İvan Vazov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
RetratoDeIvanVazov--bulgariaherpeopl00monr.png

İvan Minçov Vazov (Bulgarca: Иван Минчов Вазов/ 27 Haziran 1850, Sopot-22 Eylül 1921, Sofya, Bulgaristan), Bulgar şair, romancı, öykü ve oyun yazarı. Ülkesinin tarihindeki belli başlı olayları konu ettiği yapıtlarında yurtseverlik ve kır sevgisi gibi temalar görülür.


Sopot ve Plovdiv'de (Filibe) öğrenim gördükten sonra bir süre taşrada öğretmenlik yaptı. Ticaret öğrenmek için gittiği Romanya'da bağımsızlık için savaşan göçmen hareketine katıldı. Bulgaristan'ın Osmanlılardan bağımsızlığını kazanmasından sonra (1878) sonra Plovdiv'de çeşitli dergi ve gazeteler çıkardı. Rus karşıtı Stefan Stambolov'un yönetimi sırasında Odessa'ya sürgün edildi (1886-89). Osmanlı yönetimince yargılanan Bulgarları anlattığı ve en büyük romanı sayılan Pod igoto'yu yazmaya orada başladı. Stambolov'un düşmesinden (1894) sonra meclise seçildi ve 1898-99 yıllarında eğitim bakanlığı yaptı.

Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yapıtları arasında yirmiye yakın şiir kitabı, roman, öykü ve tiyatro oyunları yer alır. Şiir kitapları içerisinde başyapıtı, ulusal bağımsızlık uğruna canını vermiş Bulgar kahramanları onuruna kaleme aldığı destansı şiir Epopeya na zabravenite 'dır. (1881-84; Unutulmuşun Destanı). Pryaporec i gusla (1876), Tıgitc na Bılgariya (1877), İzbavlenie (1878) gibi şiir kitaplarında, ülkesini, halkını, sevinçlerini ve acılarını dile getirdi. Çok sayıdaki öyküleri arasında yer alan Nemili nedragi (1883; Sevilmeyen, İstenmeyen) adlı yapıtında Romanya'daki Bulgar sürgünlerinin çoğunlukla dramatik olan durumlarını betimledi. Hadji Ahil (1882) doğduğu kentteki özgün ve renkli bir tipi işlerken, Çiçovci'de (1885) çocukluğunun geçtiği çevreyi mizah havasıyla betimler. Ama dünya çapında bir üne sahip Pod İgoto (1889-90; Boyunduruk Altında) adlı romanı, 1876 Devrimi öncesi Bulgaristan'ındaki yaşamın geniş bir freski niteliğindedir ve çok değerli bir tarihsel belge niteliği taşır. Ayrıca Ortaçağ tarihinden esinlenilmiş dramları (Borislav (1910), Kam propast (1910; Cehennem Çukuruna Doğru), İvajlo (1913)) da vardır.

"Bulgaristan'ın Victor Hugo'su" diye anılan Vazov, modern Bulgar edebiyatının tartışmasız büyük adlarından biri olarak kalmıştır. Öbür yapıtları arasında Nova Zemya (1896; Yeni Ülke), Kazalarskata Tsaritsa (1903) ve Svetoslav Terter (1907) adlı romanlar ile Huşove (1894) adlı oyunu sayılabilir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]