İber-Kafkas dilleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İber-Kafkas dilleri
Coğrafi
dağılım:
Kafkasya
Sınıflandırma: İber-Kafkas
Alt bölümler:
Kafkas dilleri
Merkezi Gürcistan’nın İç Kartli ve Aşağı Kartli Bölgelerinde MÖ 600 yılında kurulmuş olan Kafkas-İberya/Kartli Krallığı’nın haritası.

İber-Kafkas dilleri, Gürcü dilbilimci Arnold Çikobava’nın Kafkasya’da konuşulan üç otokton dil ailesine verdiği addır. Bu üç dil ailesi şunlardır:

Kuzeydoğu Kafkas dillerinden olan Nah dillerinin de Batsça, Çeçence, ve İnguşçayı içerdiği kabul edilir. Bu diller Orta-kuzey Kafkas dilleri olarak da anılırlar.

Aşağıdaki şemada İber-Kafkas dilleri’nin birbirleriyle olan akrabalıkları gösterilmektedir.

 İLK KAFKASÇA   
 KUZEY KAFKAS DİLLERİ 
 Kuzeybatı Kafkas Dilleri 

Ubıh - Abhaz Dillleri: Ubıhça - Abhazca, Abazaca;
Çerkes Dilleri: Adığece (Batı Çerkesce) ve Kabartayca (Doğu Çerkesce).
(Günümüzde artık konuşulmayan bir dil olan Hattice bu kola yakındır).


 Kuzeydoğu Kafkas Dilleri 

Nah dilleri: Batsça, Çeçence, ve İnguşça.
Dağıstan dilleri:
Avarca - Andice - Didoca / Çezce;
Dargice ve Lakça;
Lezgice - Tabasaran - Agul, Udi; Rutul, Çakhur; Budukh, Krıts, Arçi, ve Khinalug.
(Ölü bir dil olan Hurrice ile Urartuca bu kola akrabadır).



 KARTVELİ DİLLERİ
(Güney Kafkas Dilleri)
 

Svanca


 Kartlice-  Kolhaca 
 İberce: 

Gürcüce ve Lehçeleri


 Zanice: 

Megrelce



Lazca






Kafkas-İberya/Kartlia ve Laziǩa Krallıkları MS 300.
Abhaz-Adige Dilleri’nin Soy Ağacı.

İber-Kafkas dilleri, günümüzde konuşulmayan üç ölü dili de içermektedir. Bunlardan Hattice, bazı dilbilimcilere göre Kuzeybatı Kafkas dillerine yakın bir dildir. Diğer iki dil Hurrice ve Urartuca’nın ise, Nah-Dağıstan dillerine yakın olduğu kabul edilir.

Kuzey Kafkas Dilleri’nin Glotto-kronolojik Modeli.
Kartveli dilleri’nin Glotto-kronolojik Modeli.