Hattuşaş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hattuşaş - Boğazkale:
Hitit İmparatorluğu Başkenti
*
UNESCO Dünya Miras Listesi

Hattusa Yerkapi rampant.JPG
Yerkapı Bayırı
Ülke  Türkiye
Tür Kültür
Kriter i, ii, iii, iv
Referans 377
Bölge** Avrupa ve Asya
Koordinatlar 40°01′11″N, 34°36′55″E
Tescil bilgisi
Tescil 1986  (10. Oturum)
* Dünya Mirası resmi listesi.
** UNESCO resmi sınıflandırması.
Güneyde yer alan Yerkapı Bayırı.
Aslanlı Kapı ve Dış Şehir arasında kalan Yenicekale.
Hattuşaş'ta bulunan Nişantaş'ta Luviler dönemine ait hieroglif.
Hattuşaş'ın kısmen onarılan Hisarları.

Hattuşaş, Hititler'in geç tunç çağı dönemindeki başkentidir. Çorum ilinin 82 km güneybatısındaki günümüzdeki adıyla Boğazkale ilçesinde bulunmaktadır.

Hattuşaş Antik Kenti[değiştir | kaynağı değiştir]

Kent, tarih sahnesinde, Hitit İmparatorluğu'nun MÖ 17. ile 13. yüzyıllar arasında başkenti olarak yer almıştır. Hattuşaş, 1986 yılında UNESCO Dünya Mirasları listesine dahil edilmiştir. Hattuşaş Çorum'un Sungurlu ilçesinin güneydoğusunda Boğazkale ilçesinin 4 km doğusundadır.

Hattuşaş'ta Ortaya Çıkarılan Şehir Katmanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hitit Devleti'nin başkenti olan Hattuşaş sanat ve mimarlık alanında gelişmeler göstermiştir. Hattuşaş sözcüğü Hattus sözcüğünden yani Hatti insanlarının verdiği orijinal addan gelir. Hattuşaş çok geniş bir alana yayılmıştır. Yapılan kazılarda 5 kültür katı ortaya çıkmıştır. Bu katlarda Hatti, Asur, Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma kalıntılar bulunmuştur. Kalıntılar Aşağı Kent, Yukarı Kent, Büyük Kale (Kral Kalesi), Yazılıkaya'dan oluşmaktadır.

Aşağı Şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattuşaş'ın konumu ve Anadolu'daki Başlıca Hitit yerleşim brimleri.

Hattuşaş'ın kuzeyde kalan kısımına "Aşağı şehir", güneyde kalan kısımına "Yukarı Şehir" denir. Hattuşaş'daki kalıntıları ilk olarak Fransız arkeolog Charles Texier keşfetmiştir. 1893-1894 yıllarında kazılar başlatılmıştır, ve bu kazılardan sonra 1906'da Alman Hugo Winckler ile İstanbul Arkeoloji Müzesi'nden Thedor Makridi çivi yazısı ile yazılmış büyük bir Hitit arşivi bulmuşlardır. Hattuşaş'da MÖ III. binden itibaren yerleşim görülmektedir. Bu dönemdeki yerleşmeler genellikle Büyükkale çevresinde oluşmuştur. MÖ 19. ve 18. yüzyıllarda Aşağı Şehir'de Asur Ticaret Kolonileri Çağı yerleşmeleri görülmektedir ve şehrin adına ilk kez bu çağa ait yazılı belgelerde rastlanmıştır. Ortaya çıkan yazıtlardan Hattuşaş'ın MÖ 18.yy'da Kuşşara kralı Anitta tarafından tahrip edildiği ortaya çıkmaktadır. Bu tarihten sonra M.Ö 1700 yıllarında Hattuşaş yeniden yerleşime açıldı ve MÖ 1600'lerde Hitit Devleti'nin başkenti olmuştur. Kurucusu Anitta gibi Kuşşara kökenli olan I. Hattuşili'dir.

Yukarı Şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattuşaş'ın "Yukarışehir" denilen bölgesi 1 km2alana yayılmıştır ve eğimli bir arazi şekili vardır.Yukarışehir genellikle tapınaklar ve kutsal alanlardan oluşur. Yukarı Şehir güneyden çevrilen bir surla donaltılmıştır. Bu sur üzerinde 5 tane kapı vardır. Kentin en yüksek noktasında bastion ile "Sfenksli Kapı" yer almaktadır. Diğer dört kapıdan güney surunun doğu ve batı ucunda karşılıklı "Kral Kapısı" ve "Aslanlı Kapı" yer almaktadır.


Hattuşaş'ın Kapıları


Aşağı ve Yukarı Şehir Tapınakları


Nişantepe'de II. Şuppiluliuma tarafından yaptırılan 2 numaralı Oda

Büyük Kale[değiştir | kaynağı değiştir]

Kraliyet Sarayı, ikamet ve imparatorluğun yönetim merkezi de dahil olmak üzere 150 m, 250 m kayalık bir tepe üzerine inşa edilmiştir.


Büyük Kale

Yazılıkaya[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattuşaş antik kentinin 2 km kuzeydoğusunda bulunan, kayalar arasındaki, galeri adı verilen iki girintiden oluşan, MÖ 13. yüzyılda yapılmış Hitit açık hava tapınağı.


Yazılıkaya

Hattuşaş'ta Tapınaklardan Ele Geçirilen Antik Eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hattuşaş kazılarında tapınaklardan ele geçirilen malzemeler 5 gruba ayrılır;

  • Seramikler
  • Aletler
  • Silahlar
  • Kült objeleri
  • Yazılı belgeler


Hattuşaş'ta yapılan kazılarda çıkarılan ve Ankara - Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenen Antik Eserler

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Hattuşaş ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.