İki nokta

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
:

İki nokta
kesme işareti ( ’ ' )
ayraçlar ( [ ], ( ), { }, ⟨ ⟩ )
iki nokta ( : )
virgül ( , )
kısa çizgi ( - )
uzun çizgi ( )
üç nokta ( …, ..., . . . )
ünlem işareti ( ! )
nokta ( . )
soru işareti ( ? )
tırnak işareti ( “ ” )
tek tırnak işareti ( ‘ ’ )
denden işareti ( " )
noktalı virgül ( ; )
eğik çizgi ( / )
boşluk ( ) ( ) ( ) (␠) (␢) (␣)
ve işareti ( & )
kuyruklu a ( @ )
yıldız işareti ( * )
ters eğik çizgi ( \ )
madde işareti ( )
düzeltme işareti ( ^ )
telif hakkı simgesi ( © )
derece ( ° )
Ters ünlem işareti ( ¡ )
Ters soru işareti ( ¿ )
diyez işareti ( # )
yüzde işareti ( % )
paragraf işareti ( )
türev işareti ( )
tescilli marka ( ® )
çengel işareti ( § )
tilde ( ~ )
alt çizgi ( _ )
Ayrıca bakınız
Diyakritik işaretler

İki nokta, bir noktalama işareti. İki nokta üst üste olarak da bilinir.[1] Metin içerisinde çoğunlukla alıntı yaparken, liste yaparken ve açıklama yaparken kullanılır.

Yazımı[değiştir | kaynağı değiştir]

İki nokta, metin içerisinde kullanıldığında işaretin ardından bir boşluk bırakılır. İşaretin ardından gelen ifade bir "cümle" ise büyük harfle başlar:[2]

  • Şu husus unutulmamalıdır: Kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.

İki noktanın ardından gelen ifade bir cümle değilse ve ilk sözcüğünün başka bir kural nedeniyle büyük yazılması gerekmiyorsa, ifade küçük harfle başlar:[2]

  • Helva yapmak için şunlara ihtiyacımız var: yağ, şeker ve un.

Kullanım[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendisinden sonra örnek verilecek veya liste oluşturulacak cümlenin sonunda kullanılır:

  • Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür: Atatürk ve İnönü! (Falih Rıfkı Atay)
  • Perşembe gününe kadar şunları mutlaka tamamlamalıyız: malzeme dökümleri, dönem raporları, vergi formları.
  • Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda?
Ziraatçı sayar:
Yulaf, pancar, zerzevat, tütün...
(Falih Rıfkı Atay)
  • Millî Edebiyat akımının temsilcilerinden bir kısmını sıralayalım: Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem.

Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonunda kullanılır:

  • Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. (Atatürk)
  • Kendimi takdim edeyim: Meclis kâtiplerindenim. (Falih Rıfkı Atay)

Edebî eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, söz sırasının kimde olduğunu belirtmek için kullanılır:

Bilge Kağan: Türklerim, işitin!
             Üstten gök çökmedikçe
             alttan yer delinmedikçe
             ülkenizi, törenizi kim bozabilir sizin?
Koro:        Göğe erer başımız
             başınla senin!
(A. Turan Oflazoğlu) 

İnternet sitesi adreslerinde kullanılır:

  • http://tdk.org.tr

Matematikte bölme işareti olarak kullanılır:

  • 56:8=7, 100:2=50

Kesir veya oran belirtirken kullanılır:

  • Üniversitedeki İspanyol öğrencilerin tüm öğrencilere oranı 1:10'dur.

Türk Dil Kurumu'nun yeni düzenlemesiyle zamanı belirtirken saat ile dakika arasında "kullanılmaz". Onun yerine "Nokta" kullanılır:

  • 17.30'da herkes binanın önünde toplansın. Saat 14.00'te buluşuyoruz.

Dinî metinlerden bahsederken sûre/bölüm ve âyet numaraları arasında kullanılır:

  • Hiçbir günahkâr başka bir günahkârın yükünü yüklenmez. (Fâtır 35:18)
  • Çarıklarını çıkar. Çünkü bastığın yer kutsal topraktır. (Çıkış 3:5)

Ses biliminde uzun ünlüyü göstermek için kullanılır:

  • a:ile, ka:til, kâ:tip, usu:le, i:cat.*

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ergin, Muharrem. ''Üniversiteler İçin Türk Dili.'' İstanbul: Bayrak Yayım, 2009.
  • Türk Dil Kurumu
  1. ^ Ergin, 171
  2. ^ a b Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler Türk Dil Kurumu. Erişim: 20 Ocak 2013.