Mannheim

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mannheim
Havadan şehir merkezinin resmi, öndeki Ren Nehri, arkada Ren Nehri'nin Neckar kolu
Şehir Arması Almanya´da Konumu
Sehir armasi Sehir armasi
Temel Bilgiler
Eyalet: Baden-Württemberg
Eyalet Başkenti: Stuttgart
Bağlı olduğu eyalet idari bölge: Karlsruhe
Şehir Bölge idare şekli: 17 Mahalle
Yüzölçümü: 144,96 km²
Nüfus: 313 174 (31. Aralık 2010)
Rakım: 97 m
Posta kodu: 68001–68309 (eski: 6800)
Telefon alan kodu: 0621
Coğrafi konum: 49°29′0″K 8°28′0″D / 49.483333°K 8.466667°D / 49.483333; 8.466667
Websitesi: http://www.mannheim.de
Araba Plaka Kodu: MA
Belediye adresi: E 5, 68159 Mannheim
Belediye Başkanı: Peter Kurz (SPD)

Mannheim yaklaşık 313.000´lik nüfusu ile Stuttgart´tan sonra Baden-Württemberg eyâletinin ikinci büyük şehridir. Hessen, Rheinland-Pfalz ve Baden-Württemberg eyâletlerinin kesiştiği noktadadır.

Bugün, Avrupa Metropol bölgelerinden Ren-Neckar Üçgen´inin (Rhein-Neckar-Dreieck) ekonomik ve kültürel merkezini oluşturur. Bulunduğu bölge 1800´li yıllara kadar tarihi Kurpfalz beyliği olarak bilinmiştir ve bugünkü Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz, Hessen, Bavyera, Saarland ve Alsas´ın bulunduğu (Almanca: Elsass, bugün: Fransa´ya aittir) yerleşim bölgelerinin büyük bir kısmına hakim olmuştur. 1720-1778 arası bu beyliğin hatta Konak şehri olup çok büyük oranda kültürel ve ekonomik açıdan faydalanmıştır. Rheinland-Pfalz eyâletine bağlı olan Ludwigshafen´i (nüfus 160.000) ve Baden-Württemberg eyâletine bağlı olan Mannheim´ı Ren Nehri, idari açıdan birbirinden ayırır.

1896´da Büyükşehir olmuştur. Kuzeyinde Frankfurt (70 km uzak) ve güneyinde Stuttgart (95 km uzak) ticaret merkezleri bulunduğundan, bu iki bölgenin arasında ulaşımcılıkta merkezi önem taşır. Yüksek kapasiteli ulaşımını, karayollarında, otoyollar ve diğer yollar, demiryollarında yolcu ve yük taşımacılığı, karasuyollarında Ren ve Neckar nehirleri sağlar. Triyaj garı Almanya´nın ikinci büyüğüdür ve mevcut içlimanı Avrupa´nın en önemlilerinden biridir.

Dünyada yapılan önemli icatlardan bazıları Mannheim´da veya Mannheim´lılar tarafından edilmiştir: 1817 ´de Karl Drais ilk gidonlu bisikleti, 1886´da Carl Benz ilk benzinli otomobili[1], 1921´de Heinrich Lanz traktörü ve 1929 Julius Hatry ilk roket uçağını RAK 1 ve RAK 2 icat etmişlerdir.

Coğrafyası[değiştir | kaynağı değiştir]

Baden-Württemberg eyaletinin topografik haritası

Mannheim, Ren ve Neckar nehirlerinin kesiştiği Yukarı Ren Bölgesinde (Oberrheingebiet) konuşlandırılmıştır. Mahalleleri Ren nehrinin sadece sağında ama Neckar nehrinin sağ ve sol tarafındadır.

Yukarıda belirtildiği gibi Mannheim, Avrupa Metropol bölgelerinden Ren-Neckar Üçgen´ini (Rhein-Neckar-Dreieck) oluşturur ve 2,35 milyon nüfuslu bölgenin en kalabalık merkezi kentidir.

Ren-Neckar Üçgeni Hessen eyaletinin güneyini, Rheinland-Pfalz eyaletinin Vorderpfalz´ını, Baden-Württemberg eyaletinin Mannheim ve Heidelberg şehirlerini ve Rein-Neckar-Idari (Rhein-Neckar-Kreis) bölgesinin güneyini kapsar.

