Zeynep Kınacı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Zeynep Kınacı
Doğum 10 Ağustos 1972(1972-08-10)
Malatya, Türkiye
Ölüm 30 Haziran 1996 (23 yaşında)
Tunceli, Türkiye
Ölüm sebebi İntihar saldırısı
Diğer ad(lar)ı Zilan
Vatandaşlık Türkiye
Eğitim İnönü Üniversitesi
Organizasyon PKK
Tanınma nedeni Canlı bomba saldırısı
Evlilik(ler) Mehmet Ali Atlı

Zeynep Kınacı (10 Ağustos 1972 - 30 Haziran 1996), Zilan kod adıyla da tanınan, Kürdistan İşçi Partisi'ne (PKK) mensup intihar bombacısıdır. 30 Haziran 1996'da Tunceli'nin merkezinde düzenlenen bayrak töreni sırasında askerlerin arasına karışarak düzenlediği intihar saldırısında sekiz asker yaşamını yitirmiş, 29 asker de yaralanmıştır.[1][2][3] Bedenine sardığı patlayıcılarla kendine hamile süsü vermesi nedeniyle şüphe çekmemiş ve bu sayede eylemini gerçekleştirebilmiştir.[3]

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yedi kardeşin en küçüğü olarak Malatya'nın Elmalı köyünde doğan Kınacı, Haydarpaşa Sağlık Meslek Lisesi'ni bitirdikten sonra Şanlıurfa Birecik Devlet Hastanesi'nde göreve başlamıştır.[4] 1990 yılında girdiği sınavda İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesini kazanınca görev yerini Malatya Devlet Hastanesi'ne aldırmış, burada bir yandan mesleğine devam ederken bir yandan da eğitimini sürdürerek psikolojik danışmanlık bölümünden mezun olmuştur.

PKK üyeliği ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Üniversitede iki yılı birlikte okuduğu Mehmet Ali Atlı ile mezun olduktan sonra evlenen Kınacı, eşiyle birlikte PKK kamplarında eğitim görmüştür. 1994 yılında PKK'nın isteği doğrultusunda Adana'ya giden Atlı, Kasım 1995'te Terörle Mücadele Şubesi'nin gerçekleştirdiği operasyon neticesinde bacağından vurularak yakalanmış,[4] Kınacı ise 1996 yılında vücuduna bağladığı otuz kiloluk patlayıcı maddeyle birlikte intihar eylemini gerçekleştirmiştir. Daha sonra örgütle bağlantılı MED TV adlı kanalda eylemi neden gerçekleştirdiğini anlattığı ses kaydı yayınlanmıştır. Kayıtta "Kürt halkının özgürlüğü ve insan hakları için bu eylemi gerçekleştiriyorum. Bu eylemde halkımdan aldığım moral ve güçle düşman üzerine yürüyeceğim. Partimiz PKK'ya, Başkan Apo'ya, direnişçilerimize, dağlarda savaşan yoldaşlarımıza bağlılığın gereği olarak eylemi gerçekleştireceğim. Tüm dünyaya haykırıyorum. Duyun artık, gözünüzü açın." ifadeleri yer alıyordu.[3]

Ölümünün ardından[değiştir | kaynağı değiştir]

Kınacı'nın kimliği tespit edildikten sonra onu evlerinde misafir ettiği saptanan iki hemşire gözaltına alınmıştır. Verdikleri ifadede: "Zeynep birkaç gün önce bize geldi. Öğrencilik yıllarından kendisini tanıyorduk. Hamile olduğunu söyledi, ancak çocuğun babası konusunda bir şey söylemedi. Kendisi öğrencilik yıllarından bu yana psikolojik sorunları olan bir kişiydi. Örgüt bu zafiyetini kullanıp eylemde kullanmış olabilir." ifadelerini kullanmışlardır.[4]

Ailesi kızlarını reddettiklerini ve 1.5 yıldır görüşmediklerini belirtmiştir. Kınacı'nın ağabeyi: "Bombayı patlatan kardeşimse, parçalansın, zerresi kalmasın. Böyle insanlar kardeşim olamaz. Cenazesini de bize getirmesinler, yaksınlar, çöpe atsınlar." demiştir.[4]

BBC Türkçe Servisi'ne telefonla açıklamalar yapan Abdullah Öcalan, dönemin başbakanı Necmettin Erbakan'a da "direkt veya dolaylı yoldan bir mesaj göndereceğini, yeni hükumetin programını ve uygulamalarını bekleyeceklerini, mesajına olumlu yanıt verilmemesi halinde Kürt halkının önündeki barajı kaldıracağını ve intihar eylemlerini yoğunlaştıracağını" söylemiştir.

21 Eylül 1996 tarihinde Köln'deki Müngersdorf Stadyumu'nda yapılan Uluslararası Kürt Kültür Festivali Zeynep Kınacı'ya adanmıştır.[5][6]

2007 yılında DTP'li Tunceli Belediye Başkanı Songül Erol Abdil, 25 Kasımdaki Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü nedeniyle Tunceli'nin Cumhuriyet Meydanı'nda bir basın açıklaması yapmıştır:[7]

"Despotik erkek egemen bu sömürü ve soygun düzeninde, sanki doğal ve sıradan bir durummuş gibi yaşamın çeşitli alanlarında kadına karşı yapılan baskılar, taciz, tecavüzler, tutsak olan kadınlara yönelik uygulanan her türlü insanlık dışı uygulamalar, insan olma özünü ve erdemini kaybetmiş, kendinde kadına karşı her tür insanlık dışı muamelede bulunma hakkı bulan yaratıklar, bu şartları hazırlayan ve bunlara seyirci kalanlar varlıklarını devam ettirdikçe, kadının özgürlük mücadelesi devam edecektir. Mirabal kardeşler gibi, Dersimli Bese, Sema'lar ve Zilan'lar gibi..."

