I. Carlo (Napoli)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
I. Carlo
Palazzo Reale di Napoli - Carlo I d'Angiò.jpg
Napoli Kraliyet Sarayı'nda Kral I. Carlo heykeli
Sicilya Kralı
Hüküm süresi 1262 - 1282
Taç giymesi 1262
Önce gelen I. Manfredo
Hohenstaufen Hanedanı
Sonra gelen II. Pedro Aragonlu
Napoli Kralı
Hüküm süresi 1266 - 1285
Taç giymesi 6 Ocak 1266
Önce gelen I. Manfredo
Hohenstaufen Hanedanı
Sonra gelen II. Carlo Napolili
Eş(leri) Sicilya Kraliçesi Beatrice Provanslı
Sicilya Kraliçesi Margaret Burgundili
Çocukları Louis Sicilyalı
Blanche Sicilyalı
Konstantinopolis'de İmparatorice Beatrice
II. Carlo Napolili
Filip Sicilyalı
Roberto Sicilyalı
Elizabeth, Macaristan Kraliçesi
Margaret Sicilyalı
Hanedan Kapet Anjou Hanedanı
Babası Fransa Kralı VIII. Louis
Annesi Blanche Kastilyalı
Doğum 21 Mart 1226
Fransa Krallığı
Ölüm 7 Ocak 1285 (58 yaşında)
Foggia, Napoli Krallığı
Defin Paris Sen Denis Bazilikasi
Dini Katolik Hristiyan

I. Carlo Anjoulu (veya Carlo Anjoulu ya da I. Charles Napolili) (d. 21 Mart 1226 – ö. 7 Ocak 1285 Foggia).

Carlo, Fransa Kralı VIII. Louis ile Blanche Kastillı'nın en küçük oğlu idi ve sonra Fransa Kralı olacak IX. Louis'in ve Toulouse Kontu II. Alfonso'nun küçük kardeşi idi. 1246'dan itibaren Provans Kontu IV. Raymond Beranger'in kızı ve varisi olan Beatrice Provanslı ile evlenmesi dolayısıyla ile "Provans ve Forcalquier Kontu" unvanını taşımaktaydı. Ağabeyi olan IX. Louis 1247'de "Anjou ve Maine Kontu" yaptı. 1262 yılında verilen Papalık izni ile Hohenstaufen hanedanı altında bulunan Sicilya'yi 1266 yılında fethedip Sicilya Kralı unvanını aldı ve bu unvanı 1282 Sicilya Vesperleri savaşından sonra adadan atılmasına kadar taşıdı. Sicilya fethi ile birlikte 1266 yılında İtalya anakarasının güneyinde fetihle eline geçirdiği arazileri yönetmek için Napoli merkezli bir krallık idaresi kurdu. 1282 Sicilya Vesperleri savaşıyla Sicilya adasından atıldı. Sicilya adası üzerinde hükümdarlık haklarından vazgeçmemesine rağmen bu tarihten sonra adanın kralı sayılmamaktadır. Napoli başkenti olarak idare ettiği araziler üzerindeki hükümdarlığı devam etmiştir. Bunun için kendi ahvadından gelen Napoli başkenti ve güney İtalya'da arazide hüküm sürenler Napoli Kralı olarak anılmaktadır. [1]

Bizanslılardan Arnavutluk'u fethettikten sonra kendini "Arnavutluk Kralı" olarak ilan etmiştir ve tarihçiler bu krallığın (1272–1285) döneminde sürdüğü kabul etmektedirler. 1277'de Maria Antakyalı yerine kendini, sadece Akka'da ufak bir arazide efektif olan Kudüs Kralı ilan etmiş ve Avrupalı tarihçiler 1277–1285 döneminde onun Kudüs Kralı olduğunu kabul etmişlerdir. Ayrıca (1246–1285) döneminde "Provans ve Forcalquier Kontluğu"; (1246–1285) döneminde zamanki Fransız Krallarının veliahtlıkları sırasında aldıkları "Anjou ve Maine Kontluğu"; (1278–1285) döneminde "II. Giyom Villehardouin"'in miras veraseti ile Aceya Prensliği]; (1266–1285) döneminde "Tarento Kontluğu" ünvanlarını taşıdığı kabul edilmektedir.


İlk gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa Kralı VIII. Louis ile Blanche Kastilyalı'nın en küçük oğludur. Babası 8 Kasım 1226'de ölümünden birkaç ay önce 21 Mart 1226'de doğmuştur. Babasının ölümü ile 12 yaşında Fransa Kralı olan IX. Louis'in küçük kardeşidir. Büyük ağabeylerine kontluklar ve malikaneler verilmiş olmakla beraber kendinden büyük olan ağabeyi Filip Dagobert ile Carlo Anjulu'ya hiçbir unvan ve malikane verilmemişti. Fakat 1232'de ağabeyi Filip Dagobert 10 yaşında iken öldü ve diğer bir ağabeyi olup "Anjou ve Maine Kontu" unvanı taşıyan John Tristian'da öldü. Fransa Kralligi veliahtlarina verilen "Anjou ve Maine Kontu" unvanı, sırada bulunan Carlo Anjulu'ya geçti ve bu kontluğu alma töreni ancak 1247'de yapıldı.

