Kaşık (çalgı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Balıkesir yöresi kaşıklı zeybek ekibi Dursunbey.
Moore Theatre 100 Years - Artis 05B.jpg
Türk halk müziği ve danslarında kullanılan kaşıklar

Kaşık, (Rusça: Ло́жки trl. ložki) halk müziğinde ve halk danslarında kullanılan müzik aletidir. Türkiye, Bulgaristan, Rusya ve Amerika'da halk müziği ve danslarında kullanılır. Türkiye'de şimşir ağacından yapılanlar tercih edilir.

Kaşık bir ritim aleti olarak da kullanılmaktadır. Kaşık çalınırken birçok şekilde tutulabilir.

  • Zil çalar gibi: Biri yüzük ile orta parmak arasında, biri başparmağın iç tarafında, ikisinin de sapları dışarda tutulacak şekilde, elin her sıkılmasında iki kaşığın sırt sırta çarpmasıyla, İspanyada tahta kastanyetlerin çalınması tarzında (bu yöntem ile iki eldeki kaşıkların saplarının birbirine vurulmasına da olanak verir). Konya ve Silifke yöresi halk oyunlarında bu yöntem kullanılır.
  • Zilli maşa tarzında: İşaret parmağının iki yanına sapları avuç içinde ve ağızları dışarda sırt sırta tutup öbür ele, dize, kola, omuza vurup yuvarlak kısımlarının birbirine çarpmasını sağlayarak, . Orkestralarda bu yöntem çok kullanılır.
  • Salata servisi yapacakmış gibi: aynen yukarda salata servisi için tutuldugu gibi (kaşıklardan biri baş, yüzük, ve isaret parmağıyla, biri de yüzük parmağının sırtı, küçük, ve orta parmaklarla tutulacak sekilde, yüzük parmağı menteşe ekseni olacak sekilde) ama kaşıklardan birini ters çevirip, parmakların her bir araya gelişlerinde kaşıkların sırt sırta çarpmalarıyla, İndonezyada Yemek çubuklarının çalınması tarzında... Eskişehir yöresel kadın halk danslarında bu yöntem kullanılır.
  • Nakkare tarzinda: Bir kaşık yüzük ve orta parmak arasında, ağzı sol avuç içinde, ikinci bir kaşıgın sapı saatin kayışı altında, ağzı sol bilek -avuç üzerinde (bu ikisi nakkare gibi) üçüncü bir kaşık ise sağ elde (vurma çubuğu gibi)... Orkestralarda bu yöntem bazen kullanılır.