İçeriğe atla

"İsis" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
(Otorite kontrolü şablonu eklendi)
[[Dosya:EgypteEgyptian louvre- 029Isis with Horus the Child - Walters 54416 - Three Quarter Right.jpg|küçükresim|Isis, Horus'u emziriyor ([[LouvreWalters Sanat Müzesi]])]]
'''İsis''' ('''İzis''', '''Aset'''), [[Osiris]]'in (aynı zamanda karısıdır), [[SethSet (mitoloji)|Set]] ve [[NephthysNeftis]]'in kardeşidir, [[NutNuit]] ve [[Geb]]'in kızları ve çocuk [[Horus]]'un annesidir. Bazı kaynaklara göre [[Anubis]] de İsis ile Osiris'in oğludur.
 
[[Dosya:Cleopatra Isis Louvre E27113.jpg|küçükresim|sol|Bir [[firavun]] gibi giyinmiş [[VII. Kleopatra]] İsis'e adaklarını sunarken.]]
Osiris'in hem kız kardeşi hem de karısı olarak ise, İsis, yeryüzü krallığı boyunca kocasına yardımcı olmuştur. [[Piramit metinleri]], İsis'in kocasının ölümünü önceden gördüğünü göstermektedir. Onun ölümünün arkasından, İsis, kocasının yeraltı dünyasında huzur içinde yatması ve uygun şekilde gömülmesi için gövdesini yorulmaksızın aramıştır. Büyüleri sayesinde, Osiris'i hayata geri döndürmüş, ondan kendini erkek çocukları Horus'a hamile bıraktırmıştır.
 
İsis, tanrılar ile insanoğlu arasında hayati bir bağlantıdır. [[Firavun]] yaşayan [[Horus]] olarak onun oğlu kabul edilirdi. [[Piramit metinleri]]nde Horus, İsis'in kutsal memelerinden emzirilen çocuk olarak gösterilmiştir. İsis'i genç Horus'u kucağında gösteren çok sayıda heykel ve resim vardır. Sıklıkla, ana kraliçenin resmi ve o anki firavun aynı yerde resmedilmiştir. İsis, Horus'u çocukluğu boyunca onu öldürmek isteyen amcası SethSet'ten korumuştur. Onun bir gün büyüyüp babasının intikamını alması onun hayatındaki boşluğu doldurmuştur.
 
[[Ölüler kitabı]]nda, hayat verici ve ölümün gıdası olarak gösterilmiştir. Ölümün yargıçlarından biri olarak da düşünülebilir. Ona atfedilen bir başka rol ise Horus'un dört oğlundan biri olan [[İmsety]]'nin koruyuculuğudur.
[[Mısır]] tarihinin başından sonuna kadar, İsis, Mısır'ın en büyük tanrıçası olmuştur. Yararlı bir tanrıçadır ve sevgisi tüm yaşayan canlıları kapsayan bir annedir.
 
Ona tapınma [[Mısır]]'ın sınırlarının çok ötesinde [[İngiltere]]'ye bile yayılmıştır.{{Kaynak belirt}} Klasik yazarların eserleri, O'nu [[PersephonePersefoni]], [[Tethys (mitoloji)|Tethys]], [[AtheneAthena]], [[Osiris]]'i ise [[Hades]], [[Dionysos]] ve diğer yabancı tanrılar ile eşleştirmiştir.
 
İsis’in eski Mısırcadaki adları Aset ve Esi’dir. İsis eski Yunanların koyduğu bir addır. Hiyeroglif yazıdaki Aset [[ideogram]]ı aynı zamanda, taht sözcüğünde kullanılan ilk ideogramdır. Bir başka deyişle İsis’in adının ideogramı tahttır. İsis ve Osiris Geb ve Nut’tan doğan dört ilahtan ikisidir, diğerleri İsis’e yardımcı kızkardeşkız Nephtyskardeş [[Neftis]] ve kötü kardeş [[SethSet (mitoloji)|Set]]’tir. Kimi zaman başı üzerinde yer alan bir yıldız ve beyaz tacıyla, kimi zaman da kucağında çocuğunu emzirir, süt verir halde tasvir edilen ve Mısır metinlerinde [[Sirius]] gibi “vericilik” özelliğiyle nitelenen İsis, aynı zamanda Osiris’in beden parçalarını bir araya getirmeye çalışan bir ilahedir. Şefkatli bir anne gibi verici olan İsis’in diğer belirgin özellikleri sorumluluk taşıması, vazifesine bağlı olması ve sadık kalmasıdır (Osiris’e sadakati). O’ndan ilâhî anne ve sihirlerin efendisi olarak da söz edilir. Rüzgarlara, yağmurlara, ırmaklara, gemilere hükmeden, tüm suların da hükmedicisi olan İsis’tir. Yıldızı Sothis, yani Sirius-A’dır. Mısır Ölüler Kitabı’na göre, ölüm olayı ile bedenini terk eden varlıklardan tekamül düzeyi ileri olanlardan bazıları İsis’in kudretinden yararlanır, ışığa dönüşür, ilahlarla özdeşleşir ve Sirius’un “yüce kapısı”na ulaşabilirler. Şahin biçiminde resmedilen oğlu Horus ise içteki vicdan sesinin ilâhıdır. İsis’e çeşitli tasvirlerde en sık eşlik eden semboller inek , boynuzlar, küre, testi, hilal, [[Yunus (hayvan)|yunus]], emzirilen çocuk ya da süt verme, gemi ya da kayık, orak, kulplu haç ya da [[ankh]] ve bu ankh sembolüne benzeyen, “İsis’in düğümü” denilen semboldür.
 
== Popüler kültüre etkileri ==
* Mısırın erken dönemlerinden itibaren kadınların, anne ve çocukların Baş [[Aziz]]e (ing. Patron Saint)si olarak kabul edilmiştir.<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.ancient-egypt-online.com/egyptian-goddess-isis.html |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=2 Mart 2012 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20120301144834/http://www.ancient-egypt-online.com/egyptian-goddess-isis.html |arşivtarihi=1 Mart 2012 |ölüurl=evet}}</ref>
* Erken [[Hristiyanlık]], O'nun bazı özelliklerini [[Meryem (İsa'nın annesi)|Bakire Meryem]]'e atfetmiştir. Şefkatli ve koruyucu anne olarak, onun kültüne yakın olan doğu insanlarına İsis çekici gelmiştir. Hiç kuşkusuz, birçok [[Madonna]] ve çocuk ikonaları, çocuğu [[Horus]]'u emziren İsis görüntülerini çağrıştırır.
* İsis, Horus ve diğer Mısır mitolojik unsurlarının Hristiyan inanç ve kültürüne aktarımı ile ilgili [[Zeitgeist: The Movie|Zeitgeist]] belgesel filmi çok geniş bilgiler sunmaktadır.
 
224

değişiklik