Annesi olan Blanche en büyük kardeş olan veliaht olan Louis'i tercih etmekte idi ve babası IX. Louis hayatta iken kendinden sonra sırada olan Robert Artoislı ve Alfons Toulouselu'yu tercih etmekte idi. Bu aile ilişkileri Carlo Anjoulu'nun sadece kendi özverisine dayanma ve başka önemli soyluları şüphe ile karşılamasına başlıca amil olduğu bildirilmektedir.

Provence ve Forcalquier Kontluğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Provans Kontu olarak I. Carlo Anjulu'nun Hyeres'de heykeli

Provence Kontu olan IV. Ramon Berenguer 19 Ağustos 1245'de öldüğü zaman hiç oğlu olmadığı için Provence arazilerini yaşayan dört kızından en küçük kızı olan Beatrice Provanslı'ya bırakmıştı. Bu verasete başlıca neden Ramon yasamakta iken üç büyük kızı için çok iyi, hepsi bir ülke kralı olan kocalar bulmuş ve onlara büyük meblağlarda drahoma ve çeyiz sağlamış olmasıydı. Dul kalan eşi ve Beatrice'ın annesi olan Beatrice Savoylu'ya hayatı boyunca taşımak üzere "Provence Kontu" unvanını veraset etmişti.

Beatrice Provanslı'ya genellikle politik nedenlerle birçok yüksek soylu talip çıktı. Ama Fransa Kralı olan IX. Loius 28 Mayıs 1234 Beatrice'ın en büyük ablası olan Marguerite Provanslı ile evlenmişti ve küçük kardeşi Carlo Anjulu'nun, karısının küçük kardeşi ile evlenmesi gayet uygun görülmekte idi. Aralık 1245'de Cluny'de yapılan ve Papa IV. Innocentius, Fransa Kralı IX. Louis, Fransa anakraliçe Blanche Kastilli ve Carlo Anjulu arasında yapılan bir toplantı ve anlaşma sonucunda Papa'ya Kutsal Roma İmparatoru olan II. Friedrich tarafından yapılacak bir saldırıya karşı Fransa Kralı'nın askeri desteği vermesi karşılığında Carlo Anjulu ile Beatrice Provanslı'nın evlenmesi kabul edildi. Carlo Anjulu ile Beatrice Provanslı'nın evlenme töreni 31 Ocak 1246'da Aix-en-Provence'da yapıldı. Bu evlilikle Carlo Anjulu yeni karısının miras yoluyla şahsen taşıdığı Provans ve Forcalquier unvanını taşımaya başlayarak "Provence ve Forcalquier Kontu" oldu.

Carlo Anjulu Provence Kontu olunca Paris'den kendine bağlı hesap ve muhasebe uzmanları ve hukuk danışmaları getirerek Provence Kontluğu'nun gayet sıkı olarak merkezsel olarak idare edilmesini sağlamaya hedeflendi. Provans hukuki bakımdan Burgundi Krallığı'nın ve bu nedenle Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası idi. Merkezsel Fransa idaresinden hukuken ve teknik bakımdan ayrı idi. Marsilya, Arles ve Avignon teknik olarak bağımsız bir şehir olup Kutsal Roma İmparatorluğu'na doğrudan doğruya bağlı idiler. Daha önceki Provence Kontları sehirsel yerel idareleri ve yerel soylularin malikane arazilerini gayet hafif kontrolla yönetmişlerdi. Ne yerel idareler ne de soylu asiller Carlo Anjulu'nun zorla uygulatmaya çalıştığı sıkı merkezsel yönetimden memnun oldular. Carlo Anjulu bu uygulamasi ile kendini gayet sevilmez kişi yapmıştı. Örneğin, Carlo Anjulu'nun Marsilya şehrine gönderdiği kendine bağlı memurlar Marsilya şehri idarecileri tarafından şehir sınırlari dışına atıldı. Buna rağmen Carlo Anjulu sehirler ve malikane arazileri üzerinde gayet zayıf merkezi idareye alışmış Provans soylularını onlardan geleneksel vergi borçlarını ve toprak malikane üzerinde ödemeleri gereken baçları gayet sert hic taviz vermeden toplamaya ve bu ödemeleri yapmayan soylularin ellerinden şatolarını almaya koyuldu. 1252 ve 1278'de kontluğun hukuki haklarını ortaya çıkartmak için toprak ve servet sayımları (enquêtes) yaptırdı. Kontluk içinde bulunan önemli ve nisbeten serbest olan şehirlere (yani Nice, Grasse, Marsilya, Arles, Avignon) verilmış olan geleneksel hakları uygulamaktan kaldırdı; kont olarak kendine verilmiş olan hukuki hakları ve kendine verilmesi gereken vergi ve rüsumları çok sıkı takip edip toplatmaya başlattı.

