Arsuz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Arsuz, İskenderun sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 36°24′47.78″N, 35°53′9.54″E

Arsuz
—  İlçe  —
Hatay'daki ilçelerin büyükşehir olduktan sonraki değişimleri(sağda)
Hatay'daki ilçelerin büyükşehir olduktan sonraki değişimleri(sağda)
Koordinatlar: 36°24′47.78″K 35°53′9.54″D / 36.4132722°K 35.8859833°D / 36.4132722; 35.8859833
Ülke Türkiye
Bölge Akdeniz Bölgesi
İl Hatay
Yönetim
 - Kaymakam Fatih Baysal[1]
 - Belediye Başkanı Nazım Çulha[2] (CHP)
Yüzölçümü
 - Toplam 462 km2 (178,4 mi2)
Rakım m (10 ft)
Nüfus (2014)
 - Toplam 81,001
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAZD (+3)
Posta kodu 31290
Alan kodu (+90) 326
Plaka kodu 31
İnternet sitesi: Arsuz Belediyesi

Arsuz, Türkiye'nin Hatay ilinin bir ilçesi. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile ilçe olmuştur.[3]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesi, tarihi boyunca; Rhosus, Rhopolis, Port Panel, Kabev, Arsous ve bugünkü adı olan Arsuz isimlerini almıştır. Arsuz'da ilk yerleşim çok eskilere dayanmaktadır. Ancak bilinen tarihi Selevkoslarla başlamaktadır. Arsuz, M.Ö. 300 yıllarında Makedonya Kralı Büyük İskender'in generallerinden Selevkos I. Nikator'un, M.Ö. 64 yılında Roma'nın, M.S. 638 yılında Arapların, M.S. 969 yılında Bizans'lıların ve 1268 yılında ise Memlüklüler'in egemenliği altına girmiştir. Arsuz, Bizans ve Roma dönemlerinde çok önemli bir liman ve yerleşim yeri konumundaydı. Bu dönemlere ait tarihi bir bölümü günümüzde mevcut olup, askeri bölge içerisinde bulunmaktadır. [4] Arsuz, Hatay'ın 2014 yılında büyükşehir yapılmasıyla belde iken ilçe olmuştur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin yüzölçümü 462 km2'dir.[5] Arsuz, Hatay il merkezine 87 kilometre uzaklıktadır. İlçe topraklarının kuzeyinde İskenderun, kuzeydoğusunda Belen, doğusunda Amanos dağları, güneyinde Samandağ ve batısında Akdeniz bulunur. Hatay'ın kıyı şeridinin yaklaşık %20'si Arsuz ilçe sınırları içerisindedir. Ayrıca Arsuz 462 km2'lik yüzölçümüyle Hatay yüzölçümünün %8,4'ünü oluşturur. Arsuz ilçe toprakları genelde düz alanlarla kaplıdır. Amanos Dağları'na yakın kesimlerinde yüksek tepeler, vadiler ve platolar bulunmaktadır. İlçenin rakımı 3 metredir. Arsuz ilçe merkezi, Uluçınar ve Akdeniz mahalleleri olmak üzere 2 mahalleden oluşmaktadır ve Akdeniz kıyısında düz bir alanda kurulmuştur. İlçenin en önemli akarsuları Zilli ve Arsuz çaylarıdır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 TÜİK adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre Arsuz'un nüfusu 81.001'dir.[6]

Yıl Toplam Şehir Kır
2013[7] 79.782 79.782 veri yok
2014[8] 81.001 81.001 veri yok

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Alevi, Türkmen ve Hristiyan kültür ve gelenekleri yaşanmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Tarihî yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçe merkezinde bulunan dünyanın en eski kiliselerinden biri kabul edilen Maryo Hanna Kilisesi ve Arsuz'a bağlı Hacıahmetli köyü yakınlarında Meryem Ana'nın banyo yaptığı yer olduğu iddia edilen Meryem Ana Havuzu bulunmaktadır.[9]

