Araknoid kist

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Araknoid kist
Arachnoid cyst.jpg
Araknoid kiste ait MRG görüntüsü
Uzmanlık Beyin ve sinir cerrahisi Edit this on Wikidata

Araknoid kistler, beyin ve omuriliği kaplayan üç meningeal tabakadan biri olan beynin kortikal yüzeyi ile ile kafatası kaidesi arasında veya araknoid membran arasında gelişebilen, araknoidal hücreler ve kollajen [1] ile kaplı beyin omurilik sıvısının doldurduğu kistik yapılardır .[2] Primer araknoid kistler konjenital bir bozukluk iken, ikincil araknoid kistler kafa travması sonrası ortaya çıkabilmektedir.[3] Primer kist vakalarının çoğu bebeklik döneminde başlar; ancak, ergenlik dönemine kadar tespit edilemeyebilir.

Belirti ve bulgular[değiştir | kaynağı değiştir]

Araknoid kistler kistin çok büyük olduğu durumlar dâhil çok büyük oranda bulgu vermeyen yapılardır. Bu nedenle tespit edildiği semptomların mevcut kistin varlığı, büyüklüğü, yeri ile ilişkilendirilebilmesi için detaylı inceleme ve tetkik gereklidir.

Semptomlar kistlerin büyüklüğüne ve konumuna göre değişir, ancak küçük kistlerde genellikle semptom yoktur ve hemen her zaman tesadüfen keşfedilirler.[2] Öte yandan, büyük kistlerden bazı semptomlara neden olabilir:

  • Özellikle çocuklarda kraniyal deformasyon veya makrosefali (başın genişlemesi) [4]
  • Çocuklarda suprasellar bölgedeki kistler, bobble-head bebek sendromu adı verilen başın sallanması ve başını sallama olarak tanımlanır.
  • Sol orta kraniyal fossadaki kistler, etkilenen çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada DEHB (Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) ile ilişkilendirilmiştir.[5]
  • Baş ağrısı .[2] Baş ağrısı yaşayan bir hastanın mutlaka araknoid kisti olması gerekmez.
    • Migren veya gerilim tipi baş ağrısı olan 78 hastayı içeren 2002 yılında yapılan bir çalışmada, BT taramaları hastaların üçte birinden fazlasında anormallikler gösterirken araknoid kistler bu çalışmadaki hastaların sadece % 2,6'sını oluşturuyordu.[6]
    • Bir çalışmada, intrakraniyal araknoid kistleri olan hastaların % 18'inde spesifik olmayan baş ağrıları bulundu. Bu vakaların % 75'inde kist temporal yerleşimliydi.
  • Nöbetler
  • Hidrosefali (beyin omurilik sıvısının aşırı birikmesi)
  • Artmış kafa içi basıncı
  • Gelişimsel gerilik
  • Davranış bozuklukları
  • Mide bulantısı
  • Dysdiadokinesis
  • Hemiparezi (vücudun bir tarafında zayıflık veya felç)
  • Ataksi (kas kontrolü eksikliği)
  • Müzikal halüsinasyon [7]
  • Pre-senil demans, sıklıkla Alzheimer hastalığı ile ilişkili bir durum
  • Yaşlı hastalarda (> 80 yaş) semptomlar kronik subdural hematom veya normal basınçlı hidrosefali ile benzerdir:
    • bunaklık
    • İdrarını tutamamak
    • Hemiparezi
    • Baş ağrısı
    • Nöbetler

Kistin konuma özgü semptomlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Supratentoryal araknoid kistler, Ménière hastalığı semptomlarını taklit edebilir.[8]
  • Frontal araknoid kistler depresyon ile ilişkilendirilmiştir.[9]
  • Sol temporal lobdaki kistler psikoz ile ilişkilendirilmiştir.[10][11] Sol fronto-temporal kist aleksitimi belirtileri gösterebilir.[12]
  • Sağ sylvian fissüründeki kist, 61 yaşındaki bir hastada şizofreni benzeri semptomların yeni başlamasına neden olmuştur.[13]
  • Sol orta kraniyal fossada kisti olan bir hastada işitsel halüsinasyonlar, migren benzeri baş ağrıları ve periyodik paranoya izlenmiştir
  • Sol temporal lob kistleri olan hastalarda manik depresyona (bipolar bozukluk) benzer duygudurum bozuklukları izlenmiş ve dışa dönük saldırganlık gösterdikleri tespit edilmiştir.[14]

Nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Araknoid kistlerin kesin nedeni bilinmemektedir. Araştırmacılar, araknoid kist vakalarının çoğunun, araknoid zarın açıklanamayan yırtıklardan kaynaklanan gelişimsel malformasyonlar olduğuna inanmaktadır.