Yeni akrabaları ile de Carlo Anjulu çelişmeler ve çatışmalara girişti. Karısının annesi olan Beatrice Savoylu kocasının mirası ile Forcalquier Kontluğu'nun ve hayat bayunca hak olarak tüm Provence Kontluğu'nun kendine ait olduğunu iddia etmekte idi. Carlo Anjulu kayınvalidesi Beatrice Savoylu'dan Provence Kontluğu yönetim haklarını kendi üzerine aldı. Kayınvalidesi de bunun protesto ederek Forcalquier'a çekildi. Bu aile içi çatışmalarda karısı olan Beatrice Provanslı devamlı olarak kocası Carlo Anjulu'nun tarafını tuttu.

Mayıs 1247'de Carlo ve karısı Anju ve Maine Kontluğu verilmesi törenleri için Provence'dan Fransa'da Melun'a gitmişti. Carlo Anjulu bu nedenle Provence'da bulunmamakta iken hukuken bağımsız üç imparatorluk şehri; kayınvalidesi Beatrice Savoylu ve şikayetçi yerel toprak sahibi soylular bir toplantıda birleşip Carlo Anju'ya karşı kendi hukuki ve geleneksel haklarını korumak hedefiyle bir ittifak ligi kurdular. Fakat Carlo Anjulu bu rakipleri ile uğraşmaya zaman bulunmadı. Çünkü kardeşi Fransa Kralı IX. Louis'nin başını çektiği Yedinci Haçlı Seferi'ne katılmak için kardeşine yemin vermişti. Carlo Anjulu ve karısı Beatrice Provanslı birlikte bu sefere başlamadan önce kayınvalidesinin çekilmiş olduğu Forcalquier'a gidip onunla bir anlaşma yaptılar. Bu anlaşma ile Forcalquier Kontluğu kayınavalidesine verildi; Provence Kontluğu hukuki haklarının üçte bir de hayat boyunca Beatrice Savoylu'ya ait olduğu kabul edildi; Provence Kontluğu gelirlerinin üçte birinin de hayat boyunca Beatrice Savoylu'nun hakkı olduğu onaylandı. Buna karşılık Beatrice Savoylu Aix-en-Chapelle şatosunu kızı ve damadına verdi.

Bundan sonra 1285'e kadar Carlo Anjulu büyük siyasal maceralı bir hayat geçirmesi için gereken mali kaynakların çoğunu devamlı olarak iktisaden gelişip zengin olan Provence Kontluğu'ndan sağladı. Kont olarak kendine verilen hukuki haklar başında (başta tuz üzerinde) "gabelle" vergisi geliri; han, otel ve içki satış yerlerinden alınan guista vergisi; erkeklerin askere çağrılmamak için ödedikleri "guista" bedel ödemeleri gelmekteydi. Toprak sahipliliği hakları yeni kurulmuştu ve gelir getirmemekte idi. Kilisenin topladığı hasat vergileri üzerinde hiç bir hukuki hakkı bulunmamakta idi. Fakat angarya (iş) (Fransızca:"corvée") olarak kontun isteği üzerine zorla yaptırılan, genelde karşılığında para ödenmeyen işten kurtulmak için şehir, kasaba ve köylerde bu hakları para karşılığı üzerine alan kendi kendini yöneten "consolat" birlikleri kurmak ve bu hakları bu birliğin kullanması için elde etmek için Konta verdikleri paralar da önemli meblağlara varmakta idi.

Yedinci Haçlı Seferi'ne katılma ve dönüşten sonra[değiştir | kaynağı değiştir]

Carlo Anjulu ağabeyi olan Fransa Kralı IX. Louis'nin lideri olduğu Yedinci Haçlı Seferine katılmıştır. Fransa Kralı IX. Louis bu Haçlı Seferi için büyük mali kaynaklar toplayıp büyük harcamalar yapmıştı. Fransız ve İngilizlerden oluşan bir Haçlılar ordusu başında IX. Louis Fransa içinden büyük törenler ile güney Fransa'ya yürüdü. Bu Haçlılar ordusu 1248'de gemiler ile Fransa güneyindeki Aigues-Mortes limanından yola çıktılar. Bu orduya ile Carlo Anjulu'nun karısı Beatrice Provanslı ve IX. Louis'in karısı olan ve Beatrice'ın büyük ablası olan Kraliçe Margeurite Provanslı'da katılmakta idi. Eylül 1249'da Kıbrıs'e erişip bu adanın yönetimini Fransız haçlılar ellerine aldılar. Haçlı ordusu adanın içlerinde bir ordugahda kışı geçirip altı ay kaldılar. Carlo Anjulu'nun karısı Beatrice Provanslı Mağusa'da ilk çocuğu olarak Louis adı verilen bir erkek bebek doğurdu. Carlo Anjulu'nun kardeşi ve kral IX. Louis'nin küçük kardeşi olan Robert de Artois Paris'te kalan anneleri olan dul anakraliçe Blanche Kastilli'ye yazdığı bir mektupta yeni bebeğin ne kadar zarif ve güzel endamlı olduğundan bahsetmiştir. Fakat bu bebek fazla yaşamadı ve aynı yıl öldü.