Arsuz Kalesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin 30 km güneyinde Kale köyünde Selçuklular zamanında yapıldığı tahmin edilen bir kale bulunmaktadır. Kale denize paralel olarak yüksekliği 10 metre olan bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Kalenin hangi tarihte yapıldığına dair bilgi yoktur. Ancak köyün adından da anlaşıldığı gibi eski zamanlarda bu köyde bir kalenin olduğu bilinmektedir. Kalenin adının ise Arsuz Kalesi olduğu tahmin edilmektedir. Kale denizden gelebilecek saldırılara karşı büyük bir beton duvarla üstü kapatılmıştır. Günümüzde ise kale harap, çökmüş ve yıkılmış durumdadır. Ancak kalenin kalıntıları görülebilmektedir.[kaynak belirtilmeli]

Arsuz ilçe haritası

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçe merkezinden bağlı mahalle ve köylere ulaşım minibüs ve dolmuşlar vasıtasıyla sağlanmaktadır. İlçe merkezinden günün her saatinde köylere dolmuş ve minibüs bulmak mümkündür. Arsuz ilçesine ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır. İskenderun - Arsuz ilçe yolu 35 km'dir.[10] Hatay - Arsuz otoyolu ise 87 km'dir.[11] Ayrıca Arsuz'un 10 km güneyinde Konacık köyünde şuan balıkçı barınağı olarak kullanılan Arsuz Limanı bulunmaktadır.

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesi, coğrafi konum ve yüzölçümü bakımından Hatay'ın 4.büyük ilçesi konumunda bulunmaktadır. Arsuz, 462 km2 alana sahiptir. İlçe merkezinin ortalama rakımı 3 metre civarındadır. Dağlık kesimlerinde en yüksek rakımı ise 1.700 metrenin üzerindedir. Arsuz ilçe topraklarının doğusunda Amanos dağları, batısında Akdeniz ve ortasında Arsuz ovası bulunur. Ayrıca Arsuz; kuzeyde İskenderun, kuzeydoğuda Belen, doğuda Antakya ve batıda Samandağ ilçeleriyle komşudur. Aşağıkepirce köyünden başlayan Arsuz ilçesinin sınırı sahil şeridine takiben Kale köyüne (Domuzburnu) kadar uzanır. İlçe topraklarının sonlandığı noktanın karşısında Samandağ ilçesinin Keldağı vardır. Arsuz ilçesinin 40 kilometre uzunluğunda kıyı şeridi bulunmaktadır.[12] Bu bakımdan Hatay'ın en uzun kıyı şeridine sahip 2.ilçesi konumundadır.

Dağ ve tepeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçe topraklarının %50,5'ini dağlar, %45,7'sini ovalar ve %5,3'ünü platolar oluşturur. İlçe topraklarının doğu-güney hattında Amanos Dağları yer almaktadır. Arsuz ilçe sınırları içerisinde kalan en yüksek nokta 1.755 metre ile Daz tepedir. İlçe sınırları içinde kalan bir diğer önemli nokta ise Arsuz - Belen ilçe sınırında bulunan Çobandede tepesidir. Bu tepenin en yüksek rakımı 1.722 metre civarındadır.[13]

Jeolojik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçe topraklarının ana çatısını Amanos Dağları ve Arsuz düzlüğü oluşturur. Bu dağ sırası ile ovanın jeolojik yapısını peridotit ve serpantin gibi gabro yeşil kütleler oluşturmaktadır.

Bitki örtüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin doğal bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturur. Amanos Dağları'nın denize bakan kesimlerinde makilik alanlarda 800 metreden 1200 metreye dek ardıç gibi ibreli ağaçlarla meşe, kayın, kızılcık, kavak ve çınar gibi yapraklı ağaçları bulunmaktadır. 1200 metrenin üzerinde ibreli ağaçlardan kızılçam, karaçam, sedir ve yer yer ardıçlardan oluşan geniş ormanlar bulunur.

Akarsular[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin en önemli akarsuları; Zilli, Hacıahmetli, Arsuz, Avcılarsuyu, Hüyük ve Konacık çaylarıdır. Dağlardan kaynaklanan sular küçük dereler halinde denize dökülmektedir.

