Yenice, Karabük

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41.1976417°′N, 32.3202461°′E

Yenice
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Karabük Siyasi Haritası
Karabük Siyasi Haritası
Koordinatlar: 41°11′52″K 32°19′13″D / 41.1976417°N 32.3202461°E / 41.1976417; 32.3202461
Ülke Türkiye
İl Karabük
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Oğuz Cem Murat [1]
 - Belediye başkanı Zeki Çaylı (AK Parti) [2]
Yüzölçümü [3]
 - Toplam 619 km2 (239 mi2)
Rakım [4] 140 m (459 ft)
Nüfus (2016)[5]
 - Toplam 20,186
 - Kır 10,856
 - Şehir 9,330
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İnternet sitesi: http://www.yenice.bel.tr/
YerelNET

Yenice, Karabük'ün bir ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

1461 yılında Cenevizlerden Fatih Sultan Mehmet tarafından alındı. Rivayete göre Yenice’nin fethinde adı da belirlenmiştir. Yenice, alındıktan sonra söylentiye göre, Fatih Sultan Mehmet, kumandanlarına sormuş:

Nice oldu?
Komutanların Yanıtı:
“Yenice alındı” olmuştur.

Bu söylenti doğru ise Yenice’nin adı böyle saptanmıştır.

Yenice'nin tarihi, Devrek, Safranbolu gibi yerleşim birimlerine koşutluk göstermekte ve 11. yüzyıla dayanmaktadır. 11. yüzyıl başlarında Hazar Denizi yakınlarında yerleşik Oğuz boyları, düşmanları Peçenekleri izleyerek Karadeniz kıyılarında Tuna Boylarına kadar inmişler, yüksek ve ormanlık alanlara yerleşmeyi yeğlemişlerdir.

Bolu, Kastamonu ve Trabzon dolaylarında yerleşik Afşar ve Çepni Türkleri, yeni yerleşim alanlarına sahip olmak amacıyla şu anki Yenice ilçesi sınırlarına gelmişler ve ormanlık alanlara yerleşmişlerdir. Bölge 12. yüzyıl başlarında Bizansların, daha sonra da Cenevizlerin eline geçmiştir.

Fatih, İstanbul’u aldıktan sonra gözünü bölgeye çevirdi. İstanbul’dan sonra Amasra’nın fethi gerçekleşti. Ardından, Cenevizlerin elinde bulunan Yenice alınmış ve Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Yörenin tarihi ile ilgili kesin kayıtlara da 16. yüzyılda rastlanmaktadır. Anadolu eyaletine bağlı Bolu Sancağının kazaları arasında Yenice’de yer almaktadır. Diğer kazalarda, Amasra, Çaga, Gerede, Viranşehir, Taraklı, Borlu, Ulus, Yedivan, Onikidivan, Hızırbey, Ereğli, Honrapa, Dudurga, Göynük ve Mudurnu’dur. Yenice'nin idari yönden, kaza konumu, Bolu Sancağı’nın 1960 yıllarda kaldırılmasına kadar sürmüştür. Bu aşamada Yenice-Kastamonu Sancağı’na bağlanmış, 1811 yılına kadar buraya bağlı kalmıştır. Daha sonra Safranbolu-Bolu Birleşik Sancağı kurulmuş ve Yenice’de buraya bağlı bir kaza konumuna getirilmiştir.

Birleşik sancağın kaldırılmasından sonra da Yenice benzer yerlerle birlikte köy statüsüne sokulmuştur. Bundan sonra ise Yenice’yi Ereğli kazasına bağlı Devrek nahiyesinin bir köyü olarak görüyoruz. Devrek, 1889 yılında Hamidiye adı altında kaza yapılınca, Yenice’de bucak haline getirilmiştir. Yenice Cumhuriyet döneminde 1936 yılında idare yapılanmada, bucak olarak yerini alıyor ve yine Devrek’e bağlanıyor. Devrek’e bağlı bir bucak konumu 1953 yılına kadar sürdürüyor Yenice…Bu kez Cumhuriyetin genç yerleşim birimlerinden Karabük ilçe yapılıyor Yenice’de buraya bağlanıyor.