Kıbrıs'tan gemilerle giden Fransız Haçlıları Mısır'a Nil Nehri ağzında karaya çıkartma yaptılar. Hemen ilerleyip Dimyat kalesini (Beşinci Haçlı Seferi'nin tam aksi olarak) pek az bir direnişten sonra ellerine geçirdiler. Carlo Anjulu'nun karısı Beatrice Provanslı ve büyük ablası olan Kral IX. Louis'inin karısı Kraliçe Margeurite Provanslı Dimyat'ta kaldılar. Kral IX. Louis ve kardeşleri idaresindeki ordu ile Kahire'ye doğru yürüdü ve Mansura şehri ve kalesi etafında büyük Mansura Muharebesi yapıldı. Kral ve Carlo Anjulu'nun kardeşi olan Robert de Artois bu muharebede kahramanlık göstermekte iken öldürüldü. İX. Louis ordusunun Dimyat'a geri çekilmesine karar verdi. Haçlılar ordusu geri çekilmekte iken yapılan Fariskur Muharebesi'nde Haçlılar ordusu büyük bir yenilgiye uğradı ve imha edilip ordu olmaktan çıktı. Kral İX. Louis bu muharebede esir düştü.

Dimyat'ta bulunan Beatrice bu şehirde, sonra Blanche Sicilyalı adıyla anılacak, ikinci çocuğunu doğurdu. Ablası Kraliçe Margeurite'in de Jean Tristan adı verilen bir erkek bebeği oldu. Dimyat'ta bulunanlar epeyce müddet Kahire'ye yönelip giden (ve yolda yenilip dağılan) Haçlılar ordusundan haber alamadılar. Fakat Fariskur Muharebesi'nde kral IX. Louis'in esir düşmesinden sonra kraliçe Margeurite Mısırlılarla müzakereler başlattı. Eyyubiler Mısır Sultanı Turanşah Haçlıların Fransız Kralı'nın hayatını bağışladı, ama esaretten kurtulması için 500.000 altın fidye vermesini talep etti. Kraliçe Margeurite bu fidye parasının toplanıp Mısırlılara verilmesini ve Kralın serbest bırakılıp Dimyat'a dönüşünü de organize etti. Kralın kardeşi Carlo Anjulu ise dağılan Haçlılar ordusundan kalanlar içinde bir müddet Mısır esir kampında kaldıktan sonra Dimyat'a dönebildi.

Buradan karısı ile birlikte gemilerle Akka'ya geri giden ordu ile 1250 sonlarına doğru Akka'ya geldi. Burada fidyesi verilip Mısır'dan dönen Kral IX. Louis ve diğer Fransız Haçlılar ile tekrar buluştular. IX. Louis Akka'da kalmayı ve burada bir yeni Haçlılar ordusu kurup bu ordu ile Kudüs'ü ele geçirmeyi planlamaktaydı. Gerçekten bundan sonraki dört yıllı Akka'da geçirdi. Ama kardeşi Carlo Anjulu karısı ve genç çocuğu ile Avrupa'ya geri dönmeye karar verdi.

Carlo Anjulu, karısı Beatrice ve yeni doğan çocukları birkaç Fransız soyluları birlikte gemiye Akka'dan ayrıldılar. Önce Sicilya adasına gidip orada Sicilya Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru II. Friedrich'in sarayında misafir oldu. Carlo Anjulu imparatordan Akka'da bulunan Fransa Kralı IX. Louis'in Kudüs'ü zaptetme planlarını gerçekleştirebilmesi için onun yeniden kurmak istediği Haçlılar ordusuna kendi ordusuyla katılmasını istedi. Fakat II. Friedrich Papa ile ihtilaf halinde idi. Papa onu afaroz etmişti. Onun için her an Papa'nın teşviki ile kendi aleyhine bir saldırı bekliyordu. Ordusunu Papa'nın gönderebileceği bir orduya karşı ihtiyatta tutmaktaydı. Bu nedenle Carlo Anjulu'nun talebine göre Akka'ya gidip IX. Louis'e Haçlı seferinde destek veremeyeciğini bildirdi. Carlo Anjulu ve karısı bunun üzerine yine gemi ile 1251 ilkbaharında Fransa'ya geçtiler. Lyon'a gidip orada bulunan Papa IV. İnnocentius 1251'de görüştüler.

1251 ilkbaharında Provencens Kontluğu'na bağlı Arles ve Avignon şehirlerinde ayaklanmalar çıkmıştı. Bu ayaklanmaların kendine Provence Kontluğu vergilerinin tamamının verilmemesiden hoşnutsuz olan Beatrice Provanslı'nın annesi Blanche Kastilli'nın teşvik sağladığını düşünmekteydiler. Carlo Anjulu bu ayaklanmaları bastırmak için gayet enerjetik tedbirler almaya başladı. Arles, Avignon ve Barral de Baux'ki ayaklanmacılar Haziran 1252'de Carlo Anjulu'ya teslim oldular. Marsilya ayaklanmacıları ise bir ay daha direndiler ama Temmuz 1252'de onlar da Carlo Anjulu'dan aman dilediler. Carlo Anjulu ayaklanmacılara karşı gayet yumuşak davrandı. Ama bu şehirlerin Provance Kontu'nun hukuki malikane imtiyazlarını kabul etmelerini istedi; kendisini serbest şehir olarak kabul eden Marsilya'dan ise Provence Kontluğu'na tabi olduğunu kabul ettiğini ilan etmesini talep etti.

