Alnilam

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 05s 36d 12,81335sn; -01º 12' 06,9089″

Alnilam
Alnilam
Alnilam ve O'nun ışığıyla aydınlanan NGC 1990.
Gözlem verisi
Dönem J2000.0
Takımyıldız Avcı
Bahar açısı (α) 05s 36d 12,81335sn[1]
Yükselim (δ) −01° 12′ 06,9089″[1]
Galaktik enlem -17,24173331[2]°
Galaktik boylam 205,21206247[2]°
Görünür parlaklık  (V) 1,70[1]
Görünür parlaklık  (B) 1,51[1]
Görünür parlaklık  (J) 2,191[1]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
B0Iab:[1]
U-B Renk ölçeği -1,04[3]
B-V Renk ölçeği -0,19[3]
R-I Renk ölçeği -0,17[3]
Değişen yıldız türü Alp Cyg
Gökölçümsel nitelikleri
Dikey hız (Rv) 25,90 ± 0,90[1] km/sn
Iraklık açısı (π) 1,65 ± 0,45[5] mys
Uzaklık 1.300[4] Iy
(400[4] pc)
mutlak parlaklık (V) -7[6]
Özdevinim nitelikleri
Bahar açısı payı (μ) 1.44 ± 0.42[5] mys/y
Yükselim payı (μ) -0.78 ± 0.19[5] mys/y
Fiziksel özellikler
Kütle (m) 20[7] M
Yarıçap (r) 35[8] R
Aydınlatma gücü 315.000 - 725.000[4] L
Yüzey kütleçekimi (log g) 3[8][9] cgs
Etkin sıcaklık 28.500 ± 1000[8] K
Dönme hızı (v sin i) 80[8][10][11] km/sn
Tahmini yaş 4 × 106[12] y
Katalog belirtmeleri
Alnilam • ε Ori • 46 Orionis • 112 G. Orionis • HR 1903 • BD -01°969 • HD 37128 • SAO 132346 • FK5 210 • HIP 26311 • TD1 4963 • 参宿二.

Alnilam (Epsilon Orionis, 46 Orionis), Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1.300 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi süperdev yıldızdır.

Gökyüzünün en parlak 30. yıldızı, Avcı'nın ise en parlak 4. yıldızıdır. Mintaka (Delta Orionis) ve Alnitak (Zeta Orionis) ile birlikte bu üç yıldız, eski kültürler arasında pek çok isimle de bilinen Avcı'nın Kuşağı'nı oluştururlar.

1943 yılından bu yana bu yıldızın tayfı diğer yıldızların sınıflandırılmasında dayanak noktası olarak kullanılmıştır.[13] Ayrıca göksel navigasyon için kullanılan 57 yıldızdan birisidir.

Alnilam'ın görece olarak basit olan tayfı, yıldızlararası madde çalışmalarında çok yararlı olmuştur. Gelecek milyon yıl içerisinde bu yıldızın bir kırmızı üstdeve dönüşeceği ve süpernova olarak patlayacağı düşünülmektedir. Çevresindeki moleküler bulut NGC 1990'ı aydınlatarak, onu bir yansıma bulutsusu yapar. 2.000 km/sn'ye ulaşan yıldız rüzgarları, Güneş'ten 20 milyon kat daha hızlı kütle kaybetmesine neden olmaktadır.

Avcı'nın Kuşağı: Alnilam, ortadaki yıldızdır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Alnilam adı, Arapça نظم nażm "inci dizisi" ile bağlantılı bir kelime olan النظام an-niżām'dan türetilmiştir. Alnihan veya Alnitam olarak da yazılmaktadır.[14]