Frankfurt am Main, Mannheim'in yaklaşık 70 km kuzeyinde, Stuttgart ise yaklaşık 95 km güneydoğusundadır.

Mahalleleri ve idari yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim Mahalleleri

Mannheim şehri 17 adet mahallelere (Stadtbezirke) bölünüp, 6 iç ve 11 adet dış mahallelerden oluşur. Her mahallede bir mahalle muhtarlığı (Bezirksbeirat) vardır. Mahalle muhtarlığını o mahallenin 12 sakini oluşturur. Bir mahalleyi etkileyecek her konuda, Mannheim şehir yönetiminin söz konusu olan mahallenin görüş ve fikirlerini almak ve değerlendirmeyle mükelleftir. Verilecek veya uygulanacak hükümlerde ama en son söz ve mesuliyet gene Mannheim şehir yönetimine (Rat der Stadt Mannheim) aittir.

İç mahalleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Innenstadt/Jungbusch, Lindenhof, Neckarstadt-Ost/Wohlgelegen, Neckarstadt-West, Neuostheim/Neuhermsheim, Schwetzingerstadt/Oststadt

Dış mahalleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Feudenheim, Friedrichsfeld, Käfertal, Neckarau, Rheinau, Sandhofen, Seckenheim, Schönau, Vogelstang, Waldhof ve Wallstadt; Mannheim şehrinin dış mahallelerini oluşturmaktadır.

Belediye Başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye Başkanları halk seçimi sayesinde 8 yıllık görev süresi için seçilirler. 1983 ile 2007 tarihleri arası bu görevi Gerhard Widder (SPD) üstlenmiştir. 17 Haziran 2007´de gerçkleştirilen Belediye Başkanı seçimlerinde tekrar aday olmayan Gerhard Widder´i, % 50,53 oyla Peter Kurz (SPD) takip etmiştir. Seçim katılım oranı ise bu sefer % 36,64 oranla oldukça düşük olmuştur. Peter Kurz 4 Ağustos 2007´de yeni görevi başına geçecektir.

1810´dan itibaren Mannheim Belediye Başkanları:

  • 1810-1820: Johann Wilhelm Reinhardt
  • 1820-1832: Valentin Möhl
  • 1833-1835: Heinrich Andriano
  • 1836-1849: Ludwig Jolly
  • 1849-1852: Friedrich Reiss
  • 1852-1861: Hans Christian Diffené
  • 1861-1870: Ludwig Achenbach
  • 1870-1891: Eduard Moll
  • 1891-1908: Otto Beck
  • 1908-1913: Paul Martin
  • 1914-1928: Theodor Kutzer
  • 1928-1933: Hermann Heimerich (SPD)
  • 1933-1945: Carl Renninger (NSDAP)
  • 1945-1948: Josef Braun (Zentrum)
  • 1948-1949: Fritz Cahn-Garnier (SPD)
  • 1949-1955: Hermann Heimerich (SPD)
  • 1956-1972: Hans Reschke (Bağımsız)
  • 1972-1980: Ludwig Ratzel (SPD)
  • 1980-1983: Wilhelm Varnholt (SPD)
  • 1983-2007: Gerhard Widder (SPD)
  • 4 Ağustos 2007´den itibaren: Peter Kurz (SPD)

Şehir merkezi "Kareler" (Innenstadt: Quadrate)[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir sokak ismi levhası

Mannheim´ın özelliklerinden biri de, şehir merkezinin (Innenstadt) olağanüstü planlandırılmış mimarisidir. Her türlü yapılar ve inşaalar kareler şeklinde imar edilmiştir. Genel yapısı bir nevi ters "U" harfine benzer ve bu harfin başlangıç ve bitiş noktalarını Bismarck Caddesi (Bismarckstraße) birbirine bağlar.

