Büyük Kuzey Savaşı

Büyük Kuzey Savaşı
Rusya-İsveç Savaşları, Polonya-İsveç Savaşları ve Danimarka-İsveç Savaşları
Büyük Kuzey Savaşı. Üstten saat yönünde: Poltava Savaşı, Gangut Savaşı, Narva Savaşı, Gadebusch Savaşı, Storkyro Savaşı
Tarih Şubat 1700–1721 Bölge İskandinavya, Doğu Avrupa, Ukrayna Sonuç İttifak galibiyeti
Taraflar
İsveç İmparatorluğu Holstein-Gottorp Lehistan (1704-09) Osmanlı İmparatorluğu (1710-14) Kazak Hetmanlığı (1708-1709)	Rus İmparatorluğu Danimarka-Norveç (1700, 1709-) Saksonya (1700-06, 1709-) Lehistan (1700-04, 1709-) Kazak Hetmanlığı (1700-1708) Prusya (1715-) Hanover (1715-) Büyük Britanya (1717-)
Komutanlar
XII. Charles  † Rehnskiöld Stenbock Lewenhaupt IV. Frederick  † Stanisław Leszczyński III. Ahmed Ivan Mazepa	Deli Petro Menshikov Sheremetev IV. Frederick Augustus the Strong (personal union) Frederick William I George I (personal union)
Güçler
77,000-393,400	En az 360,000

Büyük Kuzey Savaşı, (1700-1721) Vestfalya Barışı sonrası Kuzey Avrupa'yı yeniden şekillendiren savaşlar dizisidir. İsveç ile komşuları arasında cereyan etmiştir.

Otuz Yıl Savaşı sırasında II. Gustave Adolph önderliğinde İsveç orduları Avrupa içlerine dek girmiş, Fransa sınırına dek tüm Alman birliklerini süpürmüştü. İsveç'in bu şaşırtıcı gücü, müttefiki Fransa'yı bile ürkütecek boyuttaydı. Kalabalık ordusu, donanması ve demir madenleri sayesinde İsveç, komşuları aleyhine topraklarını genişletiyordu.

Rusya'nın ileri görüşlü çarı Büyük Petro, İsveç tehdidini bertaraf etmek üzere harekete geçti. İsveç'in yayılmasından hoşnut olmayan komşuları, Rusya, Prusya Krallığı, Danimarka-Norveç ve Lehistan bir araya gelerek Kuzey İttifakı'nı kurdu.

İsveç'in genç ve dinamik kralı Demirbaş Şarl, ordusunun başına geçerek ittifak güçleriyle savaştı. Aynı yıllarda, Avrupa'nın diğer kısımlarında İspanya Veraset Savaşı sürmekte olduğu için İsveç, Fransa'nın yardımından mahrumdu. Ne var ki Demirbaş Şarl tüm cephelerde zafer kazandı ve Rusları 1700'te Narva'da ezdi.

Ancak İsveç'in kaynakları, bu kadar düşmana karşı savaşı sürdürmeye yetmedi. 1709'da Poltava'da bozguna uğrayan kral, Osmanlı Devleti'ne sığınınca savaş güneye sıçradı (Prut Savaşı). Osmanlıların Rusları 1711'de Prut'ta yenmesi İsveç'i rahatlattıysa da Osmanlılar savaştan çabuk çekildi.

İsveç savaştan mağlup ayrıldı. Yarım asırdan fazla süredir devam eden İsveç yayılması sona erdi. Ruslar ise Baltık Denizi kıyılarında geniş bir kıyı parçası elde ettiler ve burada donanmalarını kurabildiler.

Ayrıca bakınız

• Prut Savaşı
• Demirbaş Şarl
• I. Petro