Avcı'nın Kuşağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu üç kuşak yıldızı topluca, pek çok kültür tarafından ve pek çok isimle bilinmekteydi. Arapça'da; El Nijād "Kuşak", El Nasak "Çizgi", El Alkāt "Altın Taneleri veya Fındıklar" ve modern Arapça'da El Mīzān el H•akk "Doğru Ölçekli Işın" terimleriyle belirtilir. Çin mitolojisinde "Işın Tartısı" olarak bilinmekteydi.[14] Kuşak, ayrıca üç yıldız konağı olarak (basitleştirilmiş: 参宿; geleneksel: 參宿; pinyin: Shēn Xiù) Çin takımyıldızlarındaki Yirmi-sekiz konaktan biridir. Beyaz Kaplan'ın batıdaki konaklarından birisidir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g V* eps Ori -- Pulsating variable Star SIMBAD
  2. ^ a b Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)
  3. ^ a b c VizieR Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)
  4. ^ a b c R. Blomme, R. K. Prinja, M. C. Runacres, S. Colley (1999). "Radio and submillimetre observations of epsilon Ori". Astronomy and Astrophysics 382: 921-934. doi:10.1051/0004-6361:20011612. http://adsabs.harvard.edu/abs/2002A%26A...382..921B. Erişim tarihi: 27 Kasım 2010. 
  5. ^ a b c Ashland Astronomy Studio - Alnilam (HIP 26311)
  6. ^ R. M. Humphreys (1978). "Studies of luminous stars in nearby galaxies. I. Supergiants and O stars in the Milky Way.". Astronomy and Astrophysics. Supplementary Series 38: 309-350. http://adsabs.harvard.edu/abs/1978ApJS...38..309H. Erişim tarihi: 27 Kasım 2010. 
  7. ^ G. Schaller, D. Schaerer, G. Meynet, A. Maeder (1992). "New grids of stellar models from 0,8 to 120 solar masses at Z = 0.020 and Z = 0.001". Astronomy and Astrophysics Supplement Series 96: 269-331. http://adsabs.harvard.edu/abs/1992A%26AS...96..269S. Erişim tarihi: 30 Kasım 2010. 
  8. ^ a b c d R.P. Kudritzki, J. Puls, D.J. Lennon, K.A. Venn, J. Reetz, F. Najarro, J.K. McCarthy, A. Herrero (1999). "The wind momentum-luminosity relationship of galactic A- and B-supergiants". Astronomy and Astrophysics 350: 970–984. http://adsabs.harvard.edu/abs/1999A%26A...350..970K. Erişim tarihi: 27 Kasım 2010. 
  9. ^ N. D. McErlean, D. J. Lennon, P. L. Dufton (1999). "Galactic B-supergiants: A non-LTE model atmosphere analysis to estimate atmospheric parameters and chemical compositions". Astronomy and Astrophysics 349: 553-572. http://adsabs.harvard.edu/abs/1999A%26A...349..553M. Erişim tarihi: 27 Kasım 2010. 
  10. ^ R. K. Prinja, Th. Rivinius, O. Stahl, A. Kaufer, B. H. Foing, J. Cami, S. Orlando (2004). "Photospheric and stellar wind variability in ɛ Ori (B0 Ia)". Astronomy and Astrophysics 418: 727-736. doi:10.1051/0004-6361:20035638. http://cdsads.u-strasbg.fr/cgi-bin/nph-bib_query?2004A%26A...418..727P&db_key=AST&nosetcookie=1. Erişim tarihi: 30 Kasım 2010. 
  11. ^ P. L. Bernacca, M. Perinotto (1970). "A catalogue of stellar rotational velocities.". Contr. Oss. Astrof. Padova in Asiago 239. http://cdsads.u-strasbg.fr/cgi-bin/nph-bib_query?1970CoAsi.239....1B&db_key=AST&nosetcookie=1. Erişim tarihi: 30 Kasım 2010. 
  12. ^ "Alnilam by Jim Kaler". http://stars.astro.illinois.edu/sow/alnilam.html. Erişim tarihi: 30 Kasım 2010. 
  13. ^ Garrison, R. F. (Aralık 1993), "Anchor Points for the MK System of Spectral Classification", Bulletin of the American Astronomical Society 25: 1319, Bibcode 1993AAS...183.1710G, http://www.astro.utoronto.ca/~garrison/mkstds.html, erişim tarihi: 4 Şubat 2012 
  14. ^ a b Allen, Richard Hinckley (1963) [1899]. Star-names and their meanings. New York, NY: Dover Publications. ss. 314. ISBN 1-931559-44-9.