"Vikipedi:Üç geri dönüş kuralı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
k
Türkçede kısa çizginin böyle bir kullanımı yok+ufak biçimsel düzenlemeler
(91.52.95.178 tarafından yapılan 19527840 sayılı değişiklik geri alınıyor.)
Etiket: Geri al
k (Türkçede kısa çizginin böyle bir kullanımı yok+ufak biçimsel düzenlemeler)
{{politika|VP:3R|VP:3GK|VP:3GDK|VP:ÜGDK|VP:ÜGK}}
{{Politika özeti|'''Kullanıcılar değişiklik savaşına girmemeli ve sürekli geri- dönüşten kaçınmalıdır. Bazı belli özel durumlar haricinde 24 saat içerisinde herhangi bir sayfayı kısmen veya tamamen üç kereden fazla [[Vikipedi:Makaleyi eski haline çevirmek|eski haline çeviren]] kullanıcıların [[Vikipedi:Engelleme politikası|engellenmeyle]] karşı karşıya kalmaları muhtemeldir.'''}}
 
'''Üç geri- dönüş kuralı''' (ya da 3GK) tüm [[Vikipedistler]] için uygulanan resmi bir politikadır. 3GK ihlalleri [[Vikipedi:Hizmetliler|hizmetlilere]] bildirilir.
{{Politika özeti|'''Kullanıcılar değişiklik savaşına girmemeli ve sürekli geri-dönüşten kaçınmalıdır. Bazı belli özel durumlar haricinde 24 saat içerisinde herhangi bir sayfayı kısmen veya tamamen üç kereden fazla [[Vikipedi:Makaleyi eski haline çevirmek|eski haline çeviren]] kullanıcıların [[Vikipedi:Engelleme politikası|engellenmeyle]] karşı karşıya kalmaları muhtemeldir.'''}}
 
'''Üç geri-dönüş kuralı''' (ya da 3GK) tüm [[Vikipedistler]] için uygulanan resmi bir politikadır. 3GK ihlalleri [[Vikipedi:Hizmetliler|hizmetlilere]] bildirilir.
 
3GK, bir kullanıcının 24 saat içerisinde bir Vikipedi sayfasının bütünü ya da bir kısmı üzerinde '''üçten fazla''' (dört veya üzeri) geri dönüş (revert) işlemi yapmaması gerektiğini ifade eden bir politikadır. Bu kural, üç kere veya daha az geri dönüş işlemi yapılmasının kabul edilebilir olduğu anlamına gelmez. Kullanıcılar günlük 3GK kuralını ihlal etmeseler de, rahatsızlık verme veya [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşına]] girmiş olma nedenleriyle de yasaklanabilirler.
 
== Ayrıntılar ==
Buradaki anlamıyla "'''geri- dönüş'''" diğer Vikipedi kullanıcısı ya da kullanıcılarının faaliyetlerini kısmen veya tamamen geri alma işlemini ifade eder. Geri- dönüş, maddenin geçmişinden eski bir versiyon seçilerek bu versiyon üzerinde değişiklik yapma anlamına gelir diye bir şart yoktur. <U>Geri- dönüş, birkaç (hatta bir) kelime (ya da noktalama işareti) eklenmesi/çıkartılmasını kapsayabilir.</U> Aynı anda başka değişiklikler yapıyor dahi olsanız, sürekli olarak diğer kullanıcıların çalışmalarını geri almak da "geri- dönüş" kapsamında değerlendirilir. "'''Karmaşık kısmi geri- dönüş'''" yeni veriler girilirken aynı zamanda tartışmalı materyalin yalnızca bir kısmının çıkartılması ya da yeniden eklenmesi anlamına gelir. Bu, genellikle, "geri- dönüş" kuralından kurtulmak için gösterilen bir çabadır ve bu tür değişiklikler (bu tarz bir davranış sergileyen kullanıcının niyetinden bağımsız olarak) 3GK çerçevesinde değerlendirilir.
 
