Muhammed Hüseyin Şehriyar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Muhammed Hüseyin Şehriyar
Mahlas Şehriyar
Doğum 1906
Tebriz, İran Şahlığı
Ölüm 18 Eylül 1988
Tahran, İran İslam Cumhuriyeti
Milliyet İran
Meslek Şair

Seyid Muhammed Hüseyin Behçet-Tebrizi (Azeri: Seyyid Məhəmməd Hüseyn Behcət Təbrizi, Fars: سید محمدحسین بهجت تبریزی;‎ 1906, Tebriz - 18 Eylül 1988, Tahran), şiirlerinde kullandığı Şehriyar mahlası ile tanınan İran Azerisi şairdir. Şehriyar, şiirlerini hem Azerice hem de Farsça olarak yazmıştır.

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

İran Türklerinden olan Şehriyar, 1906'da Tebriz'de doğdu. Babası Mirismail Ağa Hoşgenabî, bir avukattı. İlk öğrenimini doğduğu şehirde tamamlayan şair, Medrese-i Talibiye'de aldığı Arapça ve Arap edebiyatı eğitiminin yanı sıra, Fransızca öğrendi. 1921 yılında Tahran'a gelerek Dar-ül Fünun okulunda tıp eğitimi almaya başlar. 1924 yılında aşkının peşinden Horasan'a gider. 1935 yılında Tahran'a geri dönerek İran Ziraat Bankasında çalışmaya başlar.

Şehriyar 1929 yılında önsözünü dönemin bilinen şairlerinden olan Bahtiyar, Nafisi ve Muhammed Tagi Bahar'ın yazdığı ilk şiir kitabını neşreder. Şiirlerinde şair Hafız, Sadi, Fuzûlî, M.P. Vaqif, M.E. Sabir ve s.-den etkilenmeler mevcut olan şair, ana dilinde kaleme aldığı Heyder Babaya Salam şiiri ile Türkiye'de ve Sovyetler Birliği'ndeki Türk Cumhuriyetlerinde de büyük bir üne kavuştu.

1951 yılında Haydar Babaya Selam şiir kitabını yayımladı. (Haydar Baba, köyünün üstünde kurulu olduğu dağın adıdır.)

Şehriyar İran'da 1979 yılında yapılan İslam devrimini destekledi.

Tahran'da Mehr hastanesinde akciğer iltihabı ve kalp yetersizliğinden 18 Eylül 1988 yılında vefat eden şairin ölüm günü, O'nun anısına, İran'da Milli Şiir Günü olarak kutlanmaktadır.

Şairler Türbesi, Tebriz
Şehriyar'ın Türbesi, Tebriz

Şehriyar Azerbaycan Türkçesiyle şöyle demiş:

Türkün dili tək, sevgili istəkli dil olmaz.

Özgə dile qatsan, bu əsil dil əsil olmaz.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Haydar Baba'ya Salam, Tebriz, 1951;
  • Yad-i ez Heyder Baba, Tahran 1964;
  • Seçilmiş Eserleri, Bakı, 1966;
  • Divan-ı Türkî Tebriz, 1992;
  • Yalan Dünya, Bakı, 1993;
  • Tüm Eserleri (4 cilt), Tahran,1971

Heyder Babaya Selam şiiri 76 dile çevrilmiş, Azerbaycan'da ve Türkiye'de bu şiire nazireler yazılmıştır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]