O yıl Kasım ayında kayınvalidesi Blanhce Kastilli oldu ve kontluk içinde daha devamlı bir barış ve sükunet havası esmeye başladı.

Daha geniş iktidar gücü kazanma hevesleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1252'de Fransa Kralı olan ağabeyi IX. Louis Akka 'da kalıp daha ülkesine geri dönmemişti. Fransa Paris'den kardesleri olan kardesi Alfons tarfindna taht naibi olarak yonetilmekteydi. Carlo Anjulu ve karisi Beatrice Provansli Paris'e gidip Fransa'nin yonetimi Alfons ve Carlo Anjulu'nun ortak taht naibi olarak uzerlerine aldilar.

Sicilya'nın fethi ve Sicilya Kralı olma[değiştir | kaynağı değiştir]

Charles Anjulu'nun Benevento Muharebesi'nde Manfredo Sicilyali'yi oldurmesi
Son Hohenstaufen Hanedani'na mensup Sicilya Krali Conradin'in 1268'de Tagliacozzo Muharebesi sonunda yakalanip idam edilmesi


Konstantinopolis'de kurulu Haçlılar Latin İmparatorluğu'nu ele geçirme hevesleri[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Carlo Anjoulu ile Konstantinopolis'e gözünü dikmişti. 1204'de Üçüncü Haçlı Seferi sonucu Konstantinopolis'in Haçlılar tarafından işgalinden sonra kurulan, ama 1261'de VIII. Mikhail Palaiologos tarafından sona erdirilen Latin İmparatorluğu'nu tekrar ortaya çıkartmak amacı olmuştur. Bu amacı bilen Bizans İmparatoru VIII. Mikhail Palaiologos bu olasılığa karşı büyük ölçüde alarma geçmiştir: Kral IX. Louis'e bir mektup yazarak Roma ve Latin Kilisesi ile birleşmeye gönüllü olduğunu bildirmiştir.


Arnavutluk Fethi ve Cenevizlilere karşı savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans'ın Ortodoks Kilisesi ile Katolik Kilisesi'ni birleştirme politikasının yıkılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Sicilya Vesperler Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Aragon Krallığı'na karşı savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

İtalya anakarası uxerinde bulunan Calabria'ya çekilmekle beraber poltik strateji bakımindan hala güçlü bir durumda idi. Kuzeni olan Fransa Kralı III. Filip amcasına çok bağlı idi. Papa IV. Martinus ise bu Sicilya ayaklanmasını hem Fransa'nın menfaatlerine hem de kendini Sicilya Krallığı'nın kurucusu ve koruyucusu hissediği ve krallığı kendine tabi olarak kabul ettiği için Papa'nın şahsına ve papalık menfaatlerine karşı olarak görmekte idi. Her iki taraf da bir uzun savaş ortaya çıkarsa her iki taraf da felakat şeklini alacak büyük zararlar doğuracağına inanmakta idi. Onun iki taraf da tedbirlerini savsatarak zaman kazanma taktiklerine başvurdular. 1 Haziran 1283'de Bordeaux'da Aragon Kralı III. Pedro ve Sicilya Kralı I. Carlo Anjulu anlaşarak iki tarafta yüzer şövalyeyi bir meydan çıkararak meydan ortasında, "çarpışmada kazanan haklı" şeklinde Ortaçağlar adalet sistemi prensibine uygun olarak, büyük bir "adlî düello" çarpışması yapılmasını organize ettiler.

Ufak çatışmalar ve baskınlar devam etti. Ocak 1283'de Messina Boğazı'nı gizlice geçen Aragonlu baskıncı birliği Catona'yi bastı ve burada bir otelde bulunan yerel karargahı basarak Alencon Kontu I. Peter'i öldürdüler. Şubatta diğer bir Aragon gerilla birliği Calabria'ya geçti ve II. Karlo Napolili'ye bir baskın düzenlemeyi planmışlardı ama onu bulamadılar.

Bordeaux'da yapılan "adli düello" bir gülünç tiyatro oyununa dönüştü. İki kral düello'nun yapılmakta olduğu meydan değişik zamanlarda geldiler. Birbirleriyle savaşmakta olan şövalyeler arasında kimin galip geldiği belirli değildi. Ama krallar bu düello bitmeden ve bibirleriyle karşılaşmadan meydandan ayrıldılar. Rakibini görmeden meydandan ayrılan her iki kral da kendi tarafının bu "adlî düello"da galip geldiğini iddia edip, adlî bakımdan çıkan sonucun kendilerinin tezinin doğruluğunu isbat ettiğini ilan etti.

