Canım Hoca Mehmed Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Canım Hoca Mehmed Paşa Osmanlı denizcisi (ö. 1737 Kütahya). III. Ahmet saltanatında Aralık 1714 - Şubat 1717 döneminde; I. Mahmud saltanatında Haziran 1731 - Kasim 1731 ve Nisan 1733 - 1737 dönemlerinde kaptan-ı derya görevi yapmıştır. Diğer kale muhafızlığı görevlerinde de bulunmuştur.[1]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı kaynaklara göre Cezayir'de doğmuştur. Bir savaşta Venediklilere esir düşerek yedi yıl esir kalmış, Osmanlılar tarafından fidyesi verilmek suretiyle kurtarılmıştır.[2]

Tersanede yetişmiş ve kalyon süvarisi ve kaptanı olmuştur. III. Ahmet döneminde Aralık 1714'de vezirlik verilerek kaptan-ı derya olmuştur. Mora kıyılarının düşmandan temizlenmesinde büyük başarıları olmuştur. Bir ara Korfu adasının kuşatılmasında yanlış iş gördüğünden Şubat 1717'de Yedikule'de hapsedilmiştir.[1]

Sonra affedilmiş; 1718'de Koron Muhafızı ve 1726'da Hanya Muhafızı görevlerine tayin edilmiştir.[1]

I. Mahmut döneminin başında ikinci kez kaptan-ı derya görevine getirilmiştir. Bu dönemin başında Patrona Halil ve zorbaları devletin her işine karışmaktaydılar ve Kasım 1730'da Patrona Halil sedaret kaymakamı olmak istemişti, Bunu önlemek için devlet ricali Canım Hoca Mehmet Paşa'dan bir plan yapması istemiş ve 25 Kasım'da bu plana uygun olarak Patrona Halil ve diğer elebaşıları saraya bir toplantıya çağrılıp bir baskınla öldürülmüşlerdir.

27 Mart 1731'de çıkan bir diğer yeniçeri isyanınında da Sadrazam Kabakulak İbrahim Paşa, Kaptanpaşa Canım Hoca Mehmet Paşa ve yeniçeri ağası sancağ-ı şerif altında toplanan askerlerle birlikte Etmeydanı'na isyancıların üzerine yürüyüp isyanı bastırmışlardır.

Canım Hoca Mehmet Paşa Kasım 1731'de kaptan-ı deryalık görevinden azledilmiştir..[1]

Mart 1732'de Ağrıboz Muhafızı tayin edilmiştir.

Mayıs 1733'de üçüncü kez kaptan-ı derya görevi verilmiş ve bu görevde 1737'de azledilmesine kadar kalmıştır.[1] Bu dönem sonlarında Osmanlı donanması Rusların 1736'da Azak Denizi ağzında elegeçirdikleri Azak Kalesine bağlı ve diğer nehir ağızlarındaki Rus deniz hareketlerini kontrol etmek için Sinop'ta bir filo kurulmuştur. Bu filo Canım Hoca Mehmet Paşa komutasında ilk olarak Dinyeper Nehri ağzına sefer yapmıştır.

Kaptan-ı deryalıktan 1737'de azledilmesinden sonra Kütahya'ya sürgüne gönderilmiştir. O şehirde sürgünde iken 1737'de vefat etmiştir.[1]

Sicill-i Osmani'de "Deniz işlerini bilir ve sadıktı" olarak değerlendirilmiştir..[1]

Önce gelen:
İzmirli Süleyman Paşa
Kaptan-ı Derya
1. kez

Aralık 1714 - Şubat 1717
Sonra gelen:
İbrahim Paşa
Önce gelen:
Abdi Paşa
2. kez
Haziran 1731-Kasım 1731
Sonra gelen:
Abdi Paşa
Önce gelen:
Koca Bekir Paşa
3. kez
Nisan 1733-1737
Sonra gelen:
Süleyman Paşa

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 [1]
  2. ^ http://www.nevenedir.com/canım-hoca-mehmet-paşa---1673/37090/

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 [2]