Kaynarca, Sakarya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°01′51″N, 30°18′27″E

Kaynarca
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Sakarya Siyasi Haritası
Sakarya Siyasi Haritası
Koordinatlar: 41°01′51″K 30°18′27″D / 41.03083°K 30.3075°D / 41.03083; 30.3075
Ülke Türkiye
İl Sakarya
Coğrafî bölge Marmara
Yönetim
 - Kaymakam Huriye Küpeli Kan[1]
 - Belediye başkanı Zeynur Özel[2]
Yüzölçümü
 - Toplam 360 km2 (139 mi2)
Rakım 50 m (164 ft)
Nüfus (2013)[3]
 - Toplam 23,390
 - Kır -
 - Şehir 23,390
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 54650
İl alan kodu 0264
İl plaka kodu 54

Kaynarca, Sakarya ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynarca ilçesi, Kocaeli yarımadasının doğu uzantısında, Sakarya Vadisi ile Karadeniz Bölgesi arasında yer almaktadır. Bu bölgenin tarihi Bitinya Krallığı ile başlar. MÖ 307-304 sonrası ile Pontus Krallığı, Roma ve Bizans egemenliğine kadar uzanmaktadır. 1299 yılında Söğüt dolaylarında Osmanlı Beyliği'ni kuran Osman Gazi Karadeniz Bölgesi'ne kadar olan yörenin Osmanlı Beyliği'ne katılması görevini Akça Koca ve Konur Alp Beylere verir. Akçakoca Bey'i bu yöreyi 1308-1371 yılları arasında tümüyle Osmanlı Beyliği topraklarına katar.

Kaynarca'nın kesin kurtuluş tarihi bilinmemektedir. Hoca köy adıyla anılan köyün daha sonra Şeyhler adını alarak nahiye olduğu 1288-1827 tarihli tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. 1899'da meydana gelen büyük bir yangın sonucu devlet daireleri önce Şeyhtımarı köyüne (1889-1909), sonra Kavacık Çorlar Köyü'ne (1909-1917) taşınır. 1917'de tekrar nahiye olarak teşkilatlanan Şeyhler, 25 Mart 1920'de Yunan işgaline uğramış ve 16 Nisan 1921'de geri alınmıştır. 2. kez 30 Nisan 1921'de işgale uğramış ve 3 Mayıs 1921'de Türk güçlerince işgalden kurtarılmıştır. 1922 yılında ikinci kez büyük bir yangın geçirerek 1922-1925 yılları arasında Topçu Büyük Kaynarca Köyü'ne nakledilmiştir. Önce Kocaeli'ne bağlı olan Şeyhler 1868'de Kandıra'nın bir ilçesi olması üzerine Kandıra'ya bağlanmıştır. 1 Nisan 1959 yılına kadar Kandıra'nın bir bucağı olarak kalmıştır. 1 Nisan 1959'da 7033 Sayılı kanuna göre Kaynarca adıyla ilçe olmuş ve 21 Ocak 1966 tarih ve 714 sayılı kanunla Sakarya iline bağlanmıştır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynarca ilçesi Sakarya ilinin kuzey batısında yer alır. Doğuda; Karasu, batıda; Kocaeli'ye bağlı Kandıra ilçesi, güneyde; Adapazarı ve kuzeyde Karadeniz ile çevrilidir.

  • İl merkezine uzaklığı 30 km dir.
  • Yüzölçümü 360.27 km² dir.
  • İlçe merkezinin denizden yüksekliği 50 metredir.
  • Genel olarak engebeli ve dalgalı bir arazi yapısına sahiptir. En yüksek yeri 353 metre ile Oflak Dağı'dır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1970[4] 18.870 1.572 17.298
1975[5] 20.101 1.905 18.196
1980[6] 22.247 2.288 19.959
1985[7] 23.828 2.926 20.902
1990[8] 24.435 3.257 21.178
2000[9] 24.339 5.064 19.275
2007[10] 23.366 5.278 18.088
2008 23.376 5.273 18.103
2009[11] 23.147 5.144 18.003
2010[12] 23.085 5.200 17.885
2011[13] 23.290 5.244 18.046

