İçeriğe atla

Audi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Audi AG
SloganVorsprung durch Technik (Teknoloji ile bir adım önde)
Eski ad(lar)Auto Union GmbH
NSU Motorenwerke AG
TipAlt şirket
Menkul değer sembolüFWB: NSU
EndüstriOtomotiv
Kuruluş16 Temmuz 1909 (116 yıl önce) (1909-07-16)[1]
KurucuAugust Horch[2]
Genel merkezi
Ingolstadt
,
Almanya
Hizmet alanlarıDünya Çapında
Önemli kişilerGernot Döllner (Başkan)
ÜrünLüks araç
Üretimazalış 1.692.548[3]
Gelirazalış €64.532 milyar (2024)[3]
Net gelirazalış €3.903 milyar (2024)
BölümleriAudi e-tron
Alt kuruluş(lar)
SahibiVolkswagen Group
Çalışan sayısı88.604 (2024)[3]
Web sitesiaudi.com.tr

Audi, Alman menşeli bir otomobil şirketi ve Volkswagen grubunun bir markasıdır. Şirketin merkezi Ingolstadt, Bavyera'da bulunmaktadır.

Audi'nin geçmişi 20. yüzyılın başlarına, mühendis August Horch tarafından kurulan Horch ve Audiwerke girişimlerine kadar uzanmaktadır. Modern Audi dönemi ise 1960'larda Volkswagen'in Auto Union'u Daimler-Benz'den satın almasıyla başlamıştır.[4][5] Volkswagen 1965'te Audi F103 serisini tanıtarak markayı yeniden başlatmış ve 1969'da Auto Union'u NSU Motorenwerke ile birleştirerek şirketin günümüzdeki halini oluşturmuştur.

Şirketin adı, kurucusu August Horch'un soyadının Latince çevirisine dayanmaktadır. Almancada "dinle" anlamına gelen Horch, Latince'de audi olarak kullanılmaktadır. Audi logosundaki dört halka, Audi'nin öncülü olan Auto Union'u kurmak için bir araya gelen dört otomobil şirketini temsil etmektedir. Audi'nin sloganı Vorsprung durch Technik, yani "Teknoloji ile bir adım önde" olarak çevrilmektedir.[6] Audi 2012 yılında Volkswagen Grubu'nun Porsche AG'yi %100 satın almasının ardından Porsche ile kardeş şirket haline gelmiş ve Alman markaları BMW ve Mercedes-Benz ile birlikte dünyanın en çok satan lüks otomobil markalarından biri olmuştur.[7]

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]
Audi'nin merkezi 1985'ten bu yana Ingolstadt'da bulunmaktadır.

Şirketin geçmişi 1899 yılına ve August Horch'a dayanmaktadır.[8] İlk Horch otomobili kendisi tarafından 1901 yılında tasarlanmıştı. 1910 yılında Horsche, şirket dışına atılmış ve kendi adını, eski ortaklarıyla olan anlaşmazlıklar nedeniyle yaptığı tasarımlarda kullanamayacak hale gelmişti. Eski Almancada anlamı "Dinle!" olan "Horch", Latincede aynı anlama gelen Audi'yi kendi markası olarak kullanmaya başladı.

1932 yılında Audi, Auto Union'ı oluşturmak üzere Horch, DKW ve Wanderer şirketleri ile birleşti.[9] Auto Union'ın kullandığı birbirine bağlı dört halka da bugün Audi'nin logosu olarak kullanılmaktadır.

II. Dünya Savaşı sonrasında şirket, DKW etrafında ürünlerini sunmaya çalıştı; ancak iki çekişli motoru o kadar ünlü olamadı. Eylül 1965'te Audi, dünyanın en modern motorlarından biriyle tekrar bir çıkış yaparak 72 beygirlik 4 kapılı sedanını piyasaya sundu.

