Haim Topol

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Haim Topol

Haim Topol Kudüs'te. (Mayıs, 2008)
Genel bilgiler
Doğum adı Haim Topol (חיים טופול)
Diğer ad(ları) Topol
Doğum 9 Eylül 1935 (1935-09-09) (79 yaşında)
Tel Aviv, Birleşik Krallık Filistin Mandası Palestine-Mandate-Ensign-1927-1948.svg
Uyruk İsrailli Flag of Israel.svg
Evlilik(ler)i Galia Topol
Çocukları Omer Topol, Andy Topol, Anat Topol
Ebeveyni Rel (Goldman) Topol ve Jacob Topol
Meslek(ler) Tiyatro, Müzikal ve Sinema Oyuncusu
Etkin yıllar 1961–günümüz (sahne)
1961–1998 (sinema)
Ödüller
* 29. Altın Küre Ödülleri, En İyi Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Müzikal veya Komedi (Sinema)
* 1972 David di Donatello Ödülleri, En İyi Yabancı Aktör
* 1972 Sant Jordi Awards, Yabancı Filmde En İyi Performans 1972
* 44. Akademi Ödülleri En İyi Erkek Oyuncu (adaylık)

Haim Topol (İbranice: חיים טופול‎. İsrailli tiyatro ve sinema oyuncusu. 9 Eylül 1935 tarihinde dünyaya gelmiştir. Oynadığı yapımlarda kısaca Topol olarak yer almıştır; bunun yanında Chaim Topol, Haim Topol, Haym Topol gibi farklı isimlerle farklı yapımların kadrosunda bulunmuştur. Damdaki Kemancı filminde ve müzikalinde Tevye karakteri ile dünya çapında üne kavuşmuştur.

Kişisel Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Haim Topol 9 Eylül 1935 tarihinde, o dönemde Birleşik Krallık Mandası'ndaki Filistin'de dünyaya gelmiştir.[1] İlk oyunculuk deneyimi ise İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından sahnelenen bir oyun sırasında olmuştur. Daha sonrasında, doğduğu şehir olan Tel Aviv'de kendi tiyatro topluluğunu kurmuştur. Kurduğu bu toplulukla birlikte Hayfa Tiyatrosu'nun kuruluşuna önemli katkı sağlamıştır. Omer Topol, Andy Topol, Anat Topol isimlerinde 3 çocuğu bulunmaktadır. Topol, 1.78 boyundadır.[2] 2005 yılında yapılan bir ankette, Tüm Zamanların En Önemli 200 İsraillisi sıralamasında 90. seçilmiştir. [3]

Haim Topol, Yahudi Tiyatrosu'nun "First Lady"'si lakaplı Hana Robina ile, 5 Kasım 1967

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1964 tarihli Ephraim Kishon'un Sallah Shabati filminde, bir Mizrahi Yahudisi'ni canlandırdığı rolü ile önemli bir aşama katetmiştir. Bu filmde 1960'lı yıllarda İsrail'e göç eden bir Mizrahi Yahudisi'nin yaşadığı sıkıntılar ele alınmaktaydı. Bu film İsrail'den Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü için gönderilen filmdi ve ödüle aday filmler arasında da yer almıştır. Ayrıca Altın Küre Ödülleri'nde Topol'a Yılın Yeni Yıldızı-Aktör dalında da ödülü kazandırmıştır. Kazandığı bu ödülü, George Segal ve Harve Presnell ile paylaşmıştır. Bu ödülü kazananların arasında Peter O'Toole, Ömer Şerif, Robert Redford, Dustin Hoffman, Arnold Schwarzenegger, Ben Kingsley ve Eddie Murphy gibi önemli isimler yer almaktadır. İngilizce olarak çekilen ilk filmi ise, 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda da İsrail Savunma Kuvvetleri'nde acemi birliğine liderlik eden Albay Mickey Marcus'un hayat hikayesini anlatan, 1966 yapımı Devlerin Gölgesi ( Cast a Giant Shadow ) filmidir. Topol bu filmde Kirk Douglas, Yul Brynner, Frank Sinatra, John Wayne gibi isimlerle birlikte rol almış ve Abu Ibn Kadentir rolünü üstlenmiştir. En son rol aldığı sinema yapımları ise 1998 tarihli Left Luggage'dır ve bu filmde Mr. Apfelschnitt karakterini canlandırmıştır. Ayrıca yine 1998 tarihli Time Elevator filminde Shalem karakterini canlandırmıştır.