Bazı durumlarda, orta fossada meydana gelen araknoid kistlere azgelişmişlik ( hipoplazi ) veya temporal lobun sıkışması eşlik eder. Orta fossa araknoid kistlerin gelişiminde temporal lob anormalliklerinin rolü kesin olarak bilinmemektedir.

Kalıtsal bozuklukların araknoid kistlerle bağlantılı olduğu bazı durumlar vardır.[15]

Minör kafa travması nedeniyle araknoid kistler komplike olabilirler.[16] Travma, bir kist içindeki sıvının diğer alanlara sızmasına neden olabilir (örn. Subaraknoid boşluk ). Bir kistin yüzeyindeki kan damarları yırtılabilir ve kist içine kanamalara (intrakistik kanama ) neden olabilir, kistin boyutunun artamsına neden olabilir. Bir kan damarı bir kistin dışına kanarsa, hematom ortaya çıkabilir. İntrakistik kanama ve hematom vakalarında, birey kafatası içinde artmış basınç semptomları ve yakındaki sinir (nöral) dokunun kompresyonuna bağlı belirtiler gösterebilir.

Bazı bilim adamları araknoid kistlerin gerçek bir konjenital malformasyon olup olmadığını veya bunun ikincil kistlerden ayrılıp ayrılmaması gerektiği yönünde fikir ayrılılıklarına sahiptir.[17] Son zamanlarda yapılan bir araştırma, BT sisternografi ile araknoid kist ve subaraknoid boşluk arasındaki bağlantıda farklılıkları gösterilmiştir.[18] Bir dizi hastada araknoid kist sıvısı ve BOS karşılaştırması kimyasal bileşimde farklılıklar olduğunu göstermiştir.[19]

Araknoid kistler Marfan sendromu, araknoidit veya korpus kallozum agenezisi gibi diğer bozukluklara sekonder olarak da ortaya çıkabilir.

Teşhis[değiştir | kaynağı değiştir]

Beynin BT görüntüsünde sağ fronto-temporal yerleşimli araknoid kist izlenmektedir
Sol temporal lob önünde tipik bir araknoid kistin aksiyal BT görüntüsü

Tanı esas olarak MRG'dir . Araknoid kistler sıklıkla diğer klinik nedenlerle yapılan MRG taramalarında tesadüfen tespit edilirler. Uygulamada, semptomatik araknoid kistlerin teşhisi semptomların mevcut olmasını gerektirir ve kist tespit edilen kişilerin çoğunda hiçbir zaman semptom geliştirmez.

Araknoid kistleri olan bir hastanın değerlendirilmesinde yararlı olduğu düşünülen bilişselliği değerlendirmek için kullanılan kısa bir ankete dayalı olan mini-mental durum muayenesi (MMSE) bulunmaktadır.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Araknoid kistler beyinde veya omurgada bulunabilir . İntrakraniyal araknoid kistler genellikle araknoidal boşluklara bitişik olarak ortaya çıkar.[20] Spinal araknoid kistler ekstdural, intradural veya perineural olabilir ve radikülopatiyi gösteren belirti ve semptomlarla ortaya çıkma eğilimindedir.

Araknoid kistler ayrıca birincil (konjenital) veya ikincil (edinilmiş) olarak sınıflandırılabilir ve insanlarda, kedilerde ve köpeklerde bildirilmiştir.[21]

Araknoid kistler nispeten asemptomatik olabilir veya sinsi semptomlarla ortaya çıkabilir; bu nedenle tanı sıklıkla gecikir.

Tedavi[değiştir | kaynağı değiştir]

Çoğu araknoid kistler asemptomatiktir ve tedavi gerektirmez. Semptomatik olduğunda tedavi gerekebilir.[2] Kistin basıncı azaltmak için çeşitli prosedürler mevcuttur.

