M1 Abrams

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
M1A1 Abrams
[[Resim:[Atış çalışması Irak 2003|350px|]]
Tanımı
Teknik Özellikler
Genişlik 3.66 m
Motor gücü 1500 hp (1119 kW)
Zırh Kalınlığı ve Silahlar
Zırh Chobham, RHA ve çelikle azaltılmış uranyum uyumlu kaplama
Ana silah 120 mm M256 yivsiz top


M1 Abrams, Amerikan Kara Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri envanterinde bulunan ana muharebe tankı dır. 1980'den başlayarak ortaya çıkan üç ana tipiyle (M1, M1A1 ve M1A2) Amerikan Ordusu tarafından kullanılan temel tank sınıfıdır. Son üretilen M1A2 modellerinde yeni nesil zırh ve elektronik sistemler kullanılmıştır. Tank adını eski Genelkurmay Başkanı general Creighton Abrams'dan almıştır.

M1 Abrams tankı daha önce kullanılan M60 Patton tankı yerine ordu servisine alınmıştır.

Konu başlıkları

[değiştir] Üretimi

M1, tankı Chrysler Defense firması tarafından tasarlanmış, General Dynamics Corp. firmasının Ohio Lima tesislerinde üretilmiştir. 1980 yılında göreve başlamıştır. Geliştirilmiş M1A1 tankı ise 1985 tarihinde Amerikan Ordusu envanterine girmiştir. M1A1 tankı Alman Leopard 2 tankında da kullanılan M256 120 mm smoothbore top taşımaktadır. Bu tank ayrıca geliştirilmiş zırha ve NBC (nükleer-biyolajik-kimyasal) silahlara karşıda koruması bulunmaktadır. M1A2 tanklarında ise tank komutanı için termal kamera sistemi, elektronik navigasyon araçları ve dijital radyo alıcısı bulunmaktadır. M1A1 modelinin değiştirilen süspansiyon sistemi sayesinde hareket halinde hedefi vurma yüzdesi büyük oranda artmıştır.

Körfez Savaşı, Çöl Fırtınası harekatı ve Bosna iç savaşı sırasında tankın zırh özellikleri daha da geliştirilmiştir. Tanka mayın imha aparatı takılabilir. M1 şasesi ayrıca M104 Wolverine ağır taarruz köprüsünde kullanılmaktadır.

Bugüne kadar 8.800 adet M1 veya M1A1 üretilmiş. Bir tankın maliyeti modeline göre 2,300,000 ila 4,300,000 $ arasındadır.

Yurtdışına satılan modellerinde farklı zırh özellikleri ve motor seçenekleri (örneğin tamamen dizel motor) de vardır.

Şu anda kullanan ülkeler:

  • Mısır Şimdilik 880 M1A1 ama ileride 755 adeti M1A2 SEP istandartına getirilecek ve 250 adet M1A2 üstüne katılacak,
  • ABD
    • 1174 adet M1A2 (ABD kara kuvvetleri)
    • 4393 adet M1A1 (ABD kara kuvvetleri)
    • 403 adet M1A1 (ABD Deniz Piyadeleri),

[değiştir] Zırhı

M1A1 tankı Frankfurt'un kuzeyinde bir kasabada

Çok iyi korunan M1A1 Abrams ana muharebe tankında da tükenmiş uranyum ile kaplanmış bir çeşit Chobham zırhı bulunmaktadır. İngiltere'de bulunan İngiliz Ordusuna ait tesislerde üretilen Chobham zırhı, konvansiyonel zırh tabakaları arasında reçineli bez matrisi içinde bulunan boşluklu seramik bloklardan oluşan bir zırh çeşididir. Bu zırh tanka HEAT ve ATGM mermilerine karşı favkalede üstün koruma sağlamaktadır.