Sağduyulu olun; [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşları]]na dahil olmayın. 3 geri- dönüş sınırını ihlal etmektense konuyu diğer kullanıcılarla (özellikle maddeyle ilgilenenlerle) tartışın. Eğer diğer kullanıcılar 3GK ihlali yapmaya yakınsa, bu durum [[Vikipedi:Anlaşmazlıkların giderilmesi|anlaşmazlık çözülene kadar]] maddenin [[Vikipedi:Koruma politikası|koruma altına alınması]] gerektiğinin bir göstergesi olabilir.
Buradaki anlamıyla "'''geri-dönüş'''" diğer Vikipedi kullanıcısı ya da kullanıcılarının faaliyetlerini kısmen veya tamamen geri alma işlemini ifade eder. Geri-dönüş, maddenin geçmişinden eski bir versiyon seçilerek bu versiyon üzerinde değişiklik yapma anlamına gelir diye bir şart yoktur. <U>Geri-dönüş, birkaç (hatta bir) kelime (ya da noktalama işareti) eklenmesi/çıkartılmasını kapsayabilir.</U> Aynı anda başka değişiklikler yapıyor dahi olsanız, sürekli olarak diğer kullanıcıların çalışmalarını geri almak da "geri-dönüş" kapsamında değerlendirilir. "'''Karmaşık kısmi geri-dönüş'''" yeni veriler girilirken aynı zamanda tartışmalı materyalin yalnızca bir kısmının çıkartılması ya da yeniden eklenmesi anlamına gelir. Bu, genellikle, "geri-dönüş" kuralından kurtulmak için gösterilen bir çabadır ve bu tür değişiklikler (bu tarz bir davranış sergileyen kullanıcının niyetinden bağımsız olarak) 3GK çerçevesinde değerlendirilir.
 
Sağduyulu olun; [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşları]]na dahil olmayın. 3 geri-dönüş sınırını ihlal etmektense konuyu diğer kullanıcılarla (özellikle maddeyle ilgilenenlerle) tartışın. Eğer diğer kullanıcılar 3GK ihlali yapmaya yakınsa, bu durum [[Vikipedi:Anlaşmazlıkların giderilmesi|anlaşmazlık çözülene kadar]] maddenin [[Vikipedi:Koruma politikası|koruma altına alınması]] gerektiğinin bir göstergesi olabilir.
 
Bu kural, her sayfaya bağımsız olarak uygulanır. Birden fazla sayfa üzerinde yapılan geri- dönüşler topluca değerlendirilmez ve 3GK kapsamında ele alınmaz. Örneğin bir kullanıcı 24 saat içerisinde iki ayrı maddede üçer kez geri- dönüş işlemi yaptıysa, bu kullanıcının toplamda yaptığı altı geri- dönüş işlemi 3GK ihlali oluşturmaz.
 
3GK; "şahsi geri- dönüşlerde", [[Vikipedi:Vandalizm|basit vandalizmin]] geri alınmasında, engellenmiş bir kullanıcının değişikliklerinin geri alınmasında ya da aşağıda yer alan "'''İstisnalar'''" bölümünde listelenen özel senaryolar sonucu ortaya çıkan geri almalarda <U>uygulanmaz</U>.
 
3GK, bir sayfanın sürekli ve ısrarlı olarak taşınması, silinmesi, silinmenin geri alınması veya yeniden yaratılması durumlarında da <U>uygulanır</U>. Bu sayılanların tamamı eğer aşırı derecede tekrarlanıyorsa, [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşlarının]] bir parçasıdır. Bir maddenin sürekli olarak silinmesi veya silinmenin geri alınması ise [[Vikipedi:Direksiyon savaşları|direksiyon savaşlarının]] bir türüdür.
 
== Kuralın amacı ==
Üç geri- dönüş kuralı "yetki" değil, bir "elektrikli çit"tir. 3GK'nın amacı [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşlarını]] durdurmaktır. 3GK, kullanıcılara her 24 satte bir, üçü aşmayan geri- dönüş yapma veya geri- dönüşleri bir düzenleme/düzeltme tekniği gibi gösterme konularında vazgeçilemez bir hak tanımaz. Israrlı geri- dönüşlerden kaçınılması şiddetle önerilir. Israrlı geri- dönüşler kullanıcılar için düzgün ve saygılı bir çalışma ortamı yaratmayacaktır. '''Kullanıcıların aşırı geri- dönüş nedeniyle engellenebileceği kuralı, kesinlikle engellenecekleri anlamına gelmez.''' Aynı şekilde, '''içeriğe bağlı olarak bazı durumlarda dörtten az geri- dönüş yapılması da engellemeyle sonuçlanabilir'''.
 
Üç geri-dönüş kuralı "yetki" değil, bir "elektrikli çit"tir. 3GK'nın amacı [[Vikipedi:Değişiklik savaşları|değişiklik savaşlarını]] durdurmaktır. 3GK, kullanıcılara her 24 satte bir, üçü aşmayan geri-dönüş yapma veya geri-dönüşleri bir düzenleme/düzeltme tekniği gibi gösterme konularında vazgeçilemez bir hak tanımaz. Israrlı geri-dönüşlerden kaçınılması şiddetle önerilir. Israrlı geri-dönüşler kullanıcılar için düzgün ve saygılı bir çalışma ortamı yaratmayacaktır. '''Kullanıcıların aşırı geri-dönüş nedeniyle engellenebileceği kuralı, kesinlikle engellenecekleri anlamına gelmez.''' Aynı şekilde, '''içeriğe bağlı olarak bazı durumlarda dörtten az geri-dönüş yapılması da engellemeyle sonuçlanabilir'''.
 
