Faiz
Faiz, ekonomi biliminde iki anlamda kullanılmaktadır. Birinci anlamda faiz, bir borç anlaşmasının satışı sonucu elde edilen getiri oranıdır. İkinci anlamda ise üretim amaçlı girdi olarak kullanılan sermayenin getiri oranıdır. Bu iki anlam iktisadi açıdan birbirlerinden farklı değillerdir ve iktisatçılar tarafından faiz olarak nitelendirilirler.[1]
Faiz oranı, nominal ve reel olmak üzere ikiye ayrılabilir. Nominal oran, bankalar gibi organizasyon ve kurumlar tarafından açıklanan faiz oranıdır. Reel faiz oranı ise enflasyona göre düzeltilmiş faiz oranıdır ve nominal orandan enflasyon oranının çıkarılması ile bulunur. [1]
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihçesi
Faiz ile ilgili teorik çalışmalar, son bir kaç yüzyılda ortaya çıkmış olsa da, faizin pratikte kullanımı çok eski çağlara dayanmaktadır.[2] MÖ 3000 yıllarında Sümerlerin faiz ile kredili satış yaptıkları bilinmektedir.[2] Tarih boyunca pek çok farklı devlet ve din faize yönelik yasal kısıtlamalar getirmiştir. Bazıları faizi tamamen yasaklarken, bazıları ise faiz oranlarına azami bir sınır getirmeye çalışmışlardır.[2]
[değiştir] Faiz türleri
[değiştir] Basit faiz
Bir yatırımın, yatırım dönemi süresince sadece anaparasının kazandığı faiz oranıdır.[3] Basit faiz şu formül ile hesaplanır:
Basit Faiz = Anapara * Faiz oranı * Süre
[değiştir] Bileşik faiz
Bir yatırımın yatırım dönemi boyunca kazandığı faizin de yeni yatırım döneminde yatırıma tabi tutulması sonucu elde edilen getiriyi gösteren faizdir. Diğer bir deyişle faizin de faiz kazanmasıdır.[3]
[değiştir] Birikmiş faiz
Bir yatırımın, yatırım dönemi içerisinde, ödeme tarihine kadar üzerinde biriken faizdir.[3]
[değiştir] Dönemsel faiz
Bir yatırımın fiilen elde tutulma süresince getireceği faizi ifade eder.[3]
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b Alkın, Erdoğan; Yıldırım, Kemal; Özer; Mustafa (2005). İktisada Giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. s. 221. ISBN 975-06-0204-8
- ^ a b c İsmail Seyrek, Zekeriya Mızırak (2009). "Faiz Teorileri Üzerine Bir İnceleme: Finansal İstikrarsızlık Hipotezinin Temel Dayanağı" (PDF). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 11 Nisan 2011 tarihinde erişilmiştir.
- ^ a b c d "Faiz tanımları". Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Terimler Sözlüğü. 10 Nisan 2011 tarihinde erişilmiştir.
