1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı
Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları
Osmanlı-Rus Savaşları
Azov.jpg
1696 yılında Azak şehrinde savaş.
Tarih 1686-1700
Bölge Kırım ve Azak (günümüzde Ukrayna)
Sonuç Rus zaferi, İstanbul Antlaşması
Taraflar
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Kırım Özerk Cumhuriyeti Kırım Hanlığı
Rusya İmparatorluğu Rusya Çarlığı
Komutanlar
Osmanlı İmparatorluğu Elmas Mehmed Paşa
Osmanlı İmparatorluğu Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa
Kırım Özerk Cumhuriyeti I. Selim Giray
Rusya İmparatorluğu I. Petro
Rusya İmparatorluğu Vasili Golitsin
Rusya İmparatorluğu Boris Seremetyev
Rusya İmparatorluğu Aleksey Şeyn
Güçler
14.000 (sadece Kırım Cephesi)
Toplam: Bilinmiyor
330.000 (sadece Kırım Cephesi)
Toplam: Bilinmiyor
Kayıplar
Bilinmiyor Bilinmiyor

1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı, 1683-1699 Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşı'nın bir parçasıdır. II. Viyana Kuşatması sonrasında çok sayıda Avrupa ülkesi Osmanlı İmparatorluğu'na karşı birleşerek saldırıya geçti. 1686 yılında Rusya da Kutsal İttifak ülkelerine katıldı. 1687 ve 1689 yıllarında Kırım'a, 1695 ve 1696 yıllarında ise Osmanlılara ait Azak'a saldırıya geçtiler. Kırım'da başarılı olamayan Rusya, Azak'ı ele geçirmeyi başardı. Savaş 1700 yılında İstanbul'da imzalanan bir antlaşmayla sona erdi.[1]

Kırım seferleri[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Mayıs 1687 tarihinde Çar Vasili Golitsin komutasındaki 132.000 kişilik bir Rus ordusu Kırım'a karşı sefere çıktı. 30 Mayıs'ta bu orduya sol kıyı Kazaklarının atamanı İvan Samoyloviç'in komutasındaki 50.000 kişilik bir Kazak ordusu katıldı. Yaz sıcağında ilerleyen bu büyük ordu yiyecek ve su sıkıntısına uğradı. 17 Haziran'da ulaşmaya çalıştıkları Perekop Kıstağı'ndan 6 hafta uzaklığındayken geri dönmeye karar verdiler.

1689 yılında Ruslar bir kez daha aynı sefere çıktılar. Bu sefer Şubat ayında yola çıkarak yaz sıcağından sakınmak istiyorlardı. 20 Mayıs'ta Perekop Kıstağı'na ulaştılar ama Kırım Hanlığı'nın saldırısına uğradılar. Su sıkıntısı baş gösterdi. Golitsin yine geri çekilme emri verdi. Her iki Kırım seferi de başarısız olmuştu. Yine de bu savaş, Kırım Hanlığı'nı meşgul ederek Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nda Osmanlıların yardımına koşmalarına engel olmuşlardı.[2]

Azak seferleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Azak Kalesi'nin Ruslar tarafından alınması. (1696)

Rusların ilk Azak seferi 1695 yılının baharında başladı. 27 Haziran'da Ruslar Azak Kalesi'ni kuşattılar. Ancak Osmanlıların nehir yoluyla kaleye erzak ve cephane getirmelerini engelleyemediler. Ruslar 5 Ağustos ve 25 Eylül'de iki defa saldırıya geçtiler. Ancak başarısızlığa uğradılar. 1 Ekim'de kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldılar.

Bu kuşatmanın başarısız olması üzerine Rus Çarı I. Petro hemen bir donanma inşa edilmesini emretti. 1696 yılının Nisan ayında Aleksei Shein komutasındaki 75.000 kişilik bir ordu kara yoluyla Azak Kalesi'ne doğru yola çıktı. Aynı zamanda yeni inşa edilmiş Rus donanması Voronej Nehri ve Don Nehri yoluyla Azak Kalesi'ne doğru yelken açtı. 27 Mayıs'ta bu donanma Azak Kalesi'ni kuşattı. 14 Haziran'da 4.000 asker ve 23 gemiden oluşan Osmanlı donanması Azak Kalesi'nin yardımına yetişti. Ancak Rus Donanması 2 Osmanlı gemisini batırmayı başardı. 19 Temmuz'da Azak Kalesi Rusların eline geçti.[3]

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırım'da fazla bir başarı elde edemeyen Rusya bu savaşta Azak Kalesi'ni ele geçirmeyi başarmıştı. Bu savaş ayrıca Rus donanmasının ilk büyük başarısıydı. 14 Temmuz 1700 tarihinde Osmanlı Devleti Rusya'yla İstanbul Antlaşması'nı imzalayarak Azak Kalesi'ni Ruslara bıraktı. Ayrıca Rusların Taganrog'da inşa ettikleri kaleyi kabullenmek zorunda kaldı.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.kadimdostlar.com/Buyuk_Osmanli_imparatorlugu_f122/1686_1700_Osmanli_Rus_Savasi_1683_1699_Osmanli_K_t71706.html
  2. ^ http://www.egitimkutuphanesi.com/kirim-savasi-rus-arsivinden-osmanli-kirim-savasi-ve-fotograflari-kirim-savasi-1853-1856-osmanli-rus-savasi/
  3. ^ Azak Çarpışmaları
  4. ^ İstanbul Antlaşması