Yenice’nin Karabük’e bağlı bucak konumu ilçe yapıldığı 1987 yılına kadar sürüyor. 1987-1995 yılları arasında Zonguldak’ın ilçeleri arasında yer alıyor. Ardından Karabük il yapılıyor ve tekrar Karabük’e bağlı bir ilçe konumuna geliyor. Yenice halen daha Karabük'e bağlı bir ilçedir.

Bizanslardan Yenice ve çevresini alan Cenevizleri Göktepe Yaylası’nda yerleştiklerini görüyoruz. Koruma amacıyla yüksek alanlara yerleşen Cenevizler’le Osmanlılar, bugün Bağbaşı sınırları içinde kalan Geriş’te karşılaşmışlardır. Burada yapılan ilk savaşı Osmanlılar kazanmışlar ve utkularını kutlamak için, bugün "Oyunyeri" olan bilinen yerde oynamaya, eğlenmeye başlamışlardır. Söylentiye göre, buranın adının Oyunyeri olması da, zafer sonrası oynamak ve eğlenmekten gelmektedir. Osmanlılar ile Cenevizlilerin ikinci karşılaşmasında da, yengi Osmanlıların olmuştur. Bunun üzerine Cenevizler bir araya toplanarak ağlamaya başlamışlardır. Toplu halde ağlamaya Ulumak denildiğinden, bu yerin adı da "Ulaş" olarak kalmıştır. Osmanlılar Yenice’yi aldıktan sonra, Cenevizler’e göre daha alçak yerleşim birimlerini yeğlemişlerdir. Osmanlıların yerleştiği alanlar; Karşıyaka, Cebeciler, Derebaşı, Ibrıcak, Yamaç, Bağbaşı, Güney, Çeltik köyleridir. Bu köylerin yığıldığı alana da kısaca İndivanı adı verilmiştir.Bu adın verilmesine neden olarak da, Ankara-Zonguldak Demiryolu üzerinde bulunan "İn" gösterilmektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe coğrafi yapısı gereği çok engebeli araziye ve çok yoğun ormanlık alanlara sahiptir. İlçe merkezinin ortasından Filyos Nehri ve İncedere Çayı geçmektedir. Ormanlarında standartların çok üzerinde boy ve çapa ulaşmış anıt ağaçlar ve çok miktarda ağaç türü bulunmaktadır. Ayrıca "orman denizi" denilen içinde hiçbir yerleşim yeri olmayan kesintisiz ormanlara sahiptir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 adrese dayalı nüfus sayımına göre yoğun miktarda göç vermiş olduğu anlaşılan ilçenin merkez nüfusu 9.897, toplam nüfusu ise 23.342 kişidir. ilçe merkezinde 11 mahallesi olup, 1 beldesi ve 33 köyü bulunmaktadır.

İlçe 1990'lı yıllardan sonra özelleştirmeler ile birlikte iş imkânlarının azalması ve yeni yatırımların yapılmaması nedeniyle yoğun olarak göç vermektedir. İlçe merkezinin nüfusu yaz aylarında daha bağını koparmamış yurt dışından ve diğer şehirlerden gelen Yeniceliler nedeniyle yoğun olur. yenice çoğunlukla ağaçlarıyla bilinir.

Yıl Toplam Şehir Kır
2000[6] 26.951 11.228 15.723
2007[7] 23.342 9.897 13.445
2008[8] 23.744 9.884 13.860
2009[9] 23.009 9.772 13.237
2010[10] 22.632 9.586 13.046
2011[11] 22.156 9.348 12.808
2012[12] 21.539 9.307 12.232
2013[13] 21.671 9.558 12.113
2014[14] 20.750 9.350 11.400
2014[15] 20.750 9.350 11.400
2015[16] 20.421 9.396 11.025
2016[17] 20.186 9.330 10.856

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaymakam
  2. ^ Bel. Başkanı
  3. ^ 6/11
  4. ^ [1]
  5. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDsnzAm. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  6. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1VGJve. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3Jx2Bd. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCWWdFP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEZjXJC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGC9lRj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHOCFZC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZybsZU8. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  13. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVcgsFG. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  14. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 9 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WD7QBWHW. Erişim tarihi: 9 Şubat 2015. 
  15. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDsnzAm. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  16. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  17. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 

Pedofili- Ensest Vakaları İstatisliği 2009

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]