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin ekonomisi tarıma dayalıdır. Halkın başlıca geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Son yıllarda kümes hayvancılığında büyük aşama kaydedilmiştir. Küçük çapta sanat ve ticaret faaliyetleri de olduğu görülmektedir. İlçede 4181 hane vardır. 3956 aile çiftçilikle uğraşmaktadır.İlçede Esnaf ve Sanatkarlar Kooperatifi'nin şubesi vardır. Çiftçi ve esnafı destekleyecek Ziraat Odası'nın yanı sıra T.C. Ziraat Bankası, Kaynarca İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği, Tarım Kredi Kooperatifi ve Pancar Bölge Şefliği bulunmaktadır.İlçede tarıma elverişli arazi toplamı 19875 dekar olup, bu miktar ilçe yüzölçümünün % 54.91'dir. Bu arazilerin % 20'si sulanabilir arazi niteliğinde olup, iklim elverdiğinde her türlü tarım yapılabilir. Ayrıca 3148.4 hektar fındıklık vardır. Geriye kalan % 25 orta vasıfta, % 9.917i de düşük vasıflı kıraç ve meyilli arazidir.

Hayvancılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarım arazisinin fazla olmasının yanı sıra hayvancılığa da gereken önem verilmektedir. Hayvancılık oldukça gelişmiştir. 3956 çiftçi ailesinin tamamı hayvancılıkla iştigal etmektedir. Ayrıca 165 çiftçi ise projeli hayvan besiciliği yapmaktadır.Süt inek besiciliği hızla yaygınlaşmıştır. Süt verimi yüksek Holstein Irkı İnek yönünde ıslah çalışmaları devam etmektedir. Süt inekçiliğinin % 90'ı Holstein ırkıdır. 16995 adet büyükbaş hayvanın 10620 adeti süt ineğidir. Son yıllarda Broiler Tavuk işletmeciliği ilçede gelişmiştir. Burada 525 faal kümes, 200 adet de faal olmayan kümes vardır.

Taşoluk Köyü'nde eski dönemlerden kalma bir mağara vardır. Kanlı Pınar, mağaranın sağ tarafında yer alır. Rivayetlere göre İstiklal Savaşı sırasında yorulan ve susayan Türk askerleri su ihtiyaçlarını buradan temin etmişlerdir. Düşman kuvvetleri bu suyu bulunca burada pusuya yatmışlar. Yorulan askerler biraz dinlenmek ve susuzluklarını gidermek için bu pınarın başına gelmişler. Pusuya yatan işgal gücü askerleri bir anda ortaya çıkıp orada bulunan Türk askerlerini öldürmüşlerdir bu nedenle kanlı pınar olarak adlandırılmıştır.

Şeyh Muslihiddin Camii[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu bölgede bilinen en eski Osmanlı eseridir. Büyük Kaynarca Köyünde Orhan Gazi döneminden kalan camii II. Bayezid dönemine ait hicri 902 Miladi 1486 tarihli vakfiyesinden Kıssahan Hacı Muslihittin Mustafa Bin Cüneyt tarafından yaptırıldığı anlaşılmıştır. 19.yy başında ise Kaymazlı Mehmet Ağa tarafından yenilenmiş iken son restorasyonla bugünkü şeklini almıştır.

Acarlar Gölü[değiştir | kaynağı değiştir]

Karadeniz'e 700 m. uzaklıktaki bu gölün çevresi bütünüyle dişbudak ormanlarıyla çevrilidir. Ağaçlar yer yer gölün bataklık kesimlerine sokulmaktadır. Buralarda sülün, çulluk ve yaban ördeği gibi hayvanlar yaşamaktadır. Yaban gölü koruma altına alınıp balık avlanmanın da yasak oldugu gözlenmektedir. Gölde yaklasık 320 ceşit yabani hayvan barınmaktadır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

İlköğretim hizmetleri ilçenin her tarafında yaygınlaşmış olup, bütün köylerinde ilköğretim okulu mevcuttur. Halk ta son yıllarda eğitime önem vermekte olup, yüksek okullarda okuyan öğrenci sayısında büyük oranda artış olmuştur. İlçede okur yazarlık oranı %97'dir. İlçede 1 genel lise, 1 çok programlı lise, 1 imam hatip lisesi,bir endüstüri meslek lisesi ,2 ilköğretim okulu, köylerde 26 ilköğretim okulu faaliyet göstermektedir. İlkögretim okullarında 93 derslikte, 8.136 öğrenci ile eğitim-öğretim devam etmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaymakam
  2. ^ Bel. Baş.
  3. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVErP2A. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btnw1RBH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqoEv6X. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuwGEAs. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btx1Bvrq. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyhfqFP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0sHblJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu2EY14C. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEEbQ82. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFtMRta. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuH9cFw5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]