Tüm bunlar Aragon kralı III. Pedro ile Carlo taraftarları arasındaki çatışmanın ciddiyetini artırdı. Askeri çatışmalar daha büyük ve önemli olmaya ve iki taraf arasında tansiyon daha da artmaya başladı. Papa Martinüs Aragon Kralı III. Pedro'yu afaroz etti; ayaklanmanan Sicilya'ya karşı savaş ilan etti. Ocak'da bu savaşın bir Haçlı Seferi olduğunu büyük bir ayinle açıkladı. Mart'ta Papa Katolik kilisesi açısından Aragon Kralı III. Pedro'nun mülkleri, toprakları ve hüküm etme bölgeleri üzerinde hiç bir hukuki hakkı kalmadığını ilan etti. Papa IV. Martinus 2 Şubat 1284'de Aragon Krallığı bölgesi ve Valensiya Otonom Bölgesi'nin resmen Carlo Valoisli'ya bağışlandığı buraların hükümdarlığının III. Pedro'dan alınıp Papa tarafından Carlo Valois'ya bahşedildiğini ilan etti.

İtalya'da savaş devam etmekte idi. Ama Calabria'da hiç bir gelişme olmamakta idi. Ama bu sırada Aragon Krallığı donanmasından bir filo Malta adasını blokaja almıştı. II. Karlo Napolili yeni kurulan Provence Kontluğu donanmasını bu blokajı kırmak üzere Malta adası üzerine gönderdi. Fakat bu yeni Provence donanması tecrübeli denizcilerden olusan ana Aragon Krallığı donanmasi tarafından Malta açıklarında karşılandı. Ruggiero di Lauria komutasında Aragon Krallığı ana donanması ile Provence filosu Malta Deniz Muharebesi'ne giriştiler ve Provence donanması imha edildi.

Tam bu sırada Aragon Krallığı yüksek harcamalar dolayışyla mali bir buhran içine girdi ama aynı zamanda III. Pedro bir Fransa ordu ve donanması saldırısı tehdidi altında bulunduğunu anladı. Kral I. Carlo Anjulu yeni asker alıp ordusunun büyütmeyi ve Provence için yeni bir donanma yaptırmayı planmakta idi. Bunların hazırlıklarının tamamlanıp Kral I. Carlo'nun Fransa'dan İtalya'ya dönmesini beklemek için oğlu olan II. Karlo Napolili'ye ancak acil hallerde savunucu askeri çatışmalara girişmesi ve saldırgan harekattan katiyetle sakınması için açıkça emir verdi.

Aragonlu donanma komutanı Ruggiero di Lauria Aragonlu'ların denizde üstünlüğünü elde etmişti. Elindeki filolarla Calabria sahilindeki kıyı şehirlerine bir sıra baskınlarda bulundu. Mayıs 1284'de Aragon donanması nisbeten küçük bir filo ile Napoli limanını kontrol eden Nisida Adasını eline geçirdi. Bu küçük filo ile Nisida'da üslenip Napoli limanını blokaja almayı başardı. Bu denizden blokaj Napolilieri çok kızdırdı ve komutan olan II. Karlo Napolili'den hoşnutsuzluk başladı. Bu sırada Napoli'de bir büyük filo olabilecek yeni gemiler yaptırılmıştı ve bu filo Napoli limaninda korumalı olarak beklemeye başlamıştı. II. Karlo Napolili yanlış keşif raporları almıştı. Bu rapor Aragonlular ana filosunun güneye sahil şehirlerine baskınlar düzenlemek için gitmekte olduğunu bildirmekte idi. II. Karlo Napolili yeni kurulan Napoli filosu ile Napoli limanını kontrol eden Nisida Adasındaki küçük Aragon filosuna hücum edip bu filoyu yenip ve daha ana Aragonlar filosu yardıma yetişmeden Napoli'ye dönüp bu limanda filosunu korumaya alabileceğini kabul edip ona göre blokajı kırma planı uygulamaya koydu. Bu plan babasının açıkça yapmamak için kendine emir verdiği büyük bir saldırgan harekat idi. Aragon ana donanma komutanı Ruggiero di Lauria, II. Karlo Napolili'nin bu planı öğrendi ve ana Aragon donanmasını kuzeye Napoli karşısına gizlice getirdi. II. Karlo Napolili yeni Napoli donanması ile sahilden açılınca kendini gemi sayısı bakımdan çok daha üstün olan Aragonlar ana donanması içinde buldu. Yapılan Napoli Körfezi Deniz Savaşı kısa ve Napoli donanması için gayet yıkıcı oldu. Yeni Napoli donanması denizcileri o kadar tecrübesizlerdi ki bu donanmanın gemilerinin büyük bir kısmı batırılmadan Aragonlular tarafından teslim alındı. Bu gemilerdeki denizciler de esir alındılar. Teslim olup esir alınanlar arasında II. Karlo Napolili de bulunmakta idi.

Yeni Napoli donanmasının bu utandırıcı yenilgisi Napoli'de yönetimci Fransızlar aleyhinde bir halk isyanın çıkmasına neden oldu. II. Karlo Napolili'nin tutsak alınmasından faydalanan Aragonlu donanma komutanı Ruggiero di Lauria Napoli'de tutuklu bulunmakta olan Manfredo Sicilyalı'nin kızı Beatrice'nin tutsaklıktan kurtulmasını sağladı.