Yeraltı zenginlikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede asbest varlığı bulunmaktadır. Asbestin toplam rezervi 3 milyon 523 bin 300 tondur.[14]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinde Akdeniz iklimi görülmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçmektedir. Temmuz ayı 8 mm yağışla yılın en kurak ayıdır. Ocak ayı 152 mm yağışla yılın en fazla yağış alan ayıdır. Ağustos ayı 27,7°C ile yılın en sıcak ayıdır. Ocak ayı 10,3°C ile yılın en soğuk ayıdır. Yılın en kurak ve en yağışlı ayı arasındaki yağış miktarı 144 mm'dir. Yıl boyunca ortalama sıcaklık 17,4°C civarında seyretmektedir.[15]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. İlçe sanayi ve şehirleşme yönünden gelişmemiştir. Başlıca tarımsal faaliyetler arpa ve buğday gibi tahıl ürünleri yetiştiriciliği ağırlıklı olmak üzere, patates, soğan, patlıcan, domates, biber, maydanoz, ıspanak, mısır, kayısı, pamuk, üzüm, portakal, limon, muz, yer fıstığı ve zeytin en çok yetiştirilen sebze ve meyve tarımından oluşmaktadır. Ayrıca köylerde ve yaylalarda besicilik yoluyla hayvancılık ile arıcılık yapılmaktadır. Arsuz'un bir çok köyünde büyük baş ve küçük baş hayvancılık gelişmiş olup, tavukçuluk günümüzde gelişmemiştir. Kıyı kesimlerinde küçük çapta balıkçılık'ta yapılmaktadır. Arsuz ilçe topraklarının %50,4'ü tarım arazisidir.[16] İlçede; Arsuz İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 1864 Sayılı Arsuz Tarım Kredi Kooperatifi ve T.C. Ziraat Bankası Arsuz Şubesi tarafından çiftçilere tarım alanında destek verilmektedir.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçe merkezi ve mahallelerinde elektrik, su, telefon ve kanalizasyon şebekesi mevcuttur. Ancak köylerde elektrik ve su hattı vardır, Fakat telefon ve kanalizasyon şebekesi yoktur. İlçede fatura tahsilatı, taşıma ve lojistik, posta ve telefon hizmetleri; Arsuz Ptt Merkez Müdürlüğü, ilçenin enerji ve elektrik dağıtım hizmetleri; Tedaş Arsuz İlçe İşletme Şefliği ve ilçenin su arıza hizmetleri ise Hatsu Arsuz İlçe İşletme Şefliği tarafından yürütülmektedir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

2015 yılı verilerine göre İlçede; Arsuz Halk Eğitim Merkezi, 4 Anaokulu, 9 Lise, Mesleki ve Teknik Lisesi, 77 İlk ve Ortaokulu, 5 Rehberlik ve Araştırma Merkezi ve özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ile 3 Sürücü Kursu bulunmaktadır. [17]

Sağlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinde; Özel Arsuz Medica Hastanesi,[18] Arsuz Toplum Sağlığı Merkezi, Arsuz 3.Nolu 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu, 2 Sağlık Kabini, 13 Aile Sağlığı Merkezi, 17 Aile Hekimliği Birimi ve 27 eczane bulunmaktadır. [19]

Asayiş ve güvenlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz ilçesinin asayiş ve güvenliği İlçe Emniyet Müdürlüğü[20] ve İlçe Jandarma Komutanlığı[21] birimleri tarafından sağlanmaktadır. Arsuz İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı bulunan Arsuz Polis Merkezi Amirliği bulunmaktadır. İlçede ayrıca Mobese Merkezi de mevcuttur.

Yerel yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Şu an Fatih Baysal Arsuz Kaymakamlığı görevini yürütmektedir. 2014 Türkiye yerel seçimleri sonucunda Nazım Culha Arsuz Belediye Başkanlığı görevini yürütmektedir.

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanunla Arsuz ilçesi kurulmuştur. Belde belediyeleri kapatılarak mahalleye dönüştürülmüştür. Arsuz, 9 mahalle ve 17 köyden oluşmaktadır.[22]

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Akçalı, Akdeniz, Arpaçiftlik, Çetillik, Gökmeydan, Gözcüler, Madenli, Uluçınar, Üçgüllük

Bağlı köyler[değiştir | kaynağı değiştir]

Arpagedik, Aşağıkepirce, Avcılarsuyu, Beyköy, Derekuyu, Gülcihan, Hacıahmetli, Haymaseki, Hüyük, Işıklı, Kale, Karagöz, Konacık, Kurtbağı, Tatarlı, Tülek, Yukarıkepirce

