1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Osmanlı - Venedik Savaşı (1537-1540)
Osmanlı-Venedik Savaşları
Battle of Preveza (1538).jpg
Preveze Deniz Muharebesi'nde Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasını Adriyatik Denizi'ndeki Preveze Kalesi önünde yenilgiye uğratmasının tablosu, Ohannes Umed Behzad, 1866.
Tarih 1537-1540
Bölge Adriyatik Denizi, Akdeniz
Sonuç Osmanlı zaferi
Kutsal İttifak'ın dağılışı
Kıbrıs Osmanlı egemenliğine girer
Preveze zaferi sonrasında Akdeniz'deki Osmanlı denetimi tesis edilir.
Taraflar
Venedik Cumhuriyeti Venedik Cumhuriyeti
İspanya İspanya Krallığı
CoA Pontifical States 02.svg Papalık Devleti
Ceneviz Cumhuriyeti Ceneviz Cumhuriyeti
Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg Sicilya Krallığı
Napoli Krallığı Napoli Krallığı
Hospitalier Şövalyeleri Malta Şövalyeleri
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Ceneviz Cumhuriyeti Andrea Doria
Papalık Devleti Marco Grimani
Venedik Cumhuriyeti Vincenzo Capello
Osmanlı İmparatorluğu Barbaros Hayreddin Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Seydi Ali Reis
Osmanlı İmparatorluğu Salih Reis
Osmanlı İmparatorluğu Turgut Reis
Osmanlı İmparatorluğu Sinan Reis

1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı veya Üçüncü Osmanlı-Venedik Savaşı, Muhteşem Kanuni Süleyman döneminde yapılan ilk Osmanlı-Venedik Savaşı'dır. Savaş, Osmanlıların deniz üstünlüğünün kabul ettirmesi ve Akdeniz'in başat deniz gücü haline geldiğini göstermesi açısından dikkate değerdir. Bu savaş dönemi içinde 28 Eylül 1538 tarihli Preveze Deniz Muharebesi ile Türk Denizcilik tarihinin en önemli zaferlerinden biri kazanılmıştır. Osmanlı Devleti'ne karşı oluşturulan Kutsal İttifak da dağılmıştır.

Çatışma dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa'nın Kuzey İtalya'yı istila ettiği 1536-1539 arası dönemde Osmanlı ordusu da güney İtalya'ya çıkartma yapmıştır. Fatih Sultan Mehmet'ten sonra tekrar Otranto'ya çıkan Osmanlı birlikleri 23 Temmuz 1537'de Valona yakınlarında ordugah kurmuştur. Fransa'nın ilerleyişini durdurması sonrası karaya çıkmış Osmanlı birlikleri de 1 aylık süreden sonra geri çekilmiştir. Apulia'da bulunan Osmanlı birlikleri ve Otranto Boğazı'nın Osmanlı Donanması'nca tutulması, Roma'daki Papalık Devleti'nce büyük bir istila tehdidi olarak görülmüştür. Ayrıca savaş döneminde bu dönemde Venedik'teki Türk Hanı'nda konaklayan Osmanlı tebaasından tüccarların tutuklanması ve mallarının güvence altına alınmasına karar verilmişti.[1]

1538 yazında Osmanlı Devleri, Ege Denizi'nde arta kalan Venedik Cumhuriyeti hakimiyetindeki adaları ele geçirmiştir. Bunlar arasında Nakşa, Santoron ve Paros da bulunmaktaydı. Ayrıca Mora Yarımadası'ndaki Vendedik varlığı da Monemvasia ve Nafplion kalelerinin ele geçirilmesi ile sona erdi. Karadağ'ın Kotor Körfezi'ndeki Herceg Novi de Osmanlılarca ele geçirildi. Bu savaşlar neticesinde Ege ve Mora Yarımadası'ndaki son direnç noktalarını kaybeden Venedik, ayrıca Arnavutluk kıyılarından İstriya yarımadasına kadar olan bölgedeki hakimiyetini de kaybetmiş, deniz gücünün yanı sıra kara gücüne de önemli darbe yemiştir.

Preveze Deniz Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Andrea Dorya liderliğindeki gemilerden oluşan Kutsal İttifak donanması ile Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması arasında cereyan eden bu muharebe kesin Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. 28 Eylül 1538'teki bu savaşta Barbaros Hayreddin Paşa ile birlikte Sinan Reis, Cafer Reis, Şaban Reis ve oğlu Hasan Reis (daha sonra Hasan Paşa) merkez hattaydı. Seydi Ali Reis sol kanada, Salih Reis sağ kanada komuta etmiştir.

Çatışma sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş sonrasında ticaretin ve Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları'nın yeniden başlaması için Venedik'e verilen imtiyazlar, 2 Ekim 1540.

Savaş sonrasında batı ile doğu, arasındaki ticaretin yeniden başlaması ve Venedik-Osmanlı arasındaki ticaretinin canlanması için bir imtiyaz (kapitülasyon) anlaşması 2 Ekim 1540'ta imzalanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları'nın yeniden başlaması için Venedik'e verilen imtiyazları içerir ferman günümüze kadar ulaşmıştır.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mahmut Şakiroğlu, "Venedik'teki Türk Ticaret Merkezi Hakkında Yeni Bilgiler ve Bunun Ticaret Tarihimizdeki Yeri", s.615.