Megrelce

'Megrelce მარგალურ ნინა 'Margalur nina
Konuşulduğu ülkeler	Megrelya ve Abhazya bölgeleri
Konuşan kişi sayısı	500,000 (toplam)
Sıralama	*
Dil grubu sınıflandırması	Kafkas dilleri Güney Kafkas dilleri Kolhis Megrelce
Resmî durum
Resmî dil olduğu ülkeler	Yok
Dili düzenleyen kurum	Yok
Alfabe	Gürcü alfabesi, Laz alfabesi
Dil kodları
ISO 639-3	xmf
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış UFA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir. Yardım için VP:UFA sayfasına bakınız.
Vikipedi'nin Megrelce sürümü
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri

Megrelce (Megrelce: მარგალურ ნინა / Margalur nina ; Abhazca: Агыршәа / Agırşwa), Güney Kafkas dillerinden biridir. Gürcistan'ın güneybatısındaki antik Kolhis halkıyla ilişkili olduğu sanılan yaklaşık 500.000 Megrel tarafından konuşulur. Megrelce, Güney Kafkas dil ailesinden Lazca ile akrabadır.

Dağılım

Megrelce konuşan nüfusun büyük çoğunluğu, Gürcistan’ın Samegrelo bölgesinde yaşar. Küçük bir grup da Gürcistan’ın özerk cumhuriyeti Abhazya’da bulunur. Abhazya’da Megrelce konuşan nüfusun çoğunluğu göç ettirilmiştir.

Megrelce, yaygın olarak Gürcü alfabesiyle yazılır, ama bu dil aslında yazılı bir dil değildir ve belli bir yazı standardı da oluşmamıştır. Megrelce konuşan nüfus ikidillidir ve asıl dilleri dışında Gürcüce konuşurlar. Gürcüce aynı zamanda Megrelce konuşan nüfusun yazı ve eğitimi dilidir.

Tarih

Megrelce, Güney Kafkas dillerinden biridir. En yakın akrabası Lazca’dır ve bu iki dilin yaklaşık 500 yıl önce ayrılmaya başladığı kabul edilir. Aynı dili konuşan nüfusun kuzeyinde kalanlar Megrelce ve Osmanlıların fethettiği bölgede kalanlar Lazca konuşan halk olarak ikiye ayrıldılar. Bu iki dil Gürcüce’ye yakın olmakla birlikte, Gürcüce ile ayrışmanın İÖ 1. binyılda başladığı kabul edilir. Güney Kafkas dillerinden olan Svanca ise, akrabası olan bu dillere daha az benzer ve diğer dillerden İÖ 2. binyılda ayrıştığı sanılır.

Bazı dilbilimciler, Megrel ve Laz dillerinin Zanca’nın birer diyalekti olduğunu ileri sürer. Zan dilinin yakın çağlarda Megrel ve Laz dillerine ayrıldığını ve günümüzde Zanca’nın ayrıca konuşulan bir dil olmadığına dikkat çekerler.

En eski yazılı Megrelce metinler 19. yüzyıla tarihlenir. Bu metinler daha çok etnografya içeriklidir. İlk Megrelce dilbilimsel çalışmalar da 19. yüzyılın sonlarında yapıldı. 1930-1938 arasında Kazahişi Gazeti, Komuna, Samargaloş Çai, Narazeniş Çai ve Samargaloş Tutumi gibi gazete ve dergiler yayımlandı.

Diyalektleri

Megrelce’nin başlıca diyalektleri ve alt diyalektleri şunlardır:

• Zugdidi-Samurzakano veya Kuzeybatı diyalekti.
  • Cvari
• Senaki veya Güneydoğu diyalekti.
  • Martvili-Bandza
  • Abaşa

Karşılaştırma

Türkçe	Lazca	Megrelce
Haber	Ambari	Ambe
Yeni	Ağani	Axali
İhtiyar	Badi	Badidi
Süt	Mja	Bja
Dut	Mjoli	Bjoli
Erkek Kardeş	Cuma	Cima
Pazar	Mjaçxa	Jaşxa
Tavuk	Kotume	Kotomi
Geldik	Komoptit	Kumoprtit
Saymak	Ǩoroʒxu	Ǩoroʒxua
Aile	Ocaği	Ocaxi
Sekiz	Ovro	Ruo
Megrelya	Margalona	Samargalo
Doğru	Mtini	Tini
Güvercin	Ťoroci	Ťoronci
Kalpsiz	Uguroni	Ugure
Önce	Ǯoxle	Ǯoxole

Kaynakça

• Aleksandre Tsagareli (1880), Megrelskie Etiudi, Analiz Fonetiki Megrelskogo Yazika ("Megrelian Studies — The Analysis of Phonetics of Megrelian Language"). Rusça.
• Ioseb Kipşidze (1914), Gramatika Megrelskogo (Iverskogo) Yazika ("Grammar of Megrelian (Iverian) Language"). Rusça.
• Şalva Beridze (1920), Megruli (Iveriuli) Ena ("Megrelian (Iverian) Language"). Gürcüce.
• Laurence Broers (2004), Containing the Nation, Building the State - Coping with Nationalism, Minorities, and Conflict in Post-Soviet Georgia.

Dış bağlantılar

• Laz dil, tarih, kültür sitesi ve Lazca gazete
• Mingrelian Ethnologue raporu
• Nanashi Nina – Megrelce ilk alfabe kitabı
• TITUS Caucasica: Megrelisch Almanca
• Otar Kacaia'nın Megrelce-Gürcüce sözlüğü.
• Megrelce Projesi Lund Üniversitesi, İsveç