Štúrovo

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 47°47′57″K 18°43′05″D / 47.79917°K 18.71806°D / 47.79917; 18.71806

Štúrovo
—  Kasaba  —
Štúrovo
Štúrovo (sağda) ve Estergon (solda) şehirlerini Tuna nehri ayırmaktadır. Mária Valéria Köprüsü iki şehri birbirine bağlar. Fotoğraf Estergon Bazilikası'ndan çekilmiştir.
Štúrovo (sağda) ve Estergon (solda) şehirlerini Tuna nehri ayırmaktadır. Mária Valéria Köprüsü iki şehri birbirine bağlar. Fotoğraf Estergon Bazilikası'ndan çekilmiştir.
Štúrovo
Arma
Štúrovo'nın Slovakya'da bulunduğu yer
Štúrovo
Štúrovo

Štúrovo'nun Slovakya' daki konumu

Koordinatlar: 47°47′57″K 18°43′05″D / 47.79917°K 18.71806°D / 47.79917; 18.71806
Ülke Slovakya Slovakya
Bölge Nitra Bölgesi
Nové Zámky İli
Yüzölçümü
 - Toplam 13,13 km2 (5,1 mi2)
Rakım 111 m (364 ft)
Nüfus
 - Toplam 11.172 (31,12,2005)
Zaman dilimi OAZD (+1)
 - Yaz (YSU) OAYZD (+2)
Alan kodu 421-36
Plaka kodu NZ
İnternet sitesi: Štúrovo

Štúrovo (Türkçe: Ciğerdelen, Macarca: Párkány, Almanca: Gockern), Slovakya’nın güneyinde, Macaristan sınırında bulunan bir kasabadır.

Štúrovo'nun nüfusu 2005 yılı sayımına göre 11,172 kişidir.[1] Macaristan'ın Estergon şehri ile karşılıklı olarak Tuna kıyısında kurulmuştur. İki şehir Mária Valéria Köprüsü ile birbirine bağlanır.

Şehrin adı[değiştir | kaynağı değiştir]

1075 yılına ait ilk yazılı kaynaklarda ismi Kakath olarak anılır. Macarların Párkány olarak isimlendirmesine karşın, şehir Türk yönetimine geçtiğinde Ciğerdelen olarak Türkçe bir ad verildi. 1683 yılında Türk yönetimi sona erince tekrar Párkány ismine dönüldü. 1920 yılında Triyanon Antlaşması'yla Çekoslovakya kurulunca şehir bu yeni ülkeye geçti ve 1948 yılına kadar Parkan olarak adlandırıldı. II. Dünya Savaşı sonrasında, 19. yüzyıl Slovak ulusal lideri Ľudovít Štúr onuruna şehrin adı Štúrovo olarak değiştirildi. 1991 yılında yapılan bir referandumla şehrin eski ismine döndürülmesi kararı çıkmışsa da Slovak hükümeti bu kararı kabul etmedi ve şehrin Slovakya'da adı Štúrovo olarak kaldı.[2]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ciğerdelen ve Estergon, 1664
Štúrovo'da bir meydan ve yürüyüş yolu

Şehrin tarih öncesi çağlarda kurulduğu değerlendirilir. Önemli nehir geçişleri arasındaki şehir Roma İmparatorluğu zamanında sınır savunma sistemi olan Avanum'un bir parçası idi. 1075 yılında yazılan ilk yazılı kaynaklarda şehirden Kakath olarak bahsedilmektedir. 1541 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun Budin'i yönetimine dahil etmesi sonucu Estergon gibi Štúrovo da Osmanlı yönetimine geçti ve Ciğerdelen olarak adlandırıldı. 1595–1605 yıllarında birçok kez şehir Türklerden geri alınmaya çalışıldıysa da Batılılar başarısız oldu. 1683 yılında II. Viyana Kuşatması'nın hemen akabinde meydana gelen Ciğerdelen Muharebesi sonucunda Osmanlılar şehri Leh-Alman müttefik ordusuna terkederek Estergon'a çekildi. Daha sonra Osmanlıların çekilişi yıllar boyu devam edeceğinden şehri tekrar elde etme imkanı bulamadılar.

Şehrin sahibi Maria Theresia zamanında Štúrovo'ya kasaba ve ilçe olma hakları tanındı. 1850 yılında Budapeşte'ye giden demiryolunun bir istasyonu şehre kuruldu. 1895 yılında Estergon şehri ile bağlantı sağlayan Mária Valéria Köprüsü açıldı. 1919 yılında Almanlardan tarafından tahrip edilen köprü, 1944/1945 yıllarında şehri işgal eden Sovyet askerlerince ikinci kez tahrip edildi.

I. Dünya Savaşı sonrasında Çekoslovakya'ya geçen şehir, 1938'de tekrar Macaristan'a geçti. II. Dünya Savaşı sonunda tekrar Çekoslovakya'nın eline geçince adı Párkány'den Štúrovo'ya değiştirildi. 1960 yılında Nové Zámky İli'ne bağlandı. II. Dünya Savaşı sonrasında şehirde endüstrileşme başladı. 1968 yılında 4000 kişinin çalıştığı odun ve kâğıt işleri fabrikası açıldı. Termal otel Vadaš, 1978'de inşa edildi. Tren istasyonu Slovakya'nın ikinci en büyük istasyonu oldu. Kadife Devrim'den sonra Nána (1990) ve Obid (1998) ayrı belediyeler olarak Štúrovo'dan ayrıldı. 11 Ekim 2001 tarihinde Mária Valéria Köprüsü yerel ekonomiyi canlandırması amaçlanarak üçüncü kez açıldı. Köprünün yeniden inşası Avrupa Birliği'nin Phare fonu katkıları ile olmuştur.

2007 yılında Slovakya ve Macaristan Schengen Bölgesi'ne dahil oldu. Karşısında bulunan Estergon şehri ile Štúrovo, iki ülke arasında en önemli geçiş noktaları haline geldiler.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

2001 nüfus sayımına göre şehirde 11,708 kişi yaşamaktaydı. 2005 yılı sayımına göre 11,172 kişiye gerilemiştir. Nüfusun %68.7'si Macar, %28.1'i Slovak kökenlidir. Nüfusun %77.18'i Roman Katolik, %16.45'i mezhep belirtmemiş ve %1.36'sı Evangelik'tir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]