Eğer bir gün içerisinde bir sayfayı bir kez bile geri döndürdüyseniz, bu durum bir problemin habercisi olabilir. Böyle bir durumda, [[Vikipedi:Anlaşmazlıkların giderilmesi|anlaşmazlıkları çözmeyi]] denemeli ve her zaman söz konusu maddenin [[:en:Help:Talk page|tartışma sayfasından]] işe başlamalısınız.
 
== İstisnalar ==
İhtilaf konusu olmayan ve değişiklik savaşları kapsamına girmeyen geri dönüşler genellikle "Üç geri- dönüş kuralı"nın bir istisnası olarak kabul edilir. Bir geri dönüşün, aşağıda konu edilen ihtilaflı olmayan geri dönüş türlerine (örneğin engellenmiş bir kullanıcı tarafından yapılan değişikliklerin geri alınması) dayanarak ihtilaflı olmadığı iddia edildiğinde, ''' sayfanın "tartışma sayfası"nda bu durumu açıklayan bir not bırakmak''' akıllıca olacaktır; çünkü engelleme yapabilecek olan hizmetliler anlaşmazlık konusunda herhangi bir fikre sahip olmayabilir. [[:en:Wikipedia:WikiLawyering|Vikiavukatlığın]] geri dönüşleri aşağıdaki istisnalara tartışmalı şekilde dahil etmeye çalışma girişimlerini delil kabul ettikleri unutulmamalı ve bu tür bir davranıştan kaçınılmalıdır.
 
İhtilaf konusu olmayan ve değişiklik savaşları kapsamına girmeyen geri dönüşler genellikle "Üç geri-dönüş kuralı"nın bir istisnası olarak kabul edilir. Bir geri dönüşün, aşağıda konu edilen ihtilaflı olmayan geri dönüş türlerine (örneğin engellenmiş bir kullanıcı tarafından yapılan değişikliklerin geri alınması) dayanarak ihtilaflı olmadığı iddia edildiğinde, ''' sayfanın "tartışma sayfası"nda bu durumu açıklayan bir not bırakmak''' akıllıca olacaktır; çünkü engelleme yapabilecek olan hizmetliler anlaşmazlık konusunda herhangi bir fikre sahip olmayabilir. [[:en:Wikipedia:WikiLawyering|Vikiavukatlığın]] geri dönüşleri aşağıdaki istisnalara tartışmalı şekilde dahil etmeye çalışma girişimlerini delil kabul ettikleri unutulmamalı ve bu tür bir davranıştan kaçınılmalıdır.
 
=== Değişiklik savaşı olmadan geri dönüş ===
 
3GK kuralının amacı değişiklik savaşlarını engellemek olduğundan, bu kural değişiklik savaşı olmadığının aşikâr olduğu durumlarda işletilmez. Örneğin, tek bir kullanıcının birbiri ardına (ardıl olarak) yaptığı değişiklikler tek bir değişiklikmiş gibi değerlendirilir; bunun sonucu olarak bir kullanıcı eğer üç ayrı (ya da daha fazla) ama ardıl değişiklik yapar (araya başka kullancının yaptığı değişiklikler girmeden) ve bu değişiklikler bir sayfanın farklı kısımları, kelimeleri, noktalama işaretleri vb. 'geri alma'ları içerirse bu işlem tek bir geri alma işlemi olarak değerlendirilir. Aynı şekilde, bir kullanıcının yaptığı ardıl geri dönüşler başka bir kullanıcı tarafından açıkça alakasız ya da ihtilafsız biçimde kesiliyorsa (örneğin o sayfaya bir botun interviki eklemesi), bu durum geri dönüş sayımında bir artışa neden olmaz ve kullanıcının geri dönüşleri tek bir geri dönüş olarak kabul edilir.
 
=== Şahsi geri- dönüşler ===
Bazen kullanıcı, bir hata yaptığını farkettiği veya fikrini değiştirdiği durumlarda, yaptığı değişiklikleri geri alabilir. Bu geri alma işlemi, 3GK ihlallerini belirleme amacıyla kullanılmaz. Bunun da ötesinde, şahsi geri- dönüşler kullanıcının 3GK kuralı ihlali nedeniyle engellenmesinin önüne de geçebilir (Lütfen aşağıdaki "3GK Kuralını İhlal Ettim! Ne Yapmalıyım?" bölümünü okuyunuz).
 