Damdaki Kemancı[değiştir | kaynağı değiştir]

Fakat Haim Topol'a dünya çapındaki ününü kazandıran yapım 1971 yapımı Damdaki Kemancı filmi olmuştur. Bu filmde oynadığı başrol Sütçü Tevye karakteri sayesinde rolle özdeşleşmiş ve gerek filmde gerekse eserin müzikal gösterimlerinde eserle özdeşleşecek seviyede tanınır olmuştur. Filmin başrolü olan Tevye karakterine müzikal gösterilerde hayat veren ve bu sayede üne kavuşan Zero Mostel de bu filmdeki rol için düşünülen adaylar arasında olmasına rağmen bu rolü canlandırması için Haim Topol tercih edilmiştir. Bunun da en önemli nedeni, Londra'da gösterimi yapılan müzikal oyunda sergilediği üstün performanstır. Ayrıca Topol'un West End'de ve Her Majesty's Theatre yani Kraliçe Tiyatrosu'nda sergilediği performansın ve uzun süre boyunca yoğun ilgiyle izleyicisiyle buluşan müzikalin ardından eserin filminin çekilmesi kararlaştırılmıştır. 1971 yapımı Damdaki Kemancı filmindeki oyunculuğu Akademi Ödülleri ve Altın Küre Ödülleri gibi pek çok ödülde adaylıklar getirmiş; 29. Altın Küre Ödülleri'nde ise Müzikal veya Komedi (Sinema) dalında En İyi Erkek Oyuncu Ödülünü kazanmasını sağlamıştır. Akademi Ödülleri ve Altın Küre Ödülleri'ne aday olduğu dönemde İsrail Savunma Kuvvetleri'nde askerlik görevini yapmakta olan Topol'a ödül seremonisine katılması için izin verilmiştir.[4] Topol, Akademi Ödülleri'ne aday gösterilen ilk İsrailli oyuncudur.

Film sayesinde artan tanınırlığı, onun Tevye karakteri ile özdeşleşmesini ve dünya çapında oynanacak Damdaki Kemancı müzikalleri için aranan bir oyuncu haline gelmesini sağlamıştır. 1983 yılında Damdaki Kemancı müzikalinin Londra'daki yeniden gösteriminde Tevye karakterine tekrar hayat vermiştir. 1980'lerin sonlarında ise Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan turnede aynı karakteri tekrar canlandırmıştır. Bu dönemde karakterle aynı yaşlara gelmiş bulunmaktadır. Ayrıca bu turne sırasında Topol'un canlandırdığı Tevye karakterinin eşi Golde'yi canlandıran Rosalind Harris de 1971 yılındaki filimde Tevye'nin büyük kızı Tzeitel'a hayat veren aktristir. 1990'da Topol, Broadway Tiyatrosu'ndaki gösterimlerinde yeniden rol almış ve buradaki performansı sayesinde 1991 yılındaki Tony Ödülleri'nde Müzikalde En İyi Erkek Başrol Oyuncusu ödülüne aday gösterilmiş fakat ödülü Jonathan Pryce'e kaptırmıştır. 1994 yılında ise Londra'daki oyunda yine Tevye karakterini canlandırmıştır.Bu büyük turnelerin dışına Avrupa, Amerika, Japonya ve Avustralya'da sahnelenen pek çok oyunda da bu tecrübesini konuşturmuştur. 2005 yılının Kasım'ında Sidney'deki Başkent Tiyatrosu'nda ve 2007 yılının Nisan ayında Wellington Yeni Zelanda'da gösterilerine devam etmiştir.