[değiştir] Silahları

[değiştir] Ana Silah Türleri

Deniz Piyadelerine ait M1A1 Necej yakınlarıdan atış taliminde

[değiştir] M68A1 yivli top

M1 modelinde ilk olarak M68A1 105 mm yivli tank topu kullanılmıştı. Bu top HEAT, yüksek patlayıcılı, duman mermisi, yüksek etkili anti-personel mermileri atabilmektedir. Bu top Birleşik Krallık Ordu Donatım birimi tarafından L7 adıyla dizayn edilmiştir. M256 kullanılana kadar M1 üzerinde bu top kullanılmıştır.

[değiştir] M256 smoothbore gun

M1 modellerinde kullanılan M68A1 105 mm yivli top gelişen zırh teknolojisi sebebiyle etkisini yitirmeye başladı. Bunun üzerine yeni nesil M1A1/A2 tanklarının üzerine M256 120 mm smoothbore (L44) top konulmuştur. Bu topun dizaynı Alman Rheinmetall AG firmasına ait olup, General Dynamics Kara Sistemleri Bölümünde üretilmiştir. Aynı top Alman Leopard 2A5 tankında da kullanılmaktadır. Ancak Almanlar bu topun daha uzun bir modelini Leoprad 2A6'da kullanmıştır. L55 topu M829A2 mermisi ile T-90 veya T-80U tanklarını 4000 metreden (Kontakt-5 ERA modelli nişangah ile) vurabilmektedir.

[değiştir] Mühimmat Çeşitleri

Rus 3BK29 HEAT mermisi
  • APFSDS (ingilizce→Armor-Piercing Fin-Stabilized Discarding Sabot,zırh delici kuyruktan dengeli ayrılabilen sabotlu mermi) Sert alaşımlı malzemeden (tugnsten gibi) üretilen deliciler (penetratörler)taşıyan bu mermiler tankın gövdesini kinetik enerji ile delmektedirler. Bazı kinetik enerjili mühimmatlarda ise azaltılmış uranyum (DU-depleted uranium) kullanılmaktadır. Bu mermiler düşman tankının zırhını uranyumun yarattığı kinetik enerjiyi kullanarak delmektedir.Amerikan Ordusunda bu mermiye 'gümüş mermi' de denilmektedir.Çöl Kalkanı operasyonunda Irak tanklarına karşı çok başarılı olmuştur.Ancak kullanılan uranyumun çevreye verdiği zararlar hala tarşışılmaktadır.
  • HEAT (ingilizce→High-Explosive Anti-Tank,yüksek patlayıcılı tanksavar mermisi)
  • MPAT (ingilizce→Multi-Purpose Anti-Tank,genel amaçlı tanksavar)Bu mermi her nekadar tanksavar olarak kullanılsada içerisine yerleştirilen proximity fuze [1] sayesinde alçak uçuş yapan uçak ve helikopterlere karşıda kullanılmaktadır.
  • L44[2] ayrıca M1028 120 mm anti-personel mermiside atabilir.Bu merminin içerisinde 1.105 adet 10mm tungsten şarapnel parçacığı vardır.Çifte fişeğine benzeyen bu mermi 500 m bir alan içerisinde ki piyade ya da hafif zırhlı düşman araçlarına karşı kullanılır.

[değiştir] İkincil Silah Türleri

Mk19 Bombaatar
  • 12.7 mm M2 makinalı tüfek: Komutan tarafından kullanılır.M1,M1IP ve M1A1 modellerinde bu silaha 3x zoom lu kısaca komutan silah sistemi de denilen araç içerisinden kumanda edilebilen görüş sistemi takılmıştır.'TUSK' sistemiyle donatılan tanklara M2 ve Mk19 bombaatar silahları takılmaktadır.
  • Yükleyici tarafında 7.62 mm M240C makinalı tüfek bulunmaktadır.
  • Topun yan tarafında 7.62 mm M240C makinalı tüfek otomatik olarak bulunmaktadır.

