Kürt alfabesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Kürt alfabesi Kürtçe dilinin yazılması için kullanılan yazı sistemidir. Günümüzde çoğunlukla kullanılan 2 sistem vardır (Bedirhan alfabesi ve Sorani alfabesi). Türkiye'deki Kürtler tarafından kullanılan şekli 1932 yılında, Celadet Ali Bedirhan tarafından Türk latin alfabesinden uyarlanmıştır. Bu alfabeye Kurmancî, Hawar ya da Bedirxan alfabesi de denir. Türkiye'de ve Suriye'deki Kürtler tarafından kullanılmaktadır. Arap alfabesinden uyarlanmış olan Soranî alfabesi ise Irak ve İran'da kullanılmaktadır. Eski sovyet cumhuriyetlerinde ve Orta Asya'daki Kürtler ise kiril alfabesini kullanırlar. Bütün alfabelerin bir yazı sisteminde birleştirilmesini amaçlayana bazi Kürt dilbilimciler yeni bir latin alfabe hazırladılar: "Yekgirtî" latin alfabesidir.

Kurmancî, Yekgirtû ve Soranî Alfabelerinin karşılaştırması [değiştir]

Kurmancî Yekgirtû Sorani - Yalnız harf Sorani - ön Sorani - orta Sorani - son IPA
A,a A,a ا ئا ـا [aː]
B,b B,b ـبـ ـب [b]
C,c J,j ـجـ ـج [ʤ]
Ç,ç C,c چ ـچـ ـچ [tʃ]
D,d D,d ــد [d]
E,e E,e ﺋﮫ [ɛː]
Ê,ê É,é ێ ئێـ ـێـ ـێ [e]
F,f F,f ـفـ [f]
G,g G,g ـگـ ـگ [g]
H,h H,h ـهـ ـهـ [h]
H',h' ح حـ ـحـ ـح [ħ]
ع عـ ـعـ ـع [ʕ]
I,i I,i [ɯ]
Î,î Í,í ﺋﯾ ـيـ [iː]
J,j Jh,jh ـژ [ʒ]
K,k K,k ـکـ [k]
L,l L,l ـلـ ـل [l]
ll ڵ, ڶ ڵــ, ڶــ ـڵـ, ـڶـ ـڵ, ـڶ [lˁ]
M,m M,m ـمـ ـم [m]
N,n N,n ـنـ ـن [n]
O,o O,o ۆ ئۆ - ـۆ [o]
P,p P,p پ پــ ـپـ ـپ [p]
Q,q Q,q ـقـ ـق [q]
R,r R,r ـر [r]
rr ڕ, ڒ, ڔ ـڕ, ـڒ, ـڔ [r]
S,s S,s ـسـ ـس [s]
Ş,ş Sh,sh ـشـ ـش [ʃ]
T,t T,t ـتـ ـت [t]
U,u U,u ـو [u]
Û,û Ú,ú ﻭﻭ, ۇ ـوﻭ, ـۇ [uː]
Ù,ù ۈ ـۈ [y]
V,v V,v ڤ, ۋ ڤـ ـڤـ ـڤ ,ـۋ [v]
W,w W,w ـو [w]
X,x X,x ـخـ ـخ [x]
Ẍ,ẍ [1] Xh,xh ـغـ ـغ [ʁ]
Y,y Y,y يـ [j]
Z,z Z,z ـز [z]

Kaynakça [değiştir]

Dış bağlantılar [değiştir]