  • Serebral şantın yerleştirilmesi:[22]
    • Dâhili bir şant ile subdural bölgeye boşalır.[23]
    • Kistoperitoneal bir şant periton boşluğuna boşaltımı sağlar.[24]
  • Fenestrasyon:
    • Kraniyotomi ile kist eksizyon [25]
    • Çeşitli endoskopik teknikler umut vaat etmektedir [26] (lazerli teknikler de dâhil olmak üzere).[27]
  • İğne aspirasyonu veya burr-hole (kafatasına açılan delik) ile drenaj.
  • Kapsüler rezeksiyon
  • Farmakolojik tedaviler nöbetler veya ağrı gibi semptomların kontrolünde kullanılabilir.

Prognoz[değiştir | kaynağı değiştir]

Çoğu araknoid kist asemptomatiktir ve tedavi gerektirmez. Komplikasyonlar oluştuğunda, araknoid kistleri tedavi edilmeden bırakmak, kistlerin veya kanamanın genişlemesine ve bu nedenle kalıcı ciddi nörolojik hasara sebep olabilir.[2] Bununla birlikte, tedavi edilen semptomatik araknoid kistler tedaviden fayda görürler.

Daha spesifik durumlar aşağıda listelenmiştir:

  • Cerrahi öncesi biliş bozukluğu olan hastalar, kistin cerrahi dekompresyonundan sonra iyileşme gösterdi.[28][29]
  • Cerrahi, uygun hasta grubunda psikiyatrik bulguları düzeltebilir.[30]

Epidemioloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Araknoid kistler popülasyonun % 1,1'inde görülür [31][32] 2:1 erkek: kadın cinsiyet dağılımı mevcuttur.[33] Bunların sadece % 20'sinde ikincil hidrosefali semptomları vardır.

