Andromeda (takımyıldız)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Andromeda
Andromeda
büyütmek için tıklayınız
Kısaltma And
Tamlayan Andromedae
Simge Andromeda
Bahar açısı 1 sa.
Yükselim +40°
Alan 722 derece kare
19. sırada
En parlak yıldızı α And (Alpheratz)
(Kadri 2.1)
Parlak yıldızlar
(kadir < 3)
3
Göktaşı yağmurları * Andromedids
(Bielids)
Çevreleyen
takımyıldızlar
* Perseus

+90° ve −40° enlemleri arasında görülebilir.
En iyi Kasım ayında saat 21:00'de görülebilir.

Andromeda, modern 88 takımyıldızdan biridir. Ayrıca, Batlamyus'un 48 takımyıldızdan oluşan listesinde de geçer. Adını Yunan mitolojisindeki bir karakter olan prenses Andromeda'dan alır. Kanatlı At takımyıldızının yanında bir kuzey yarımküre takımyıldızıdır. Andromeda Gökadası'nı barındırıyor olması en dikkat çekici özelliğidir. Kimi zaman Zincirli Prenses olarak da anılır.

Konu başlıkları

Dikkat çekici noktalar[değiştir]

Takımyıldızdaki en parlak yıldız, Sirrah adıyla da bilinen gösterilen Alpheratz'tır. Alpheratz prensesin başını temsil eder ve Bayer isimlendirme sistemine göre Alpha Andromedae olarak adlandırılır. Eskiden Andromeda ve Pegasus'un ortak yıldızı olduğu varsayılmıştır ve δ Pegasi olarak da adlandırılmaktadır. α, β, ve γ Pegasi ile Perseus'un büyük karesi'ni oluşturur.

β Andromedae Miraç (Mirach) adıyla bilinir ve prensesin kuşağını temsil eder. 88 ışık yılı uzaklıkta ve 2.1 kadirden bir yıldızdır.

γ Andromedae ya da Almaç (Almach), büyük "A"nın güney kolunun ucunda bulunur. Kontrastlı renkleriyle güzel bir çift yıldızdır.

υ Andromedae, Jüpiter kütlesinin 0.71 katı, 2.11 katı ve 4.61 katı kütlelere sahip belirlenmiş üç gezegenden oluşan bir gezegen sistemine sahiptir.

Dikkat çekici derin uzay nesneleri[değiştir]

Andromeda takımyıldızındaki en dikkat çekici derin uzay nesnesi M31, yani çıplak gözle görülebilecek en uzak gök cismi olan Andromeda Gökadası'dır. M31, bizim gökadamıza benzeyen devasa bir sprial gökadadır. Gökadayı bulmak için, β ve μ Andromedae arasında hayali bir çizgi çizin ve çizgiyi μ Andromedae'den sonra aynı doğrultuda ve aynı mesafede uzatın.

Mitoloji[değiştir]

Zincirli Prenses

Eğer çıplak gözle görülen daha sönük yıldızlar da hesaba katılırsa, takımyıldız, belirgin bir bel kuşağı olan (Avcı takımyıldızındakine benzer şekilde) çizgilerden bir kadın figürü ortaya koyar. Bir koluna uzun bir şey iliştirilmiş gibi durmaktadır, bu yüzden bir elinde kılıç tutan bir kadın savaşçı gibi hayal edilebilir. Bazı başka yıldızlar ile birlikte Andromeda'nın bu tasviri, Herakles'in 12 Suç efsanesinin bir parçası olan Hippolyte'in kemeri efsanesinin kökenini oluşturuyor olabilir. Herkül'ün, Ares'in kızı olan Amazonların kraliçesi Hippolyte'den kemerini almak zorunda kalması, 12 Suç efsanesinde geçer. Ancak efsaneye göre, kemeri almak için kraliçe ile anlaşmışsa da, Hera'nın Amazonları kışkırtması sonucu, Amazonlar Herakles'e saldırmış, Herakles de kraliçeyi öldürmüştür.

Ne var ki, yine sönük yıldızları göz önünde bulundurarak, yıldızların daha farklı şekilde bağlandığı düşünülürse zincire vurulmuş bir genç kızın görüntüsü oluştuğu hayal edilebilir [1]. Çevresindeki Cassiopeia, Cepheus, Cetus, Pegasus ve Perseus takımyıldızlarıyla birlikte, daha yaygın olarak bağdaştırılan Boast of Cassiopeia efsanesine kaynaklık ediyor olması muhtemeldir.

Takımyıldızın tasviri[değiştir]

Andromeda takımyıldızındaki yıldızların alternatif bir bağlanışını gösteren çizim.

Andromeda takımyıldızındaki yıldızlar, alternatif olarak zincire vurulmuş bir kadını gösterecek şekilde de bağlanabilir.

Alpha Andromedae prensesin başını temsil eder. Prensesin vücudu delta Andromedae, pi Andromedae ve beta Andromedae yıldızlarınca şekillendirilirler. delta Andromedae ve pi Andromedae prensesin omuzlarını oluştururken, beta Andromedae prensesin kalçasını oluşturmaktadır.

Prensesin bacaklarından biri beta Andromedae, upsilon Andromedae ve gamma Andromedae tarafından şekillendirilir. Gamma Andromedae, 2. kadirden bir yıldızdır ve prensesin ayağını temsil eder. Prensesin diğer bacağı beta Andromedae, mu Andromedae, nu Andromedae, phi Andromedae ve 51 Andromedae ile şekillenir. 51 Andromedae yıldızı, Andromeda'yı özgürlüğüne kavuşturmaya çalışan Perseus'un elinin uzandığı prensesin diğer ayağını temsil eder.