1970'lerde Audi, 1950 yıllarında dünyanın en büyük motosiklet üreten şirket olan NSU ile birleşti. Bu şirket Neckarsulm, Stuttgart yakınında bulunmaktaydı. NSU daha küçük arabalar yapmayı öngörüyordu. Daha sonrasında yeni rotasyon motorları Felix Wankel'in fikirleriyle kullanılmaya başlandı. 1967'de çıkartılan yeni NSU Ro 80 bir uzay çağı arabasıydı ve o gün irtibarıyla sunduğu aerodinamik, ağırlık ve güvenlik donanımları açısından kusursuzdu; ancak motorlardaki rotasyon hatası NSU için pahalıya patlamıştı. Yine de, günümüzde hâlâ Audi'nin bazı modelleri Neckarsulm'da üretilmektedir.

Geçen 30 yıl içerisinde Audi, yüksek güce sahip birçok model üretti. 1980'de piyasaya sunulan ünlü "Quattro" modeli, İngiliz üretici Jensen'ın 1966 yılında ürettiği FF modelinden beri dünyada ilk kez üretilen 4 çekerli binek araçtır. Adı Audi Quattro olarak lanse edilen bu model, 5 silindirli turbo motorlu, coupé karoserli bir spor otomobildi. Ayrıca bu modelle birlikte Audi rallilere katılarak yarışlarda 4 çeker sistemini kullanarak ralli tarihinde yeni bir çığır açtı. Üst üste yarışlarda kazandığı başarılar yüzünden Audi yarışlardan çıkarıldı. Audi, bu atılımla teknolojide zirveye oturdu. (Bu teknoloji daha sonra dünyanın hemen hemen bütün otomobil şirketleri tarafından kullanılmıştır.)

Audi 80 modeli ile beraber, tüm modeller "Quattro" özelliğini kazandı. Audi 80, her ne kadar 1986 yılında "dede arabası" imajına sahip olsa da 1991 yılında yapılan makyaj çalışmasıyla unutulmaz bir tasarım piyasaya sunuldu. Bu model oldukça iyi satış rakamlarına ulaştı.

Gelişen teknoloji ile, Audi dünyanın en gelişmiş motorunu kullanmaya başladı. 1995'te S4 modelinde kullanılan dört çekerli motoru bu döneme damgasını vurdu.

1994'te de dünyanın tamamen alüminyumdan yapılmış ilk seri üretim otomobili olan A8 modelini tanıtan Audi, bu modelinde ASF olarak adlandırılan "Alüminyum uzay kafesi" teknolojisini kullanmaya başladığı ilk araçtır. Şu anda bu teknolojiye sahip bir diğer aracı olan R8, tamamen ASF teknolojisi ile üretilmektedir. Ayrıca ortadan konumlu motor ile otomobil tarihinde binek araçlarda çığır açmıştır. 90'ların ortasında yeni serilerini piyasaya süren Audi, dünyanın en kaliteli otomobilleri arasında yerini aldı.

2000 yılı itibarıyla yarış dünyasının en zorlu ve prestijli yarışlarından olan 24 saatlik Le Mans yarışını 4 kez art arda kazanan Audi, 2003'te de VW grubunun başka bir markası olan Bentley ile tamamen Audi kadrosu altında bu başarıya imza attı.

Yenilikler

[değiştir | kaynağı değiştir]

2006 yılında piyasaya sunulan SUV sınıfındaki Q7 modeli, aynı yıl piyasaya çıkan yeni nesil TT modeli ve ortadan motorlu süper spor otomobil R8 ile birlikte Audi'nin model gamı, 2007 Cenevre Otomobil Fuarında dünya prömiyeri gerçekleşen A5 Coupé ile daha da genişlemiştir.

Audi, SUV segmentine bir ekleme daha yaparak Q5'i piyasaya sundu. Farklı motor seçenekleri ile Q5, piyasada bulunan ve liderliği elinde tutan BMW X3'e rakip olarak getirildi. Abisi Q7'nin özelliklerinin yanında ayrıca kişisel kullanım ayarlarının sürücü tarafından seçilmesini sağlayan Audi Drive Select adlı bir sistem ile donatıldı. Bunun yanında üçüncü nesil MMI sistemini yükleyerek 3 boyutlu navigasyonu piyasaya sundu. Bu ve buna benzer artı özellikleri ile Q5 rakiplerinden farklı olmayı başarmıştır.