Belediye[değiştir | kaynağı değiştir]

Arsuz'da belediye teşkilatı ilk kez 1995 yılında kurulmuştur. Uluçınar (Arsuz) 1987 yılında bucak merkezi olurken, 1995 yılında Arsuz belde belediyesi kurulmuş ve 2014 yılında Arsuz ilçe belediyesi olmuştur.[23]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Kaymakamımız". Arsuz Kaymakamlığı. http://www.arsuz.gov.tr/default_B0.aspx?content=51. Erişim tarihi: 25 Kasım 2014. 
  2. ^ "Özgeçmiş". Arsuz Belediyesi. http://www.arsuz.bel.tr/Baskan.aspx?id=1. Erişim tarihi: 25 Kasım 2014. 
  3. ^ "Kanun No. 6360". http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/12/20121206-1.htm. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2014. 
  4. ^ "Arsuz Kaymakamlığı". http://www.arsuz.gov.tr/default_B0.aspx?content=186. Erişim tarihi: 24 Haziran 2015. 
  5. ^ "İl ve İlçe Yüz Ölçümleri". Harita Genel Komutanlığı. http://www.hgk.msb.gov.tr/images/urun/il_ilce_alanlari.pdf. Erişim tarihi: 25 Kasım 2014. 
  6. ^ "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı, Şehir, belde ve köy nüfusları - 2014". TÜİK. http://rapory.tuik.gov.tr/28-01-2015-14:45:27-16049064361615092214669959614.html. Erişim tarihi: 28 Ocak 2015. 
  7. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://rapory.tuik.gov.tr/15-01-2015-11:50:36-1527243814906601771865524173.html. Erişim tarihi: 15 Ocak 2015. 
  8. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCyHP73. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  9. ^ "İnanç Turizmi". Hatay Valiliği. http://www.hatay.gov.tr/IcerikDetay.aspx?IcerikId=254. Erişim tarihi: 25 Kasım 2014. 
  10. ^ "İl ve İlçeler Arası Mesafe". İllerarasimesafe.com. http://www.illerarasimesafe.com/iskenderun_arsuz/. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2015. 
  11. ^ "İl ve İlçeler Arası Mesafe". İllerarasimesafe.com. http://www.illerarasimesafe.com/hatay-arsuz/. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2015. 
  12. ^ "Arsuz'un coğrafi konumu". Arsuz Kaymakamlığı. http://www.arsuz.gov.tr/default_B0.aspx?content=186. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  13. ^ "Hatay Valiliği". http://www.hatay.gov.tr/dagvetepeler.aspx. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2015. 
  14. ^ "İskenderun'un stratejik yeri ve önemi". İskenderun Kaymakamlığı. http://www.iskenderun.gov.tr/default_b0.aspx?content=436. Erişim tarihi: 18 Haziran 2015. 
  15. ^ "Arsuz İklim Grafiği, Sıcaklık Grafiği, İklim Tablosu". tr.climate-data.org. http://tr.climate-data.org/location/140350/. Erişim tarihi: 15 Haziran 2015. 
  16. ^ "Arsuz İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü". http://hatay.tarim.gov.tr/arsuz. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2015. 
  17. ^ "Arsuz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü". http://arsuz.meb.gov.tr/. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2015. 
  18. ^ "Özel Arsuz Medica Hastanesi". http://www.medicaarsuz.com/. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2015. 
  19. ^ "Hatay İl Sağlık Müdürlüğü". http://hatay.ism.saglik.gov.tr/TBMM/index.php?sayfa=arism. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2015. 
  20. ^ "Arsuz İlçe Emniyet Müdürlüğü". http://www.hatay.pol.tr/Sayfalar/Arsuz.aspx. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  21. ^ "Arsuz İlçe Jandarma Komutanlığı". http://www.hatay.gov.tr/uploads/jandarma/ilceler.html. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  22. ^ "Mahalle ve Köyler". Arsuz Belediyesi. http://www.arsuz.bel.tr/arsuz.aspx. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2015. 
  23. ^ "Arsuz Belediyesi". http://www.arsuz.bel.tr/. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2015. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]