6 Haziran'da takviyeli yeni ordusu ile Kral I. Carlo Gaeta'ya ulaştı ve oğlunun sebeb olduğu bu deniz savaşı felaketi haberini hemen aldı. Kendinin açık emrini hiçe alan oğlu II. Karlo Napolili'ya gayet kızgındı. Buradan Napoli'ye yetişinceye kadar Napoli'de ki ayaklanmalar sona ermişti.

Fransa'dan getirdiği ordusu ile Calabria'dan güneye indi. Sicilya adası karsisinda bulunan Reggio Calabria liman şehrine geldi. Buradan ordusu ile Sicilya'ya geçmeyi planlamakta idi. Fakat büyükçe bir orduyu Messina Boğazı'ndan gecerek Sicilya'ya geçirecek sayıda gemi bu limanda bulunmamakta idi. Calabria'dan 3 Ağustos'da ordusu ile geri çekilip Napoli'ya döndü.

Napoli'de Sicilya'ya ordusunu geçirmek ve Sicilya adasında harekat yapabilmak için planlar ve hazırlıklar yapmaya başladı. Bu geçiş ve istilayı yeni yıl başında yapmayı planlamakta idi. Fakat yeni yılda sıhhati gayet bozuldu. 7 Ocak 1285'de Foggia'da vefat etti.

Ölümü ve veraseti[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Carlo Anjoulu'nun mezar heykeli

Carlo Anjulu hazırladığı vasiyetnameye göre öldükten sonra kendine ait olan tüm ülke toprakların sahipliğini, o zaman Katalonya'da tutuklu bulunan, oğlu II. Karlo Napolili'ye bıraktığını belgeledi. Fakat öldüğü zaman sahip olduğu bu topraklar bir papalık temsilci ile yeğeni II. Robert Artoislı'nın ortaklaşa naipliği altında bulunmaktaydı.

Carlo Anjulu tüm hayatını büyük çabalar harcayarak ya hukuki yollarla ya da askeri yollarla Akdeniz havzasında bulunan bir impartorluk kurma hevesi ile kendine ait topraklar toplamaya hasretmişti. Bu çabaları sırasında yaptıklarından hiçbir zaman kendinde hiçbir hata bulmamış ve daima vicdanen kendinin doğru olduğunu hissetmişti. Bu yaptıkları ile kendini Tanrı'nın bir aleti olarak görmekte idi. Özellikle Papalık haklarını korumada ve Hohenstaufen hanedanı üyelerinin cezalandırılmasında kendini Tanrı'nın ceza verici ve ceza uygulayıcı temsilcisi olarak hareket etmişti. Kendini devamlı olarak bir adil hükümdar olarak görmekte idi. Bu adaletinin gayet haşin, sert, eğilmez bir şeklide uygulanması onun kendi inançları hakkında ve bu inançlar doğrultusunda kendinin devamlı olarak doğruyu seçtiğine en ufak bir şüphesi olmamasına bağlanmaktadır. Sonunda hiç eğilmez, sert ve haşinliği, eline geçirdiği ve idare ettiği ülkelerde öldükten sonra kendinden pek az iyi izlenimler kalmasına ve uyguladığı strateji, tedbir ve yöntemleri devam ettirmek heveslisi olan hiçbir takipci hüküm sürücünün ve yöneticinin onun izinden gitme tutkusu olmamasına neden olmuş ve fetihleri ile elde ettiği sonuçlar da genellikle kalıcı olmayıp ölümü ile ortadan kaybolmuştur.

Buna rağmen yaptıklarının bazıları birkaç yüzyıl tarihte yankılar taşımıştır. Bunların başında Anjular hanedanı ile kurduğu Sicilya adası ve Güney İtalya anakarasını içeren Sicilya Krallığı gelmektedir. Sicilya adasında Anjular hanedanı devam etmemiş ve daha hayatta iken kendi rakibi olan Aragonlular Sicilya Vesperler Savaşı'ndan hemen sonra Sicilya'da yönetimi ele almışlardır. Güney İtalya'da Anjular ve devamı hanedanlar Napoli Krallığı'ni idame ettirmişlerdir. Fakat Carlo Anjulu krallığı stili Sicilya ve Güney İtalya'yı birlikte ihtiva eden "Sicilya Krallığı" 1442-1458 ve 1816-1861 dönemlerine İki Sicilya Krallığı şekilde yeniden tarihe girmiştir.