Model ailesi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel modeller

[değiştir | kaynağı değiştir]
Model Tanıtıldığı yıl Güncel model Araç açıklaması
Tanıtım Güncelleme
Hatchback
A1 2010 2018 – B segmenti / subcompact / süpermini hatchback
A3 1996 2020 2024 Alt kompakt üst sınıf hatchback
Sedan
A3 2013 2020 2024 Alt kompakt üst sınıf sedan
A5 2007 2024 – Kompakt üst sınıf liftback
A6 1994 2025 – Üst sınıf sedan
A6 e-tron 2024 2024 – Tam elektrikli üst sınıf sedan
A7L 2010 2021 – Çin pazarı için üst sınıf sedan
e-tron GT 2020 2020 2024 Tam elektrikli üst sınıf sedan
Wagon
A5 2024 2024 – Kompakt üst sınıf station wagon
A6 1994 2025 – Üst sınıf station wagon
A6 e-tron 2024 2024 – Tam elektrikli üst sınıf station wagon
SUV/Crossover
Q2 2017 2017 2020 Alt kompakt lüks crossover SUV
Q3 2011 2025 – Alt kompakt lüks crossover SUV
2019 2025 – Q3’ün arka tavanı alçalan coupe SUV versiyonu
Q4 e-tron 2021 2021 – Tam elektrikli kompakt lüks crossover SUV
2021 2021 – Q4 e-tron’un arka tavanı alçalan coupe SUV versiyonu
Q5 2008 2024 - Kompakt lüks crossover SUV
2021 2024 - Q5’in arka tavanı alçalan coupe SUV versiyonu
Q5 e-tron 2022 2022 – Çin pazarı için elektrikli orta boy lüks crossover SUV
Q6 2022 2022 - Çin pazarı için tam boy lüks crossover SUV
Q6 e-tron 2024 2024 - Tam elektrikli SUV
2024 2024 – Q6 e-tron’un arka tavanı alçalan coupe SUV versiyonu
Q7 2005 2015 2024 Orta boy lüks crossover SUV
Q8 2018 2018 2023 Orta boy lüks crossover SUV, Audi’nin dünya genelindeki amiral gemisi SUV’u

Üretimi durmuş olan modeller

[değiştir | kaynağı değiştir]

Klasikler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Önemli konseptler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Audi A1 Metroproject Quattro
  • Audi Cross Coupe
  • Audi Q5 Concept
  • Audi Q7 V12
  • Audi R8 V12
  • Audi Rosemayer
  • Audi e-tron

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Audi - Dates in history". Audi MediaCenter (İngilizce). 9 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2026. 
  2. ^ "History of Audi AG". 14 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2013. 
  3. ^ a b c "Audi Report 2024" (PDF). Audi AG. 11 Nisan 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025. 
  4. ^ "List of Shareholdings in accordance with sections 285 and 313 of the HGB of Volkswagen AG and the Volkswagen Group as of 31 December 2009" (PDF). Volkswagenag.com. Volkswagen AG. 31 Aralık 2009. 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 11 Aralık 2010. 
  5. ^ "The History of Audi". Volkswagen Group (İngilizce). 12 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2026. 
  6. ^ "Vorsprung durch Technik > Şirket ve markalar > Audi Tarihi > Audi Türkiye". www.audi.com.tr. 13 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2026. 
  7. ^ "Mercedes to take top spot as best-selling luxury car brand". Car Keys. 15 Nisan 2016. 2 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2016. 
  8. ^ "The history of AUDI AG | audi.com". www.audi.com (İngilizce). Erişim tarihi: 5 Nisan 2026. 
  9. ^ "United to form Auto Union AG | audi.com". www.audi.com (İngilizce). Erişim tarihi: 5 Nisan 2026. 
  10. ^ "Efsaneye Hoşçakal Deyin - Son Audi TT RS Sürüş Performansı Testi". AudiWorld. Michele Lupini. 28 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  11. ^ "Audi'den üzücü haber - Artık R8'i üretimden sildi". Topgear. Greg Potts. 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2024. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Audi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Audi&oldid=37154467" sayfasından alınmıştır