Taretin üzerinde ayrıca 6 adetlik sis bombaatarı bulunmaktadır.Bu sayede düşman tanklarının tankı gözle ya da termal olarak görmesi engellenmektedir.Ayrıca motor kısmında sis üreten bir düzenek sürücü tarafından kulanılmaktadır.Tank mürettabatının M9 Baretta tabanca ve M16 silahlarıda bulunmaktadır.

[değiştir] Nişan Alma

Tankın üzerinde balistik ateş kontrol bilgisayarı,silahçı için termal ve günışığı görüş sistemi,laser destekli mesafe bulucu,rüzgar sensörü,sarçlı meyil sensörü,mühimmat data bildileri,mühimmat termometresi,namlu ağzı sensörü vardır.Ateş kontrol sistemini kullanan topçu bu raç ve bilgilerden yararlanır.Otomatik ateşleme sistemi %90 da isabet oranını yakaladığında ateşleme yapar.Daha düşük yüzdelerde ise sadece komutan ya da silahçı elle ateşleme yapabilir.Komutan bulduğu hedefi silahçıya aktarır, silahçı ateşleme işlemine başladığında komutan yeni bir hedef aramaya devam edebilir.

[değiştir] Motor özellikleri

M1 tankı gücünü 1500 beygirlik (1119 kW) Honeywell AGT1500 (orijinali Lycoming) gaz trubinlik motorundan almaktadır.Tankta 4 ileri, 2 geri Allison X-1100-3B Hydro-Kinetic otomatik vites kutusu bulunmaktadır.TAnk yolda 72 km/s, arazide ise 48 km/s hıza ulaşabilmektedir.Tankın üzerindeki motor 100 km/s e kadar çıkma kapasiteisne sahip olsa da, motor üreticisi bunu 72 km/s ile sınırlı tutmuştur.Bunun sebebi 72 km/s üzerindeki hızla yapılacak bir kaza anında mürettabatın yaralanma riskini artmasıdır.Tanta yakıt olarak dizel benzin,mazot,gazyağı,JP-4 veya JP-8 jet yakıtı kullanılabilir.ABD Ordusu kolay bulunması sebebiyle JP-8 jet yakıtı kullanmaktadır.

Motor gücünü ne kadar ispat etsende(çalışma esnasıda 40 lt yakıt harcar) logistic olarak fazla desteğe ihtiyacı vardır. Tankın arkasındaki motor eksozundan çıkan sıcak hava yüzünden yerleşim bölgelerindeki çatışmalarda piyade birlikleri tankı takip edemez.Hava tribunleri neredeyse helikopter kadar ses çıkartmaktadır.İleride daha az gürültü çıkartan dizel motorlara geçilecektir.

Abrams tankları C-5 Galaxyand veya C-17 Globemaster nakliye uçakları ile taşınabilmektedir.Savaşa hazır bir ya da nakliye formunda iki tank C-5 tarafından,bir savaşa hazır tank C-17 tarafından bir seferde taşınabilir.

[değiştir] TSUK

M1A1 TUSK eklemeleri ile

TUSK(ingilizce→Tank Urban Survival Kit - Tank Meskûn Mahâl Teçhizatı) M1A1 tankları için yerleşim alanlarındaki çatışmalarda gerekli olan ekipmanları içermektedir. Tank her ne kadar açık arazide yenilmezde olsa yerleşim alanlarında görüş açısı düşmekte ve her taraftan kolay hedef olmaktadır. Her ne kadar ön ve yan cepheden gelen saldırılara çok dayanıklı olsa da zayıf noktaları her zaman vardır. Ayrıca mürettabat arazideki kadar tank içinde rahat bulunamaktadır. Tank mürettabatına daha iyi bir görüş ve korunma sağlamak amacıyla sağ resimdeki teçhizatlar tanka ilave edilmiştir: Komutanın kullandığı .50 kalibrelik ağır makinalı tüfek veya (M2 ya da Mk 19) bombaatarı ateşlemek için uzaktan kumanda ünitesi, yükleyicinin kullandığı 7.62 mm makinalı tüfeğin ön ve arkasına siperlikler, yükleyici için termal gözlük, gece görüş gözlüğü, paletler için geliştirilmiş yan zırh, tank ve piyade arasında iletişimi sağlamak için araç dışı telefon bağlantısı.

