Büyük Kuzey Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Büyük Kuzey Savaşı
Rusya-İsveç Savaşları, Polonya-İsveç Savaşları ve Danimarka-İsveç Savaşları
Stora nordiska kriget.jpg
Büyük Kuzey Savaşı.
Üstten saat yönünde: Poltova Muharebesi, Gangut Savaşı, Narva Savaşı, Gadebusch Savaşı, Storkyro Savaşı
Tarih 22 Şubat 1700 – 10 Eylül 1721
Bölge İskandinavya, Doğu Avrupa, Ukrayna
Sonuç İttifak galibiyeti
Taraflar
İsveç İsveç İmparatorluğu
Wappen Herzogtum Holstein 1703.gif Holstein-Gottorp
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Lehistan (1704-09)
Osmanlı İmparatorluğuOsmanlı İmparatorluğu (1710-14)
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Kazak Hetmanlığı (1708-1709)
Rusya İmparatorluğu Rusya Çarlığı
Danimarka Danimarka-Norveç
(1700, 1709-)
Flag of Electoral Saxony.svg Saksonya
(1700-06, 1709-)
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Lehistan
(1700-04, 1709-)
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Kazak Hetmanlığı (1700-1708)
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg Prusya (1715-)
Flag of Hanover (1692).svg Hannover (1715-)

Birleşik Krallık Büyük Britanya Krallığı (1717-)
Komutanlar
İsveç Demirbaş Şarl  
İsveç Rehnskiöld
İsveç Stenbock
İsveç Lewenhaupt
Wappen Herzogtum Holstein 1703.gif IV. Frederick  
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Stanisław Leszczyński
Osmanlı İmparatorluğu III. Ahmed
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Ivan Mazepa
Rusya Deli Petro
Rusya Menshikov
Rusya Boris Petroviç Şeremetev
Danimarka IV. Frederick
Flag of Electoral Saxony.svg
Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg
Augustus the Strong
(personal union)
Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svgFrederick William I
Flag of Hanover (1692).svg
Birleşik Krallık
George I
Güçler
77,000-393,400 En az 360,000

[1] [2][kaynak belirtilmeli]

Kayıplar
Toplam: Yaklaşık 200 bin İsveçli
25 bin kadarı cephede
175 bin kadarı açlık ve kıtlıktan
Toplam: Belirsiz
En az 75 bin Rus cephede
14 bin – 20 bin kadar Lehli ve Saksonyalı
60 bin Danimarkalı

Büyük Kuzey Savaşı, (1700-1721) Vestfalya Barışı sonrası Kuzey Avrupa'yı yeniden şekillendiren savaşlar dizisidir. İsveç ile komşuları arasında cereyan etmiştir.

Otuz Yıl Savaşı sırasında II. Gustaf Adolf önderliğinde İsveç orduları Avrupa içlerine dek girmiş, Fransa sınırına dek tüm Alman birliklerini süpürmüştü. İsveç'in bu şaşırtıcı gücü, müttefiki Fransa'yı bile ürkütecek boyuttaydı. Kalabalık ordusu, donanması ve demir madenleri sayesinde İsveç, komşuları aleyhine topraklarını genişletiyordu.

Rusya'nın ileri görüşlü Çarı Deli Petro, İsveç tehdidini bertaraf etmek için harekete geçti. İsveç'in yayılmasından hoşnut olmayan komşuları Rusya, Prusya, Danimarka-Norveç ve Lehistan bir araya gelerek Kuzey İttifakı'nı kurdu.

İsveç'in genç ve dinamik kralı Demirbaş Şarl, ordusunun başına geçerek ittifak güçleriyle savaştı. Aynı yıllarda, Avrupa'nın batısında İspanya Veraset Savaşı sürmekte olduğu için İsveç, Fransa'nın yardımından mahrumdu. Ne var ki Demirbaş Şarl tüm cephelerde zafer kazandı. Rusları da 1700'te Narva'da ezdi.

Ancak İsveç'in kaynakları, bu kadar düşmana karşı savaşı sürdürmeye yetmedi. 1709'da Poltava'da bozguna uğrayan kral, Osmanlı Devleti'ne sığınınca savaş güneye sıçradı (Prut Savaşı). Osmanlıların Rusları 1711'de Prut'ta yenmesi İsveç'i rahatlattıysa da Osmanlılar savaştan çabuk çekildi.

İsveç savaştan mağlup ayrılmış oldu. Yarım asırdan fazla süredir devam eden İsveç yayılması sona erdi. Ruslar ise Baltık Denizi kıyılarında geniş bir kıyı parçası elde ettiler. Sonrasında dünyanın en büyük devletlerinden biri oldular.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]