 133208 • HIP 73555 • HR 5602 • SAO 45337

Beta Boötis (Nekkar, β Boo, β Boötis), Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 225 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi dev yıldızdır.

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Nekkar, Güneş'ten 3,4 kat daha fazla kütleye ve 21,5 kat daha fazla yarıçapa sahiptir. Yaklaşık olarak 240[4]-251[6] milyon yıl yaşında olduğu tahmin edilmektedir. 4.932 K etkin sıcaklığa sahip olan yıldız, Güneş'ten 170 kat daha fazla aydınlatma gücüne sahiptir. Bu sıcaklık G-tipi bir yıldıza sarı renkli bir parlaklık verir.

Beta Boötis, güçlü bir X-ışını kaynağıdır. 1993 yılında ROSAT uydusu X-ışını parlamasını gözlemlemek için kullanıldı. Bu, bu tip düşük aktiviteli yıldız türleri için yapılan ilk gözlemdi. Parlamanın, henüz gözlemlenememiş M-tipi bir cüce yoldaş yıldızdan kaynaklanabileceği düşünülmektedir.[8]

Gözlem bilgisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Beta Boötis, Kuzey yarımkürede yer alan bir yıldızdır. 3,5 kadir görünen parlaklığı ile uygun gözlem koşullarında küçük kent merkezlerinde zorlanmadan görülebilir. Gözlem için en iyi zaman, Mayıs sonu ve Eylül ayları arasıdır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu yıldızın geleneksel adı olan Nakkar veya Nekkar, takımyıldız için de kullanılan Arapça isimden gelmektedir. Arapça البقار bakkar "sığır çobanı" anlamına gelir. Arapça harflerdeki noktaların yanlış yerleştirilmesiyle "Nakkar" olarak çevirildiği düşünülmektedir (ﺑ "be" harfindeki noktanın yukarıya konularak, ﻧ "nun" harfi olarak okunması). Modern takımyıldız için bu yıldız, Çoban'ın başını belirtmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g * bet Boo -- Flare Star SIMBAD
  2. ^ a b Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)
  3. ^ a b c VizieR Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)
  4. ^ a b c d e f g h König, B. ve diğ. (Ocak 2006), "Spectral synthesis analysis and radial velocity study of the northern F-, G- and K-type flare stars", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 365 (3): 1050–1056, arXiv:astro-ph/0511232, Bibcode 2006MNRAS.365.1050K, DOI:10.1111/j.1365-2966.2005.09796.x 
  5. ^ a b c d Ashland Astronomy Studio - Nekkar (HIP 73555)
  6. ^ a b c d Takeda, Yoichi; Sato, Bun'ei; Murata, Daisuke (Ağustos 2008), "Stellar parameters and elemental abundances of late-G giants", Publications of the Astronomical Society of Japan 60 (4): 781–802, arXiv:0805.2434, Bibcode 2008PASJ...60..781T 
  7. ^ a b c Massarotti, Alessandro ve diğ. (Ocak 2008), "Rotational and Radial Velocities for a Sample of 761 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity", The Astronomical Journal 135 (1): 209–231, Bibcode 2008AJ....135..209M, DOI:10.1088/0004-6256/135/1/209 
  8. ^ Huensch, M.; Reimers, D. (Nisan 1995), "Detection of an X-ray flare on the low-activity G 8 III-type giant β Boo", Astronomy and Astrophysics 296: 509–513, Bibcode 1995A&A...296..509H