Prensesin kollarından biri – eta Andromedae elini temsil etmek üzere – delta Andromedae, epsilon Andromedae, zeta Andromedae ve eta Andromedae ile şekillenir.

Diğer kolu – iota Andromedae diğer elini temsil etmek üzere – pi Andromedae, rho Andromedae, theta Andromedae ve iota Andromedae yıldızlarıyla temsil edilir. rho Andromedae, theta Andromedae ve sigma Andromedae yıldızları prensesin dirseğini oluşturur. Prensesin iota Andromedae ile temsil edilen eli lambda Andromedae, kappa Andromedae, iota Andromedae ve omicron Andromedae tarafından oluşturulan bir zincirle bağlıdır.

Referans[değiştir]

  • H. A. Rey, The Stars — A New Way To See Them. Genişletilmiş baskı. Houghton Mifflin, Boston, 1997. ISBN 0-395-24830-2.

Dikkat çekici ve isimlendirilmiş yıldızlar[değiştir]

BD FD İsimler ve diğer tanımlar Kadir Işık yılı
uzaklıkta
Bilgiler
α 21 Alpha Andromedae, Alpheratz, Alpherat, Al'faret, Al'ferats, Sirrah, Sirah, Sirrakh 2.06 97.1
β 43 Beta Andromedae, Mirach, Merach, Mirac, Mirak, Mirakh, Merak, Mirar, Mirath, Mirax, El Mizar, Al Mizar 2.07 199
  • < ? al-maraqq Filetolar ?
γ¹,² 57 Gamma Andromedae, Almach, Almaak, Alamak, Almak, Almaach, Alamac, Al'mak 2.26 355
δ 31 Delta Andromedae 3.27 101
51 51 Andromedae 3.59 174
ο 1 Omicron Andromedae 3.62 692
λ 16 Lambda Andromedae 3.81 84.2
μ 37 Mu Andromedae 3.86 136
ζ 34 Zeta Andromedae 4.08 181
υ 50 Upsilon Andromedae 4.09 43.9
  • üç gezegenden oluşan bir sisteme sahip
κ 19 Kappa Andromedae 4.15 170
φ 42 Phi Andromedae, Keun Nan Mun 4.26 740
  • < 軍南門 (Mandarin jūnnánmén) Kampın güney kapısı.
  • Keun Nan Mun adını χ Andromedae ile paylaşır.
ι 17 Iota Andromedae 4.29 503
ε 30 Epsilon Andromedae 4.34 169
π 29 Pi Andromedae 4.34 660
η 34 Eta Andromedae 4.40 243
σ 25 Sigma Andromedae 4.51 141
ν 35 Nu Andromedae 4.53 680
7 7 Andromedae 4.53
θ 24 Theta Andromedae 4.61 253
3 3 Andromedae 4.64
65 65 Andromedae 4.73
58 58 Andromedae 4.78
8 8 Andromedae 4.82
ω 48 Omega Andromedae 4.83 92.3
b 60 60 Andromedae 4.84
ξ 46 Xi Andromedae, Adhil 4.88 196
  • < الذيل að-ðayl Elbise kuyruğu
τ 53 Tau Andromedae 4.96 680
ψ 20 Psi Andromedae 4.97 1310
χ 52 Chi Andromedae, Keun Nan Mun 5.01 242
  • < 軍南門 (Mandarin jūnnánmén) Kampın güney kapısı.
  • Keun Nan Mun adını φ Andromedae ile paylaşır.
22 22 Andromedae 5.01
41 41 Andromedae 5.04
2 2 Andromedae 5.09
ρ 27 Rho Andromedae 5.16 160
64 64 Andromedae 5.19
28 28 Andromedae 5.20
14 14 Andromedae 5.22
A 49 49 Andromedae 5.27
4 4 Andromedae 5.30
32 32 Andromedae 5.30
c 62 62 Andromedae 5.31
18 18 Andromedae 5.35
55 55 Andromedae 5.42
11 11 Andromedae 5.44
36 36 Andromedae 5.46
15 15 Andromedae 5.55
63 63 Andromedae 5.57
47 47 Andromedae 5.60
44 44 Andromedae 5.67
5 5 Andromedae 5.68
56 56 Andromedae 5.69
23 23 Andromedae 5.71
13 13 Andromedae 5.75
12 12 Andromedae 5.77
45 45 Andromedae 5.80
10 10 Andromedae 5.81
6 6 Andromedae 5.91
39 39 Andromedae 5.95
9 9 Andromedae 5.98
59 59 Andromedae 6.09
26 26 Andromedae 6.10
66 66 Andromedae 6.16
HR 465, GY Andromedae 6.36 455
59 59 Andromedae 6.82
Groombridge 34, GQ Andromedae, GX Andromedae 8.01 11.62
Ross 248 12.29 10.32
  • yakın
S Andromedae, Supernova 1885 2.9 million

Kaynak: The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200

Gezegen barındıran yıldızlar[değiştir]

Yıldız Gezegen Uzaklığı
(ışık yılı)
Keşfi
HD 13507 HD 13507 b 85.45 2002
HD 3346 HD 3346 b 655.58 1996
HD 3346 c 655.58 1996
HD 8673 HD 8673 b 124.75 2005
Upsilon Andromedae Upsilon Andromedae b 52 1996
Upsilon Andromedae c 52 1999
Upsilon Andromedae d 52 1999

Dış bağlantılar[değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Andromeda (takımyıldız) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız[değiştir]

Batlamyus'un listelediği 48 takımyıldız
Günümüzde geçerli 88 takımyıldız


Koordinat:Sky map 01s 00d 00sn; 40º 00' 00″