Carlo Anjulu orta çağlar ortalarında antik Yunan ve Romalı kaynaklara dayalı Rönesans stili bilim ve bilgiler gelişmesinin ilk deneyimini sağlamıştır. Bunu Salerno ve Napoli Üniversitelerinde gayet iyi dil bilgili Yahudi asıllı alımları çevirici olarak kullanmakla yapmıştır. Bu antik diller ve Arapça'dan çeviriler yaparak antik klasik Grek, Romalı ve Arapça eserlerin çevirilerini oratay çıkaran Yahudi asıllı alimlerin başında Palermo'lu Musa gelmektedir, Bu Yahudi çevirici alimler destelerce antik felsefe ve tıp kitablarını o zaman kullanılan Latince'ye tercüme etmişlerdir. Böylece antik kalıcı klasik eserlerin ve o zaman Müslüman kültürünün ürettiği eserlerin ve bu eserlerin ihtiva ettiği bilgilerin Rönesans-öncesi Avrupa'ya erişmesini sağlamışlardır ve bu nedenle Carlo Anjulu'nun araç olduğu bu bilgi ve bilim gelişmesine bazı Avrupalı tarihçiler "Latince-Rönesans" adı vermektediler.[2]

Fakat ortaya çıkartığı savaşlar sadece Sicilya ve güney İtalya'da kötü yankılar doğurmamıştır. Katolik kilsesinin entrikaları ve acayip amaçlı politikaları Hristiyan kilisesini kökünden sarsmıştır. Papa İV. Martinüs'in ortaya çıkarttığı Papalık kurallarını uygulatamak için Sicilya'ya karşı olan ve Carlo'nun ölümünden sonra Aragon Kralığı'na karşı yapılan politik Aragonlar Haçlı seferi papanın dinsel otoritesini temelden kırmış; papanın ahlaki etik otoritesinin boş olduğunu ortaya açıkça çıkartmış; millet kavramının ortaya çıkartıp birleşik Hristiyanlar Haçlılar seferinin felsefesini temelinden sarsmış ve hatta Papalığın ve Batı Avrupa Hristiyanlığının ikiye ayrıldığı 1309-1377 döneminde Avignon Papaları'nin ve 1378-1417 Katolik Bölünmesi'nin çıkmalarına neden olmuştur.

Eşleri ve çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Carlo Anjulu'nun birinci eşi Kraliçe Beatrice Provanslı

Carlo Anjulu 31 Ocak 1246'da Aix-en-Provence'da bir törenle Beatrice Provanslı ile evlenmişti. Beatrice Provence ve Forcalquier Kontu olan İV. Ramon Berenquer'in ve karısı Beatrice Savöylü'nün en küçük kızı idi. Babası Ramon 19 Ağustos 1245'de olmuştu. Büyük üç kız kardeşi için babası yaşamakta iken çok iyi, hepsi bir ülkenin kralı olan kocalar bulmuş ve bu evlilikleri için çok büyük meblağlara varan çeyiz ve drahoma sağlamıştı. Onun için Ramon verasetini hazırlamakta iken elinde bulunan tüm malikhane ve yönetim haklarını en küçük kızı Beatrice'e devretmişti. Böylece miras yoluyla kendi başına Provence ve Forcalquier Kontu olan Beatrice Provanslı Karlo Anjulu ile evlenince Carlo Anjulu Provence ve Forcalquier Kontu oldu. Beatrice ve Carlo Anjulu'nun çocukları şunlardır:

  • Louis (1248, Magosa);
  • Blanche (1250-Temmuz 1269), evlilik: 1265 - III. Robert Flandara Kontu;
  • Sicilyalı Beatrice (1252-1275), evlilik 15 Ekim 1273, Foggia'da Philip Courtenayli, isimsel unvan olarak Konstantinopolis Haçlılar Latin İmparatorluğu imparatoru;
  • II. Carlo Napolili (1254 – 1309)
  • Filip Sicilyalı (1256-1 Ocak 1277), isimsel unvan olarak 1274'den itibaren "Selanik Krali", evlilik - 28 Mayıs 1271 Isabella Villehardouinli
  • Robert (1258-1265)
  • Elisabeth Sicilyali (1261 – yak. 1300), evlilik - Eylul 1272 Macaristan Kralı IV. Ladislav

Beatrice Provanslı'nın ölümünden sonra Carlo Anjulu 1268'de Margeret Burgundili ile evlilik yaptı. Bu evlilikten tek bir çocukları oldu:

  • Margaret (yak. 1268 - yak. 1276), çocuk iken bilinmeyen bir nedenle ölmüştür.


-->

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Vieusseux, André,İtaly and the İtalians ın the nineteenth century, (Pall-Mall East., 1824), 56
  2. ^ Patai, Raphael, (1977) The Jewish Mind, Scribners, s.156
  • İngilizce Wikipedia "Charles I of Naples" maddesi: [[1]]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Léonard, Émile G. (1954). Les Angevins de Naples. Paris: Presses universitaires de France (PUF).  (Fransızca)
  • Dunbabin, Jean (1998). Charles 1 of Anjou: Power, Kingship and State-making in Thirteenth-century Europe (The Medieval World). Londra: Longmans. ISBN 0582253705.  (İngilizce)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Önce gelen:
I. Manfredo
Hohenstaufen Hanedanı
Sicilya Kralı
Blason sicile famille Hauteville.svg

1262 - 1282
Sonra gelen:
III. Pedro Aragonlu
Önce gelen:
I. Manfredo
Hohenstaufen Hanedanı
Napoli Kralı
Arms of the Kingdom of Naples.svg

1266 - 1285
Sonra gelen:
II. Carlo Napolili