2.536 sağlıklı genç erkeğin değerlendirildiği bir çalışmada, % 1,7'lik bir yaygınlık bulunmuştur. Tespit edilen anormalliklerin sadece küçük bir yüzdesi acil tıbbi müdahale gerektirir.[34]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Cerebellopontine angle arachnoid cyst harbouring ectopic neuroglia". Pediatr Neurosurg. 41 (4). 2005. ss. 220–3. 
  2. ^ a b c d e "Arachnoid Cysts Information Page". NINDS. 4 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2017. 
  3. ^ "Intracranial arachnoid cysts]". Rev Neurol (İspanyolca). 39 (12). 2004. ss. 1161–6. 
  4. ^ Barker RA, Scolding N, Rowe D, Larner AJ. The A-Z of Neurological Practice: A Guide to Clinical Neurology Cambridge University Press 2005 Jan 10, p61. (0-521-62960-8)
  5. ^ "Temporal lobe arachnoid cyst-attention deficit disorder syndrome: role of the electroencephalogram in diagnosis". Neurology. 48 (5). Mayıs 1997. ss. 1435–9. 
  6. ^ Valença MM, Valença LP, Menezes TL (Eylül 2002). "Computed tomography scan of the head in patients with migraine or tension-type headache". Arq Neuropsiquiatr. Cilt 60. ss. 542–7. 
  7. ^ "Musical hallucinosis in acquired deafness. Phenomenology and brain substrate". Brain. 123 (10). Ekim 2000. ss. 2065–76. 
  8. ^ "Supratentorial arachnoid cyst mimicking a Ménière's disease attack". J Laryngol Otol. 117 (9). Eylül 2003. ss. 728–30. 
  9. ^ Cummings JL, Mega MS. Neuropsychiatry and Behavioral Neuroscience, Oxford University Press, USA; 2Rev Ed, 2003 Jan 23;208. (0-19-513858-9)
  10. ^ Alves da Silva J, Alves A, Talina M, Carreiro S, Guimarães J, Xavier M (2007). "Arachnoid cyst in a patient with psychosis: a case report". Annals of General Psychiatry. Cilt 6. s. 16. 
  11. ^ Vakis AF, Koutentakis DI, Karabetsos DA, Kalostos GN (2006). "Psychosis-like syndrome associated with intermittent intracranial hypertension caused by a large arachnoid cyst of the left temporal lobe". Br J Neurosurg. 20 (3). ss. 156–9. 
  12. ^ "A case of atypical psychosis associated with alexithymia and a left fronto-temporal lesion: possible correlations". Can J Psychiatry. 32 (8). Kasım 1987. ss. 688–92. 
  13. ^ "Neurobehavioral and neurodiagnostic aspects of late-onset psychosis". Arch Clin Neuropsychol. 9 (5). Ekim 1994. ss. 371–82. 
  14. ^ Heinrichs, RW. In Search of Madness: Schizophrenia and Neuroscience Oxford University Press, USA (March 29, 2001); p129. (0-19-512219-4)
  15. ^ "Intracranial cysts in autosomal dominant polycystic kidney disease". J. Neurosurg. 83 (6). Aralık 1995. ss. 1004–7. 
  16. ^ "Haemorrhage into an arachnoid cyst: a serious complication of minor head trauma". Emerg Med J. 19 (4). Temmuz 2002. ss. 365–6. 
  17. ^ "Arachnoid cysts". Adv. Exp. Med. Biol. Advances in Experimental Medicine and Biology. Cilt 724. 2012. ss. 37–50. 
  18. ^ "CT cisternography in intracranial symptomatic arachnoid cysts: classification and treatment". J. Neurol. Sci. 318 (1–2). Temmuz 2012. ss. 125–30. 
  19. ^ "Arachnoid cysts do not contain cerebrospinal fluid: A comparative chemical analysis of arachnoid cyst fluid and cerebrospinal fluid in adults". Cerebrospinal Fluid Res. Cilt 7. Haziran 2010. s. 8. 
  20. ^ Arachnoid cyst. (n.d.). Gale Encyclopedia of Neurological Disorders. Retrieved September 10, 2006, from Answers.com Web site: http://www.answers.com/topic/arachnoid-cyst
  21. ^ Reed SD, Cho DY, Paulsen D. Quadrigeminal Arachnoid Cysts in a kitten and a dog. J Vet Diagn Invest 2009. 21(5):707-710.
  22. ^ "Different approaches to surgical treatment of arachnoid cysts". Wien. Klin. Wochenschr. Cilt 118 Suppl 2. 2006. ss. 85–8. 
  23. ^ "Arachnoid cysts in adults: long-term follow-up of patients treated with internal shunts to the subdural compartment". Surg Neurol. 66 (1). Temmuz 2006. ss. 56–61; discussion 61. 
  24. ^ "A large arachnoid cyst of the lateral ventricle extending from the supracerebellar cistern--case report". Surg Neurol. 65 (6). Haziran 2006. ss. 611–4. 
  25. ^ "Suprasellar arachnoid cysts: endoscopy versus microsurgical cyst excision and shunting". Br J Neurosurg. 21 (3). Haziran 2007. ss. 276–80. 
  26. ^ "Endoscopic management of intracranial cysts". Neurosurg Focus. 19 (6). Aralık 2005. ss. E7. 
  27. ^ "Navigated laser-assisted endoscopic fenestration of a suprasellar arachnoid cyst in a 2-year-old child with bobble-head doll syndrome. Case report". J. Neurosurg. 104 (5 Suppl). Mayıs 2006. ss. 348–51. 
  28. ^ "Arachnoid cysts of the left temporal fossa: impaired preoperative cognition and postoperative improvement". J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry. 59 (3). Eylül 1995. ss. 293–8. 
  29. ^ "Intracranial arachnoid cysts--do they impair mental functions?". J. Neurol. 255 (8). Ağustos 2008. ss. 1113–20. 
  30. ^ "Psychiatric presentations of intracranial cysts". J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 1 (1). 1989. ss. 60–6. 
  31. ^ Flaherty AW. The Massachusetts General Hospital Handbook of Neurology 2000 Jan 1;105. (0-683-30576-X)
  32. ^ "Incidental findings on brain MRI in the general population". N. Engl. J. Med. 357 (18). Kasım 2007. ss. 1821–8. 
  33. ^ "Arachnoid cysts: case series and review of the literature". Neurosurg Focus. 22 (2). Şubat 2007. ss. E7. 
  34. ^ "Incidental findings in magnetic resonance imaging of the brains of healthy young men". J. Neurol. Sci. 240 (1–2). Ocak 2006. ss. 81–4. 
Sınıflandırma