Bazen kullanıcı, bir hata yaptığını farkettiği veya fikrini değiştirdiği durumlarda, yaptığı değişiklikleri geri alabilir. Bu geri alma işlemi, 3GK ihlallerini belirleme amacıyla kullanılmaz. Bunun da ötesinde, şahsi geri-dönüşler kullanıcının 3GK kuralı ihlali nedeniyle engellenmesinin önüne de geçebilir (Lütfen aşağıdaki "3GK Kuralını İhlal Ettim! Ne Yapmalıyım?" bölümünü okuyunuz).
 
=== Engellenmiş veya yasaklanmış kullanıcıların değişikliklerinin geri alınması ===
 
Vikipedi'deki belli bazı sayfaları değiştirmesi yasaklanmış kullanıcılar ile Vikipedi'nin genelinde engellenmiş kullanıcıların bir şekilde doğrudan veya [[VP:Kukla|Kukla]] kullanarak yaptıkları değişiklikler geri alınabilir ve bu geri alma işlemi 3GK'da belirtilen geri dönüş sınırının aşılması olarak <U>değerlendirilmez</U>.
 
=== Kendi kullanıcı alanınızdaki değişiklikleri geri almak ===
3GK, "[[Vikipedi:Maddelerin mülkiyeti|kullanıcı sayfasına sahip olmasanız da]] kullanıcı sayfası (mesaj sayfaları ile kullanıcı ve mesaj sayfalarında bağlı alt sayfalar da dahil olmak üzere) proje- bağlantılı nedenlerle sizindir" ilkesi çerçevesinde, genellikle "kendilerine ayrılmış" kullanıcı sayfalarında (mesaj sayfaları ile kullanıcı ve mesaj sayfalarında bağlı alt sayfalar da dahil olmak üzere) yapılan geri dönüşleri <U>kapsamaz</U>.
 
3GK, "[[Vikipedi:Maddelerin mülkiyeti|kullanıcı sayfasına sahip olmasanız da]] kullanıcı sayfası (mesaj sayfaları ile kullanıcı ve mesaj sayfalarında bağlı alt sayfalar da dahil olmak üzere) proje-bağlantılı nedenlerle sizindir" ilkesi çerçevesinde, genellikle "kendilerine ayrılmış" kullanıcı sayfalarında (mesaj sayfaları ile kullanıcı ve mesaj sayfalarında bağlı alt sayfalar da dahil olmak üzere) yapılan geri dönüşleri <U>kapsamaz</U>.
 
Bazı kişiler (şahsi saldırılar haricinde) mesaj sayfalarındaki mesajların arşivlenmesi dışında kaldırılmasına/silinmesine iyi gözle bakmazlar. Çok yoğun mesaj trafiğine maruz kalan bazı kişiler ise okunur okunmaz yazılan her mesajı silmeyi tercih edebilirler. Mesaj sayfalarından silinen bu mesajlara sayfanın geçmişinden ulaşılabilinir.
 
Tereddütte kalındığında, kendi kullanıcı alanınızda aşırı geri- dönüş yapmak maalesef pek de akıllıca değildir. [[:en:Wikipedia:WikiLawyering|Vikiavukatlık]] kendi kullanıcı alanınızdaki aşırı geri dönüşleri hem sizin hem de alanınıza müdahil olanın "karışıklık çıkarması" olduğuna yönelik bir yorum getirmiştir.
 
=== Bakım amaçlı geri dönüş ===
 
Vikipedi'de yeni kullanıcıların değişiklik yapmasının teşvik edildiği, ancak, yığılan yorumların çıkartılması ve/veya talimatların yeniden yerleştirilmesi amacıyla "temizlik" yapılması gereken [[Vikipedi:Deneme tahtası|Deneme tahtası]], [[Vikipedi:Tanışma|Tanışma]] gibi sınırlı sayıda sayfa bulunmaktadır. Buna ilaveten, maddelere [[:en:Category:Wikipedia backlog|backlog]] veya [[:en:Category:Administrative backlog|hizmetli backlog]] şablonlarının eklenmesi/çıkartılması veya maddelere tartışmalı olmayan (yani içerikle ilgili anlaşmazlığın parçası olmayan) şablonlar (örneğin {{tl|çalışma var}} olduğu gibi) konulması/çıkartılması ihtilaf yaratmaz. Bu gibi sayfaların bakım amaçlı olarak "temiz" hale getirilmesi 3GK ihlali <U>oluşturmaz</U>.
 