[değiştir] Görevler

II. Dünya savaşı sırasında M4 Sherman tankının bir düşman tankını etkisiz hale getirmesi için 700 metreden 17 adet mermi atması gerekiyordu.Günümüzde Abrams tankı herhangi bir tankı tek bir mermi ile 2.000 metreden yokedebiliyor.Soğuk savaş döneminde Batı Almanya ardından Güney Kore de görevlerde bulundular.Soğuk savaşın sona ermesi ile şuan için Ortadoğu da görev halindeler.

[değiştir] Çöl Kalkanı Operasyonu

M1A1 Mayın Temizleme Aparatı ile

Abrams tanklarının denendiği en önemli çatışma 1991 yılındaki Körfez Savaşıydı.Toplamda 1.841 adet tank Suudi Arabistan da konuşlandırıldı.Karşılarında Sovyet yapımı T-55,T-62 ve T-72 tankları vardı.T-72 tanklarının gece görüş ve modern menzil bulma sistemleri vardı.Harekat sırasında sadece 23 adet M1A1 servis dışı kaldı.Bunların hiçbirinde mürettabat ölmedi.Önden veya palete gelen dost ateşlerinde bile tank mürettabatını korumuştur.

Düşman ateşinden dolayı hiçbir tank tamamen servis dışı kalmamış,tamir edilerek tekrar göreve dönebilmişlerdir.Görgü tanıklarının söylediğine göre bir olayda 3 adet kinetik enerji mermisi ile vurulan Abrams, kendisini vuran T-72 yi yoketmiştir.KE (kinetik enerji) mermileri Abrams zırhını geçebilecek güce sahip olmasalarda tankı bakıma sokacak kadar zarar verebiliyorlardı.


[değiştir] Irak-2003

Irak Harekâtında kaybedilen tank

Irak a yapılan harekat sırasında hiç bir tank mürettabatı kaybedilmedi.Bunu en önemli sebebi rakipsiz hava desteği idi.En önemli çatışma Bağdat yakınlarındaki Mahmudiye de 7 adet T-72 ye yapılmıştır.Bu çatışmada Amerikan tarafı hiçbir kayıp vermemiştir.Ancak 29 Eylül 2003 tarihinde anti-tank mayını ile işlemez hale getirilen bir tankın yakınlarında meydana gelen patlamada 2 mürettabat öldü 3 ü de yaralandı.Çöl Fırtınası harekatında öğrenilen en önemli ders dost ateşine mağruz kalmamaktı.Bu sebepten tanklarada diğer araçlar gibi üzerlerine uygun paneller yerleştirildi.Bu panellerin tankların her yönünden tanımlanmasını sağlayacak dört köşeli kutu şeklindeydi.Tank mürettabatına kullanılmak üzere AT4 omuzdan atılabilen tanksavar füzeleride verilmişti.Ayrıca tankın arkasına ikinci bir depo yapılarak fazladan eşya ve ekipman alınması sağlanmıştır.

Operasyon sırasında 3.Piyade tümenine ait bir Abrams tankı Fırat nehrine düştü.4 mürettabat boğuldu.

Bağdat a yapılan ilk saldılar sırasında arka motor kısmında vurulan tankın yakıtı gaz türbinine ulaşarak yangın çıkmasına sebep oldu.Mürettabat gerekli ekipmanı aldıktan sonra içerisine el bombası atarak ayrılmış tank daha sonra başka bir M1A1 tarafından HEAT mermisi ile vurulmuştur.Ancak hala sağlam kaldığı görülünce bu kez bir A10 Thunderbolt dan atılan bir AGM-65 Maverick füzesi ile imha edilmiştir.