Caddenin ortasında Mannheim Şatosu (Mannheimer Schloss) bulunur. 1720-1760 yılları arasında inşa edilen[2] bu mimari yapı, 18. Yüzyıl'ın Kurpfalz hükümdarları Karl Philipp ve Carl Theodor'a kadar dayanır.[3]

Innenstadt´ta iki büyük cadde 90 derece açıda kesişir, isimleri Breite Straße ve Mannheimer Planken´dir. Bu caddelerde otomobiller trafik´den men edilmişlerdir. Diğer caddeler bu karelerin etrafında tek yön istikametli olarak trafiği sağlarlar.

Bir başka özellik ise, dünyada eşi bulunmayan cadde isimleridir. Yukarıda belirtilen iki ana cadde ismi haricinde burada bütün cadde ve ev numaraları bir harf ve bir rakamdan oluşur. Misal: E 5, 3; K 5, 17 veya D 4, 1-6

Halkı, yabancılar ve nüfus Gelişmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim 1896 senesinde 100.000 sınırı geçerek bir Büyükşehir olmuşdur. 1905´de 160.000, 1961´de 320.000 ve 1970´de 333.000 ile en kalabalık yılı olmuştur. 31 Aralık 2005 senesinin Baden-Württemberg Istatistik Eyalet Kurumu´nun resmi rakamlarına göre 307.900 nüfusu vardı. % 22,5 ni yabancılar (sadece tek yabancı vatandaşlığı olanlar) oluşturmuştur.

En yoğun yabancı vatandaşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk (19.831), Italyan (8.324), Sırb (3.550), Polanyalı (3.389), Hırvat (2.780) ve Yunan (2.777).

Mayıs 2007 tarihli Mannheim Yabancılar Kurumunun bildirdigisine göre 31 Aralık 2006´da tam 62.727 kişi ve 161 çeşit ülke vatandaşı yaşamıştır. Bu nüfusun % 19,3´ünü teşkil eder ve bu 62.727 kişiden 21.171´i diğer Avrupa Topluluğu´n dan gelmiştir.

Almanyada 2000 senesinden sonra doğan çocuklar, diğer ülkelerden alman uyruklu olup gelerek (özellikle Rusya ve Türk Cumhuriyetleri) ve sırf alman vatandaşlığına geçen insanlarla yaklaşık 96.000 insan yabancı uyruklu olarak tespit edilmiştir.

En yoğun yabancı uyruklu Alman vatandaşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk (19.609), Italyan (8.205), Polanyalı (3.906), Sırb (3.279), Yunan (2.751), Hırvat (2.724), Ispanyalı (1.331), Boşnak (1.326)

Ve böylelikle sırf Mannheim şehrinde yaşayan Türk (-uyruklu) nüfus sayısı tam 39.440´dır.

Yabancılar ve yabancı uyrukluların yaşadığı mahallelerin oranı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahalle  % oranı
Neckarstadt West 42
Jungbusch/Innenstadt 37,7 (Jungbusch 50,7, westl. Unterstadt 46,5)
Schönau 21,4 (Nord 26,6)
Neckarstadt Ost 24,4
Oststadt/Schwetzingerstadt 18
Rheinau 17,4
Neckarau 15,5
Waldhof 15,1 (Luzenberg 40,2)
Seckenheim 14,8
Käfertal 13,5
Friedrichsfeld 13,1
Sandhofen 13 (Ost 20,8)
Lindenhof 11,8
Neuostheim/Neuhermsheim 10,7
Vogelstang 9,7
Feudenheim 6,5
Wallstadt 5,5

Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri Birlikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim´da ayriyeten II. Dünya Savaşı´ndan bugüne kadar birçok Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri askeri ve birlikleri konuşlandırılmıştır, bunlar:

  • Funari Barracks (Mannheim-Käfertal) (5th Signal Command headquarters)
  • Sullivan Barracks (Mannheim-Käfertal) (7th Signal Brigade headquarters) (Headquarters of 504th Signal Battalion, 1961 - 1965)
  • Benjamin Franklin Village (Mannheim-Käfertal)
  • Taylor Barracks (Mannheim-Vogelstang) (2nd Signal Brigade headquarters)
  • Spinelli Barracks (Mannheim-Feudenheim)
  • Turley Barracks (Mannheim-Wohlgelegen),
  • Coleman Barracks (Mannheim-Schönau) (AFN, U.S. Army Confinement Facility Europe)
  • Friedrichsfeld Service Center (Mannheim-Friedrichsfeld)
  • Stem Kaserne (Mannheim-Seckenheim)
  • Hammonds Barracks (Mannheim-Seckenheim)

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 senesinde Mannheim mevcut sosyal-sigortalı işçi gücünden % 34,6 üretim sektöründe, % 22,8 ticaret ve ulaşım sektöründe ve % 42,2 hizmet sektöründe çalışmıştır. Temmuz 2007 işsizlik orani ise % 8,2´dir.