 
== Yaptırım ==
 
İngilizce Vikipedi'de 3GK'ya yaptırım gücü kazandırmak amacıyla aşağıda sunulan "kural" hakkında bir [[:en:Wikipedia:Three revert rule enforcement|oylama]] yapılmıştır:
 
"Eğer 3 geri- dönüş kuralını ihlal ederseniz, 24 saat içerisindeki dördüncü geri dönüş işleminizden sonra hizmetliler sizi 24 saate kadar veya ihlalin tekrarı halinde daha uzun süreli olarak engelleyebilirler. Birden fazla kişinin 3GK'yı ihlal ettiği durumlarda, hizmetliler taraflara eşit davranmak zorundadır."
 
Buna ilaveten, 3GK kuralının uygulatılması aşağıda belirtilen yollarla da olabilir:
* Örtülü baskınının <!--?-->engellenmesi ve hizmetlilerin diğer kullanıcılara örnek teşkil etmesi.
 
* Değişiklik savaşları nedeniyle sayfaların koruma altına alındığı durumlarda, hizmetlilerin sayfanın aşırı geri- dönüş yapan kullanıcılar tarafından beğenilmeyen bir sürümü üzerinde koruma işlemi yapması. (Bakınız: [[Vikipedi:Koruma politikası|Koruma politikası]]) Hizmetliler, tarafsızlık sağlamak adına, sayfanın mevcut halini koruma altına alma seçeneğine de sahiptirler.
 
Kronik ihlalciler [[:en:Wikipedia:Arbitration Committee|Hakemlik Komitesi]] kurallarının konusu olabilirler. Bu durum aynı zamanda düzenli olarak 3GK sınırının aşamının denenmesi halinde de (örneğin dördüncü geri- dönüşün 24 saatlik zaman dilimi dışında yapılması veya başka kullanıcıların bir sayfada tercih etiği yazım şeklini değiştirmeye yönelik karmaşık geri- dönüş yapılması) ortaya çıkabilir.
 
3GK kuralı nedeniyle engellenen hizmetliler, kendilerine yönelik engellemeyi kaldırmamalıdır.
 
=== Hizmetlinin dahil olması ===
 
Vandalizm halleri dışında, eğer bir hizmetli bir sayfa üzerindeki içerik ile ilgili anlaşmazlığa şahsen dahil olduysa, bu hizmetli, kullanıcıları 3GK nedeniyle <U>engellememelidir</U>. Bu durumda kalan hizmetli, 3GK'nın ihlal edildiğine inanıyorsa, diğer hizmetlilerden yardım istemelidir.
 
== 3GK kuralı nedeniyle engellendim! Ne yapmalıyım? ==
Öncelikle, dördüncü geri- dönüş işlemini 24 saat içerisinde (veya bu süreye çok yakın bir zamanda) yapıp yapmadığınızı kontrol edin.
 
Öncelikle, dördüncü geri-dönüş işlemini 24 saat içerisinde (veya bu süreye çok yakın bir zamanda) yapıp yapmadığınızı kontrol edin.
 
* Eğer yapmadıysanız, sizi engelleyen hizmetliye (veya başka bir hizmetliye) durumu e-mail yoluyla bildirmeniz ve nezaket sınırları dahilinde bu durumu anlatarak engellemenin kaldırılmasını istemiz gerekmektedir.
== 3GK kuralını ihlal ettim! Ne yapmalıyım? ==
 
Eğer yanlışlıkla 3GK'yı ihlal ettiyseniz ve bunun farkına vardıysanız veya bir başka kullanıcı mesaj sayfanıza 3GK'yı ihlal ettiğinize dair bir mesaj bıraktıysa, bu durumda kendi geri- dönüşünüzü "diğer sürüme" geri- çevirebirsiniz. Genelde, (garantisi olmasa da) bu davranışın sizi engellenmekten kurtarması gerekir.
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Vikipedi:Anlaşmazlıkların giderilmesi]]
* [[Özel:Listusers/sysop|Hizmetlilerin listesi]]
 
 
<!--Category-->
 
<!--Interlanguage links-->
 
[[Kategori:Vikipedi politikaları]]
 
[[en:Wikipedia:Edit warring#The three-revert rule]]
[[ml:വിക്കിപീഡിയ:മൂന്നു മുന്‍പ്രാപന നിയമം]]
[[pt:Wikipédia:Guerra de edições#Regra de três reversões]]

Gezinti menüsü