Lorisiler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Lorisiler
Gri ince lori (Loris lydekkerianus)
Gri ince lori (Loris lydekkerianus)
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Mammalia (Memeliler)
Takım: Primates (Primatlar)
Alt takım: Strepsirrhini - (Nemli burunlular)
İnfra takım: Lorisiformes - (Lorisiler)
Gregory, 1915
Familyalar
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Lorisiler ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Lorisiler ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Galago (Galago sp.)

Lorisiler (Lorisiformes) primatlar (Primates) takımının bir infra takımı. Lorigiller ve Galagogiller familyalarını kapsar. Diğer bir infra takım olan makimsiler ile birlikte nemli burunlu maymunlar alt takımını oluşturur.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lorigiller gayet küçük primatdır. Uzunlukları 7 – 40 cm ve ağırlıkları 0,1 - 2 Kg arası değişir, ve kuyruk çok kısadır. Postları dikkati çekmeyen gri ve kahverengi tonlu renklerde olur. Lorigiller yavaş tırmanıcı olarak aynı uzunlukta ön ve arka bacaklara sahiptir, ama galagogillerin arka bacakları daha uzun ve böylece zıplayarak ilerlemek için elverişlidir. Tüm nemli burunlu maymunlarda olduğu gibi lorisi maymunlarda da ayağın ikinci parmağı tırnaksız bir temizlik parmağıdır. Diğer bütün parmaklarında tırnakları olur. Kafa yuvarlakımsı ve gözler iridir.

Yayılım[değiştir | kaynağı değiştir]

Lorisiler Afrika'nın güneyinde - ama Madagaskar'da değil - ve Güney- ve Güneydoğu Asya'da yaşarlar. Galagogiller sırf Afrika'da, lorigiller ise her iki kıtada yaygındır. Yaşam alanları ormanlar ve ağaçlı bölgelerdir. Bazı türler sadece tropik ormanları tercih ederken bazı diğerleri kuru ormanlarda veya savana ikliminde de yaşar.

Yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]

Lorisilerin her iki familyası gece aktif, ağaçta yaşayan türlerden oluşur. Bunun dışında yaşam şekilleri gayet farklıdır; galagogiller hızlı hareket eder, zıplayarak ilerler ve soydaşları ile sesli çığlıklarla iletişim kurarken, lorigiller dalların arasında saklı, yavaş hareket ederek, sessiz bir hayat sürdürür.

Beslenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Beslenmeleri çok çeşitlidir; bazıları sırf meyve ve ağaç suları ile beslenirken diğerleri her şey yiyici veya hatta sırf etoburdur. Bu farklılıklar sırf türler arasında değil, yaşam alanı ve şartlarına bağlı olarak tek bir türün farklı popülasyonlarında da değişik olabilir.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Lorisilerin kardeş grubu makimsilerdir (Lemuriformes). Birlikte nemli burunlu maymunlar grubunu oluştururlar. Bu iki grubun farklılıkları genetik araştırmalar ile sağlam bir temele dayandırılmış olsa da, aralarında pek fazla dıştan görünen fark yoktur. Örneğin kulak yapısı ve beyine kan iletişimi iki grupta farklıdır.

İç sistematik tamamen açıklığa kavuşmuş değildir. Güncel sınıflandırmalarda toplam 30 tür ayrıt edilir. Altdaki sınıflandırma'nın kaynağı Wilson & Reeder'dir (2005):

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Thomas Geissmann: Vergleichende Primatologie. Springer, Berlin 2003. ISBN 3-540-43645-6
  • D. E. Wilson & D. M. Reeder: Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, 2005. ISBN 0-8018-8221-4