27 Kasım 2004 tarihinde yakınında 34 kiloya yakın IED (ingilize→Improvised explosive device,doğaçlama patlayıcı düzenek) patlatılmış bu patlama sürücü ağır yaralanmış geri kalan mürettabat yara almadan kurtulmuştur.

25 Aralık 2005 tarihinde Bağdat yakınlarında yola döşenen patlayının infilak etmesi sonuçu bir M1A1 yanmaya başlamış ve mürattabattan bir kişi ölmüştür.

4 Haziran 2006 da bir M1A2 yakınında IED patlaması sonucunda 2 mürettabat öldü.

Bunun yanında çatışma haricinde bazı tank mürettabatıda Juba (keskin nişancı) ateşi sonucunda hayatlarını kaybetti.Bu olaylar saldırıyı yapanlar tarafından görüntülenmekte propaganda amaçlı kullanılmaktadır.

[değiştir] Modelleri

  • XM1 Deneysel modeli.1978 yılında 9 adet üretildi.
  • M1 İlk üretim modeli. 1979 dan 1985 e kadar üretildi.
    • M1IP (Geliştirlmiş model). M1A1 üretimi 1984 başlayana kadar üretildi.
  • 'M1A1' 1986 dan 1992 e kadar üretildi.
    • M1A1HC (En çok kullanılan) M256 120 mm smoothbore top, zayıflatılmış uranyum zırh, basınçlı NBC sistemi, arka bölüme muhimmat ve murettabat için yeni depo.
    • M1A1-D (Dijital) M1A1HC digital geliştirilmiş modeli
    • M1A1-AIM (Abrams Integrated Management) Bu program ile tüm tanklar A program whereby older units are reconditioned to zero hour conditions.[3]
    • M1A1 KVT (Krasnovian Variant Tank) M1A1 tankı Sovyet yapımı tanka benzetilerek eğitim programlarında kullanılıyordu.
  • M1A2 (Ana tank) 1992 yılında üretimine başlandı.
  • M1A2 SEP (System Enhancment Package)3.nesil uranyum korunaklı zırh ve grafit renklerle kaplandı
  • M1 Grizzly Engineer Vehicle levazım amaçlı kullanılıyordu. [4]
  • M1 Panther II Uzaktan kumandalı mayın temizleyici.Taretsiz Vehicle[5]
  • M104 Wolverine Taaruz Köprü Aracı [6]
  • M1 taaruz yol acıcı.
  • M1 Zırhlı gerialma aracı. Sadece prototip olarak üretildi.

[değiştir] Model Özellikleri

Model M1 IPM1 M1A1 M1A2 M1A2 SEP
Uzunluğu 9.77 m
Genişliği 3.66 m
Yüksekliği 2.37 m 2.44 m
Son Hızı 72 km/h 67 km/h 68 km/h
Menzili 498 km   465 km 391 km  
Ağırlığı 55.7 ton 57.0 ton 61.3 ton 62.1 ton 63.0 ton
Ana Silahı 105 mm'lik yivli M68 topu 120 mm'lik yivsiz M256 topu
Mürettabatı 4 (komutan, silahçı, yükleyici, sürücü)

[değiştir] Dış Bağlantılar

Wikimedia Commons'da M1 Abrams ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Modern tanklar
Al-Khalid | Ariete | HindistanArjun | Birleşik KrallıkChallenger 2 | Ch'ŏnma-ho | K1|K2 Black Panther | FransaLeclerc | AlmanyaLeopard 2 | M1 Abrams |
YugoslavyaM-84 Merkava | PT-91 Twardy | T-80 | T-84 | T-90 | Type 90 | Type 96 | Type 99
 Tanklar ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

"http://tr.wikipedia.org/wiki/M1_Abrams" adresinden alındı.