20 Ocak 2009 tarihinde ise Tevye karakterini canlandıracağı son 'Damdaki Kemancı turnesi için ilk oyunu Wilmington, Delaware, ABD'de oynamıştır. Fakat omzundaki rahatsızlık sebebiyle turu yarıda kesmiştir. Böylece Tevye rolüyle son kez 15 Kasım 2009 tarihinde Boston, Massachusetts, ABD'de sahne almıştır.(Broadway'de Tevye rolünü daha önce de canlandırmış olan Theodore Bikel veHarvey Fierstein Topol'un yerini alarak planlanan turneye deavm etmiştir.) [5]

Filmde ve müzikalde Tevye'nin söylediği Ah Bir Zengin Olsam [6] , Anatevka[7] , Gelenekler[8] ve Gündoğumu, Günbatımı[9] gibi parçalar da Topol'un sesinden hayat bulmuştur.

22 Haziran 2010, Gesher Tiyatrosu'nda sahnelenen Usta ile Margarita'da bir sahne

Yazar Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendi otobiyografisi olan Topol isimli kitap İsrail'de ve Londra'da yayınlanmıştır. Topol ayrıca çizer kimliği ile de bilinmektedir. Pek çok kitaba da çizimleriyle soluk katan Topol'un katkıda bulunduğu kitaplar arasında "Yahudi Mizahının Hazinesi" kitabı da bulunmaktadır.

Filografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Yapım Rol İlgili Notlar
1961 I Like Mike Mikha
1963 El Dorado Benny Sherman
1964 Sallah Shabati Sallah Shabati
1966 Devlerin Gölgesi ( Cast a Giant Shadow ) Abu Ibn Kadentir Altın Küre Ödülleri'nde Yılın Yeni Yıldızı-Aktör Ödülü
1967 Ervinka Ervinka
Orman Kitabı Bagheera İbranice seslendirme
1969 A Talent for Loving General Molina
Before Winter Comes Janovic
1971 The Going Up of David Lev Chaim TV yapımı
Ha-Ternegol
Damdaki Kemancı Sütçü Tevye 29. Altın Küre Ödülleri'nde Müzikal veya Komedi (Sinema) dalında
En İyi Erkek Oyuncu Ödülünü.
Ayrıca pek çok ödül için adaylık.
1972 Follow Me! Julian Cristoforou
1975 Galileo Galileo Galilei
1979 The House on Garibaldi Street Michael TV yapımı
1980 Flash Gordon Dr. Hans Zarkov
1981 Yalnız Senin Gözlerin İçin Milos Columbo
1983 The Winds of War Berel Jastrow TV'de mini dizi
1985 Roman Behemshechim Effi Avidar
1987 Queenie Dimitri Goldner TV yapımı
1988 Tales of the Unexpected Professor Max Kelada TV yapımı / 112. Bölüm: Mr. Know All
War and Remembrance Berel Jastrow TV yapımı
1993 SeaQuest DSV Dr. Rafik Hassan TV yapımı - "Treasure of the Mind" bölümü
1998 Time Elevator Shalem
Left Luggage Mr. Apfelschnitt
Shalom Shabat Balıkçı Eliyahu
2001 Harry Potter ve Felsefe Taşı (film) Rubeus Hagrid İbranice seslendirme
2002 Harry Potter ve Sırlar Odası (film) Rubeus Hagrid İbranice seslendirme
2003 Orman Kitabı 2 Bagheera İbranice seslendirme

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday Gösterildiği Yıl Aday Gösterildiği Ödül Aday Gösterildiği Dal Ödüle Aday Gösterilen Açıklama
1965 Altın Küre Ödülleri (Golden Globes) Yılın Yeni Yıldızı-Aktör Ödülü Devlerin Gölgesi ( Cast a Giant Shadow )'daki performansıyla Haim Topol Kazandı
1972 44. Akademi Ödülleri (Oscar) En İyi Film Damdaki Kemancı (film, 1971) Aday Gösterildi
En İyi Erkek Oyuncu Haim Topol Aday Gösterildi
29. Altın Küre Ödülleri En İyi Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - Müzikal veya Komedi (Sinema) Haim Topol Kazandı
David di Donatello Ödülleri En İyi Yabancı Aktör Haim Topol Kazandı
Sant Jordi Awards Yabancı Filmde En İyi Performans Haim Topol Kazandı

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]