Teyemmüm

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Teyemmüm, suyun bulunmaması veya zorunluluk nedeniyle kullanılamaması hâlinde abdest veya boy abdesti yerine yapılan bir fiziksel nötrleşme ve ibadete hazırlık faaliyetidir.

Hangi maksatla teyemmüm edeceğine niyet edip ellerini toprak veya toprak cinsinden bir şeye iki defa vurarak, birincide yüz, ikincide dirseklere kadar eller meshedilerek yapılır.

Namaz kılmak için abdest yerine bazı durumlarda teyemmüm (Arapça: تيمم) yapılabilir. Ayrıca teyemmüm, hastalık, yolculuk, su bulamama/suyun olmaması veya erişilememesi gibi durumlarda boy abdesti yerine de yapılır.

Kökenbilim[değiştir | kaynağı değiştir]

Teyemmüm (Arapça:تيمم) sözcüğü TDK sözlüğüne göre Arapça kökenli olmakla beraber kökeninin Arapça olmadığına dair iddialar mevcuttur [kaynak belirtilmeli]. Kur'an'da teyemmüm yapmak için türâb تراب (toprak) sözcüğü kullanılmaz, bunun yerine said صعيد sözcüğü kullanılır ki bu sözcük "toz, toprak, taş vs." anlamına gelmektedir.

Ayet[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdest ile ilgili olarak, Maide Suresi, 6. ayeti şöyledir:

"Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi ve -başlarınıza mesh edip- her iki topuğa kadar da ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüp iseniz iyice yıkanarak temizlenin. Hasta olursanız veya seferde bulunursanız veya biriniz abdest bozmaktan (def-i hacetten) gelir veya kadınlara dokunur (cinsel ilişkide bulunur) da su bulamazsanız, o zaman temiz bir toprağa yönelin. Onunla yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin (Teyemmüm edin). Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez. Fakat o sizi tertemiz yapmak ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz."

Ayette kullanılan vücûhe küm (vecihleriniz, Arapça: وجوه كم) ibaresi, başın ön yanı için kullanılır, bu yüzden başta saçların döküldüğü ön kısım, yüz, boyun altı demektir. Baş sıvazlanırken, ayette sınır koymadığı için, baş adlı organın başın ön yanı dışındaki her yanı, kulaklar, ense, boyun sıvazlanır.[1]

Teyemmüm Nasıl Yapılır[değiştir | kaynağı değiştir]

Teyemmümün farzı ikidir:

  1. Niyet,
  2. İki kere darp (vurmak) ve mesh.

Teyemmüm alırken parmaktaki yüzüğün çıkartılması yüzüğün yerinin de meshedilmesi ve parmak aralarının hilâllenmesi zarûrîdir [kaynak belirtilmeli].

Teyemmüm, abdest alırken ıslatılan organların (alnın ön yanları, yüz, boynun ön yanı ile eller ve dirsekler ile birlikte kollar) toprak cinsinden bir şey üzerine dokunarak, ellerin bu organlara sürülmesinden ibarettir. Böylelikle fiziksel nötürleşme yapılmış olur. Bu durum teyemmümün "abdest" ya da "boy abdesti" olmasına göre değişmez.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Dr. Vehbe Zuhayli