1970´lerden buyana ticarette sektörel değişme yaşanmıştır, sanayi oranı düşüp hizmet oranı çıkmıştır. Ama her şeye rağmen Metal ve Kimya Sanayisi halen yüksek seviyede mevcuttur.

Victoria-Kulesi

En önemli ticaret kuruluşları şunlardır:

Üniversite[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim Üniversitesi'nin ana yerleşkesi

Temelleri 1763 yılında Karl Theodor tarafından kurulmuş olan Kurpfalz Bilimler Akademisi'ne dayandırılan Mannheim Üniversitesi (Almanca: Universität Mannheim), 1967 yılında kurulmuştur ve Almanya'nın en genç üniversitelerinden birisidir. Yerleşkesinin büyük bölümü Mannheim Şatosu'nda bulunmaktadır.

İşletme Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Hukuk ve İktisat Fakültesi, Sosyal Bilimler Fakültesi ile İktisadî Bilişim ve İktisadî Matematik Fakültesi olmak üzere beş fakülteden oluşmaktadır. Lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğretim sunulan üniversite; İşletme, İktisat, Siyaset Bilimi ve Sosyoloji gibi klasik alanların yanı sıra sunduğu disiplinlerarası öğrenim olanaklarıyla bilinmektedir. Sosyal bilimler, hukuk gibi çoğu alan; anadalın yanı sıra bir yandal öğrenimine olanak sunmaktadır.

Mannheim'de Gerçekleştirilen İcatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Karayolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya otoyol sistemi
Otoyol ve diğer karayolları

Mannheim ve Ludwigshafen şehirleri tam 6 (+1) otoyolla çevrilmiştir. Bunlar:

Ayriyeten diğer karayolları mevcuttur.:

  • Bundesstraßen 36
  • Bundesstraße 37
  • Bundesstraße 38
  • Bundesstraße 38a
  • Bundesstraße 44

Demiryolları ve Raylı sistemler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim ana garı (Hauptbahnhof)
Alman ICE tipi hızlı tren
4 numaralı Mannheim Ludwigshafen tramvayı

Su yolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Konteyner Limanı

Mannheim, Ren ve Neckar nehirlerinin kesişleşmesinden yüksek derecede faydalanır. Bir içliman olan konteyner limanı Avrupanın en önemlilerinden birisidir. Toplam işsahası 1.131 hektar olup yaklaşık 500 ticari kuruluşlarla 20.000 işçisi vardır.

Havayolları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mannheim´da bir askeri havaalanı (Sandhofen´de) yanı sıra birde ufak çapta sivil City-Airport Mannheim (IATA-Code: MHG, ICAO-Code: EDFM), havaalanı mevcuttur ve günlük Berlin, Hamburg ve Saarbrücken´e uçuş sağlar. Frankfurt Havaalanı gerek otomobil gerek ICE hızlı treni ile 30 ile 45 dakikada ulaşılabilinir.

Turistik yerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Barok şatosu (Üniversite) ve şato kilisesi
  • Wasserturm (Su kulesi)
  • Cizvit kilisesi
  • Fernmeldeturm (Televizyon ve komünikasyon kulesi)
  • Paradeplatz
  • Katolik kilisesi ve Marktplatz (Pazar Meydanı)
  • Friedensplatz (Barış Meydanı)
  • Stadthaus
  • SAP Arena (Çok amaçlı SAP Stadyumu)
  • Luisenpark (Luisen parkı)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bertha Benz Memorial Route
  2. ^ Almanca Vikipedi - "Schloss Mannheim" sayfası
  3. ^ Stefan Mörz, Haupt- und Residenzstadt: Carl Theodor, Sein Hof und Mannheim - Kleine Schriften des Stadtarchivs Mannheim Nr.12, 1998.