2011 yılında Diyarbakır'ın merkez Sur ilçesindeki Özgür Yurttaş Derneği önünde Diyarbakır Kent Kadın Meclisi tarafından düzenlenen, ölümünün 15. yılında Zeynep Kınacı'yı anma etkinliğine BDP İstanbul milletvekili Sebahat Tuncel, Kınacı'ya hitaben:[8][9]

"Zilan yoldaş özgürlük hareketi açısından önemli bir isimdir. Zilan yoldaş sadece sisteme karşı kendi bedeninde bomba patlatmamış, aynı zamanda erkek egemen sisteme karşı kadın mücadelesine önemli bir çıkış yapmıştır. Sadece Zilan değil, Kürt özgürlük tarihine baktığımızda binlerce şehidimiz var. 18 bin gerilla bu 30 yıllık mücadele yaşamını yitirmiştir. Bunların arasında binlerce kadın arkadaşımız var. Bizim bugün rahat siyaset yapmamızı, bu kadar rahat konuşmamızı bu mücadeleye ve bu arkadaşlarımıza borçluyuz. 30 yılda çok büyük emekler ve çok büyük bedeller verildi. Ancak halen yolumuz var."

"Zilan yoldaşın canını ortaya koyarak sisteme karşı vücudunu bomba yapıp patlatmasını kendi mücadelemiz olarak görmeliyiz. Kadınlar halen bu sistem döngüsü içinde her gün aynı şeyi yapıyoruz. Gelin kaynanayı, kaynana gelini, gelin görümceyi sevmez. Biz kadınlar ne zaman kendimizi sevmeye başlarsak, birbirimizi seversek işte o zaman bu erkek egemen sınıfına karşı çok daha güçlü ve söz sahibi oluruz. O zaman biz şehitlerimizi anarken sadece onların önünde saygı ile eğilmekle değil, onların yaşam idollerini kendimize yaşam idolü olarak görmeliyiz."

Uluslararası Zilan Kadın Festivali[değiştir | kaynağı değiştir]

2004 yılından itibaren Zeynep Kınacı için her yıl Almanya'da Uluslararası Zilan Kadın Festivali adı altında etkinlikler düzenlenmektedir.[10]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Tunceli'yi karıştıran heykel". Hürriyet. 5 Temmuz 2000. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304122831/http://webarsiv.hurriyet.com.tr/2000/07/05/220582.asp. Erişim tarihi: 28 Aralık 2011. 
  2. ^ "PKK'dan intihar saldırısı". Milliyet. 1 Temmuz 1996. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160306104856/http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Ara.aspx?araKelime=celal%20hat%C4%B1l&isAdv=false. Erişim tarihi: 30 Haziran 2013. 
  3. ^ a b c "İntihar eyleminden önce 'yemin töreni'". Milliyet. 3 Temmuz 1996. 22 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150722221537/http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/GununYayinlari/PHjyPBGdGmAHG6M4JDtIsw_x3D__x3D_. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012. 
  4. ^ a b c d "PKK'dan deli kız bombası". Milliyet. 2 Temmuz 1996. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160314023146/http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/GununYayinlari/vRvBv_x2B_tUiNRx_x2F_V0XZ_x2F_JhGg_x3D__x3D_. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012. 
  5. ^ "Uluslararası Kürt Kültür Festivali'nin kronolojisi". Yeni Özgür Politika Gazetesi. 28 Ağustos 2011. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160809202532/http://yeniozgurpolitika.org/index.php?rupel=nuce&id=1356. Erişim tarihi: 11 Mart 2012. 
  6. ^ "PKK şovuna barış maskesi". Milliyet. 22 Eylül 1996. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151208220359/http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/GununYayinlari/L_x2F_T2r2z4wQT_x2B_sccxdO6_x2B_pg_x3D__x3D_. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012. 
  7. ^ "Canlı bombaya kahraman muamelesi". Radikal. 27 Kasım 2007. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=832863&Date=28.12.2011&CategoryID=98. Erişim tarihi: 28 Aralık 2011. 
  8. ^ "Sebahat Tuncel'den 8 askeri şehit eden intihar bombacısına övgü". Milliyet. 01 Temmuz 2011. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20131203064244/http://gundem.milliyet.com.tr/sebahat-tuncel-den-8-askeri-sehit-eden-intihar-bombacisina-ovgu/gundem/gundemdetay/01.07.2011/1409040/default.htm. Erişim tarihi: 28 Aralık 2011. 
  9. ^ "Sebahat Tuncel intihar bombacısı kadının anma töreninde konuştu". Radikal. 1 Temmuz 2011. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1054754&Date=28.12.2011&CategoryID=77. Erişim tarihi: 28 Aralık 2011. 
  10. ^ "PKK-Sol Parti içiçe". Aydınlık. 26 Ekim 2011. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304193623/http://www.aydinlikgazete.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4790:pkk-sol-parti-icice&catid=40:dunya&Itemid=90. Erişim tarihi: 11 Mart 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]