Bedesten

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Bedesten, Farsça kökenli bir kelime olup[1], değerli malların satılması için inşa edilmiş, kubbelerle örtülü ve genellikle dikdörtgen planlı büyük yapılara verilen addır.[2]

Tekirdağ Bedesteni

Aslında ilk yerleşimler çoğunlukla kervansaraylar şeklinde olmuştur. Zamanla kervansaraylardan bazıları cami, pazar, eczane v.b. eklenerek kervansaray külliyelerine dönmüş, bu külliyelerin etrafında da iskan oluşmuştur. Bir yanlışlık olarak çoğunlukla bu kervansaraylar daha sonra bedesten olarak adlandırılmışlardır. Çoğunlukla aynı tür esnafın bulunduğu ve düzenli, sıralı olarak yerleşmiş dükkanlar (Farsça Arasta: sıralı düzenli) Arasta, birden fazla meslek gurubunu barındıran alış veriş yerleri de çarşı, bedesten olarak tanımlanmaktadır.

Osmanlıda, kumaş, mücevher ve çeşitli kıymetli eşyaların alım satımının yapıldığı, eşit büyüklükte kubbelerle örtülü, bir çeşit kapalı çarşı olup bu yapıların ilk örneklerine 13. yüzyıl başlarında Anadolu’da rastlanmıştır. Anadolu'da bilinen ve bugün hala kullanımda olan en eski Bedesten Kahramanmaraş'tadır.[kaynak belirtilmeli]

Bedestenler zamanlarında önemli birer iktisadi kuruluştu. O devirde, günümüzdeki banka ve borsaların görevini de görürdü.

Yanbolu, Bulgaristan'da bir besisten

Türkiye'de bulunan bazı bedestenler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Adana Bedesteni (16. yüzyıl)
  • Afyon Bedesteni (1478)
  • Amasya Bedesteni
  • Ankara Mahmut Paşa Bedesteni (15. yüzyıl)
  • Bayburt Bedesteni
  • Bergama Bedesteni (16-17. yüzyıl)
  • Bursa Bedesteni (14. yüzyıl)
  • Bulgaristan Bedesteni
  • Edirne Bedesteni (1418)
  • Gelibolu Bedesteni (15-16. yüzyıl)
  • İstanbul Bedesteni(15. yüzyıl)
  • İzmir Kızlarağası Bedesteni
  • Kahramanmaraş Bedesteni (12. yüzyıl)
  • Kastamonu Cem Sultan Bedesteni
  • Kırklareli Hızır Bey Bedesteni (14. yüzyıl)
  • Konya Bedesteni
  • Manisa Bedesteni (14. yüzyıl)
  • Niğde Bedesteni (15. yüzyıl)
  • Rüstem Paşa Bedesteni (16. yüzyıl)
  • Tekirdağ Bedesteni (16. yüzyıl)
  • Samsun Bedesteni
  • Trabzon Bedesteni
  • Tire Bedesteni (15. yüzyıl)
  • Tokat Bedesteni (16. yüzyıl)
  • Uşak Bedesteni (19. yüzyıl)
  • Isparta Bedesteni
  • Merzifon Bedesteni (17. yüzyıl)
  • Kırkkaşık Bedesteni (1579 Tarsus)
  • Sivas Bedesteni

Balkanlar'da bulunan bazı bedestenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ "Bedesten – Bedestan". Kubbealtı Lugatı. 30 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Kuban, Doğan (Şubat 1978). 100 Soruda Türkiye Sanatı Tarihi (3. bas.). İstanbul: Gerçek yayınevi. s. 260. OCLC 949431991. 
Genel